Deneme Sınavı Soruları

Dava açma

Hak Düşürücü

Zaman Aşımı

Ek Süre

Hukuki Süre

Nihai kara niteliği

Ara karar niteliği

Takipsizlik niteliği

Yargısızlık niteliği

Dava kovuşturma niteliği

7

15

30

50

60

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

III ve IV

Teminat istenmesi

Vergi kabahatlerinin tespiti ve bunlara ilişkin cezaların uygulanması

Tahakkuka ve/ya da ihtiyatî tahakkuka dayanan ihtiyatî haciz uygulanması

Ödeme emri tebliğ edilmesi

Malların-alacakların-hakların haczedilmesi ve paraya çevrilmesi

Sadece I

Sadece II

I, II ve III

I ve II

II ve III

Derdestlik

Zamanaşımının kesilmesi

Yürütmenin durdurulması

İddia ve Savunmanın Sınırlandırılması

Hüküm verme

Kamuya yararlılık ilkesi

Resen araştırma ilkesi

Delil serbestisi ilkesi

Ekonomik yaklaşım ilkesi

Usûl ekonomisi ilkesi

Tevkif yoluyla vergi alınması

Teminat istenmesi

Takdir ve tadilat komisyonu kararlarına dayanarak vergi salınması

Vergi dairesince ceza kesilmesi

Verginin ikmalen, resen ya da idarece tarh edilmesi

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

III ve IV

Yargıtay

Danıştay

Bölge İdare Mahkemesi

Anayasa Mahkemesi

Sayıştay

Vergi idaresi ile vergi ödevlileri arasında vergi hukuku uygulamalarına ilişkin olarak ortaya çıkan anlayış farklılığına ve/ya da aynı konuda tarafların aynı yönde düşünmemeleri hâline denmektedir. Yani Vergi kanunlarının sayısının çokluğu, sık sık değiştirilmeleri ve içeriklerinin uzmanlarınca dahi anlaşılmasının güçlüğü; vergi ödevlilerinin ve/ya da vergi idaresinin yanlışlıklar yapmasına yol açmaktadır. Verginin tarh ve tahsil edilmesinde vergi memurlarının hazineci zihniyetle hareket etmeleri, vergi kanunlarını dar anlamda yorumlamaları, devlete daha fazla gelir temin etme ve sorumluluktan kaçma arzularının/eğilimlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.

Başka bir deyişle kanundan doğan boşluklar (vergiden kaçınma) ve kanunlara uymamak da (vergi kaçırma) vergi anlaşmazlıklarının/uyuşmazlıklarının önemli sebepleri arasında yer almaktadır.

Bunlar dışında vergiye ilişkin olarak yürürlüğe konan ve uygulanan kanunların Anayasaya; Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Cumhurbaşkanı Kararı, yönetmelik, genel tebliğ
gibi genel düzenleyici işlemlerin kanunlara aykırılığı da çeşitli anlaşmazlıkların ortaya
çıkmasına yol açmakta hatta birtakım uyuşmazlıkların kaynağını oluşturmaktadır.

Vergi hukuku, bir bütün olarak Devlet ile kişiler arasındaki menfaatler dengesini kurmaya ve korumaya çalışmaktadır. Bu denge çerçevesinde üstün konumda olan Devlet karşısında kişinin yararlanacağı korumanın gerçekleşebilmesi, denetim mekanizmalarının
işletilmesine bağlıdır. Söz konusu denetimi; hukuk devleti ilkesi, vergilerin kanunîliği ilkesi
ve kanunî idare ilkesi çerçevesinde idarî denetim ve yargı denetimi olarak iki ana bölümde
ele almak mümkündür

Anayasa’nın Başlangıç kısmı, 2, 8 ve 73’üncü maddelerinde hukuk devleti; vergilerin
kanuniliği ve kanunî idare ilkeleri çerçevesinde idarî denetim; 125’inci maddesinde ise
asıl korumayı sağlayacak olan yargı denetimi düzenlenmektedir. Buna göre idarenin her
türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır. Bunun tamamlayıcısı niteliğinde olmak
üzere Anayasa’nın 36’ncı maddesinde de yargı mercileri önünde hak arama hürriyetinden yararlanmanın, kişinin temel hak ve hürriyetleri arasında yer aldığı açıkça ifade edilmektedir. Anayasa, ayrıca Devletin temel kuruluşu içinde yargı yetkisini de  düzenlemekte
(Any.m.9) ve bu arada kanunların Anayasaya uygunluğunun yargı tarafından denetimi
yolunu da kabul etmektedir

