İthalat İşlemleri

İthalatın karşı tarafında ihracatçı olduğu sıklıkla unutularak ithalin daha kötü (ekonomik anlamda) olduğuna yönelik inanışlar özellikle tüketici beğenilerinin, arzu istek ve ihtiyaçlarının evrenselleşmeye başlaması sebebi ile birlikte ortadan
kalkmıştır.

Mukim, ikamet eden, yerleşik demektir.

İthalatçı sıfatının kazanılabilmesi için;
• Tacirlik sıfatının kazanılması,
• İlgili İthalatçı Birliği’ne üye olunması,
• Vergi dairesinden mükellef kaydının alınması;
    • Özel anlaşmalarla yapılan ithalatta,
    • Fuar ve sergilerde perakende satışına izin verilen malların ithalatında,
    • Kitap ve diğer yayınların ithalatında, vergi mükellefi olmak veya mükellef yazısı alınmasına gerek yoktur.
• Mükellef yazısının ve şirket belgelerinin gümrüklere bildirimi zorunludur. (İthalat Yönetmeliği)

Diğer tarife dışı engeller ise sağlık, güvenlik ve çevre konuları başta olmak üzere standartlar ve birtakım politik tercihler dolayısıyla ticareti engelleyici nitelikte davranış tarzı iş yavaşlatma vb. bürokratik engeller bulunmaktadır.

Bedelsiz ithalat, bedeli için döviz transferi yapılmadan yurtdışından elde edilen yurda getirilmesi mecburi olmayan dış kazanç ve tasarruflarla satın alınan bazı şahsi ve ticari mahiyette eşyanın yurda ithalidir. İthalat esnasında ödenmesi zorunlu gümrük vergileri ve çeşitli vergiler (cep telefonu kayıt bedelleri gibi) bulunmaktadır. Özel eşyalar ve hediyeler bedelsiz ithalat kapsamında örnek olarak gösterilebilir.

Geçici Kabullü İthalat: İhraç etme amacıyla yapılan ithalattır.

STIC (Standart International Trade Classification- Uluslararası Standart Ticaret Sınıflaması) Birleşmiş Milletler tarafından hükûmetlerin işbirliği ve uzmanların görüşleri alınarak hazırlanmış, uluslararası karşılaştırmalara olanak sağlamak amacıyla 1950 yılından itibaren kullanılması tavsiye edilmiştir.

İthalat rejim kararlarına göre, kamu ahlakı, kamu düzeni veya kamu güvenliği insan, bitki ve hayvan sağlının korunması veya sınai ve ticari mülkiyetin korunması amaçlarıyla, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, alınan önlemlerin kapsamı dışında kalan malların ithalat serbesttir (Gültekin ve Savcı, 2012:128).

Yönetimler, ekonomi için önemsiz veya lüks sayılabilecek malların ithalini önleyerek döviz tasarrufu sağlamak, yerli sanayiyi dış rekabetten korumak veya ödemeler bilançosu açıklarını kapatmak amacıyla ithalat işlemlerini yasaklama yoluna gidebilmektedirler. Ayrıca ithalat yasaklarında bu amaçların dışında kamu sağlığı, genel ahlak ve kamu düzenine zararlı maddelerin ülkeye girişinin önlenmesi gibi ekonomi dışı amaçlardan da söz etmek mümkündür. 

Tayin edilen işlemler; denizyolu ile gelen eşya için, özet beyan verildiği tarihten itibaren 45 gün, diğer bir yolla gelen eşya için, özet beyanın verildiği tarihten itibaren 20 gün içinde tamamlanır.

Serbest dolaşıma giren eşya; Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalara ait hükümler saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak Türkiye Gümrük Bölgesine giren eşya ile tümüyle Türkiye’de elde edilen veya üretilen eşya.

Eşyanın ithalinden doğan gümrük vergileri Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi
üzerinde yükümlüye tebliğ edilir ve tabi tutulacağı ticaret politikası önlemleri kapsamında sair dış ticaret mevzuatı gereğince aranan izin ve uygunluk belgelerinin serbest dolaşıma giriş beyannamesine eklenmesi gerekmektedir. Bu süreçten sonra ithal konusu mallar gümrükten çekilir ve kambiyo dosyası kapatılır.

Ticaret politikası önlemleri; İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat, İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat, İthalatta Kota ve Tarife Kontenjanı İdaresi Hakkında Mevzuat, İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Mevzuat, Belirli Tekstil Ürünleri İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat, İkili Anlaşmalar ve Protokoller veya Diğer Düzenlemeler Kapsamı Dışında, Belirli Ülkeler Menşeili Tekstil Ürünleri İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat, Türkiye'nin Ticari Haklarının Korunması Hakkında Mevzuat ve Çin Halk Cumhuriyeti Menşeli Malların İthalatında Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat hükümleri
çerçevesinde yürütülür.

DTH; Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki Karar ve buna ilişkin tebliğler uyarınca bankalar tarafından gerek yurt içinde yerleşik gerek yurt dışında yerleşik gerçek ve tüzel kişiler adına konvertibl dövizler üzerinden açılabilir pasif nitelikte olup sabit fiyat üzerinden hareket görür.

Bedeli kredi kartı ile ödenen ithalat işlemleri Sermaye Hareketleri Genelgesi hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır.

İthalat hesabının takibi ve kapatılması, Türk Parası Kıymetini Koruma Mevzuatının, “İthalata İlişkin Hükümlerinin Uygulama Talimatı” esaslarına göre yapılır.

Terkin; (Verginin terkini), tahakkuk etmiş veya tahsil edilmiş bir verginin tahakkuk kaydının iptali yahut tahsil edilen verginin mükellefe red ve iadesi suretiyle vergi alacağını ortadan kaldıran bir işlemdir.

Kambiyo müdürlüğünün terkin yetkisi, mücbir sebep halleri göz önünde bulundurulmak suretiyle 200,000 $ veya eşdeğer dövize kadar açık ithalat hesapları ilgili kambiyo müdürlüğünce terkin edilmek suretiyle kapatılır

Aval kelimesi Fransızca’dan dilimize geçmiştir ve “ödeme kefilliği” anlamına gelmektedir.

Ancak ithalattan men edilen firmalarca, yatırım teşvik belgesi ve dâhilde işleme izin
belgesi kapsamındaki malların ithalatı gerçekleştirilebilir.

Tenfiz; verildiği ülkeden başka bir ülkede bir mahkeme hükmünün zorla icra etkisini göstermesidir.