Gümrük idaresi tarafından alınan vergiler, Vergi Usul Kanunu kapsamı dışında kaldığından (VUK.m.2) söz konusu vergilerde Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre cezalarda indirim yoluna başvurulması mümkün değildir.

Vergi suç(lu)ları hakkında hükmolunan hürriyeti bağlayıcı cezalar ile adlî para cezaları da cezalarda indirim kapsamında yer almaktadır. 

Cezalarda indirim kurumundan yararlanabilmek için vergi/ceza ihbarnamesine karşı dava açılmaması, indirimli ödeme talebinde bulunulması ve vergi aslı ile indirimden arta kalan cezanın süresi içinde ödenmesi gerekir.

Cezada indirim oranı, vergi ziyaı, özel usulsüzlük ve usulsüzlük cezalarının yarısıdır.

İlgili tarafından cezalarda indirime ilişkin hükümlerin uygulanmasının talep edilmesi, tarhiyatı dava konusu yapmadan verginin aslının kabulü anlamına gelir. Bu bakımdan,
vergi ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 30 günlük dava açma süresinin sona ermesiyle vergi/ceza kesinleşmektedir.

Uyuşmazlığın tespit edilmesi

Gerekli yasal incelemelerin yapılması

Uyuşmazlıkla ilgili yasal sürecin belirlenmesi

Davanın konusunun belirlenmesi

Uyuşmazlık hakkında bir davanın açılmış olması

İki sebepten kaynaklanmaktadır. Bu sebepler; davaların toplumsal sebepten doğmuş olması ve davalardan biri hakkında verilecek hükmün geneli etkileyecek nitelikte olmasıdır.

İki sebepten kaynaklanmaktadır. Bu sebepler; davaların genel sebepten doğmuş olması ve davalardan biri  hükmün diğerini etkilemeyecek nitelikte olmasıdır.

İki sebepten kaynaklanmaktadır. Bu sebepler; hukukî sebepten doğmuş olması ve davalardan toplum hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olmasıdır.

Üç sebepten kaynaklanmaktadır. Bu sebepler; maddî ve/ya da hukukî sebepten doğmuş olması, davalardan geneli hakkında verilecek hükümler ve davaların bağlantılı olmasıdır.

İki sebepten kaynaklanmaktadır. Bu sebepler; davaların aynı maddî ve/ya da hukukî sebepten doğmuş olması ve davalardan biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olmasıdır.

İdare mahkemesi

Vergi mahkemesi

Bölge idare mahkemesi

Danıştay

Yargıtay

Davanın ve savunmanın dayanağı olmayan olayların ve bunların delillerinin (dava malzemesinin) bir tarafın mahkemeye bildirilmesi demektir.

Davanın dayanağı olan olayların ve bunların delillerinin (dava malzemesinin) tek tarafın mahkemeye bildirilmesi demektir.

Genel olan olayların ve bunların delillerinin (dava malzemesinin) taraflarca mahkemeye bildirilmesi demektir.

Davanın ve savunmanın dayanağı olan olayların ve bunların delillerinin (dava malzemesinin) taraflarca mahkemeye bildirilmesi demektir.

Davanın ve savunmanın dayanağı olmayan olayların  taraflarca mahkemeye bildirilmesi demektir.

I, II, ve III

II, III ve IV

II ve III

I, II, III ve IV

Sadece I

Hüküm verme mecburiyeti

Uzlaşmanın vaki olmaması/sağlanamaması

Yürütmenin durması/durdurulması

Zaman aşımı süresinin kesilmesi

Davanın derdest olması

Birinci daire

Üçüncü daire

Dördüncü daire

Yedinci daire

Dokuzuncu daire