Mantığın Gelişimi
2013–2014 Vize (Ara Sınav) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Savunduğu çatışkılarla kişinin deneyimleri dolayısıyla hakkında çok şey bildiğini düşündüğü ve kolaylıkla kullanılan kimi kavramların aslında yanıtlanması güç barındırdığını gösteren ilkçağ düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
- AHerakleitos
- BZenon
- CHomeros
- DAristoteles
- EPisagor
- 2Aristoteles'in bölme yöntemini eleştirmesinin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- ABölmenin her adımında yeni bir kavramın ortaya çıkması
- BBilinmeyen bir tanıma ulaşmamızı saglayamaması
- CZor öğretilen bir yöntem olması
- DÇok iyi Yunanca bilmeyi gerektirmesi
- EBu yöntemin genel kavramlara uygulanamaması
- 3Aristoteles'in Topikler adlı yapıtına göre, bir tartışmada yanıtlayıcının ilk soruyu "evet" veya "hayır" şeklinde yanıtlaması ile tartışmayı başlatmasından sonra sorgulayıcının görevi aşağıdakilerden hangisidir?
- AHemen başka bir yanıt önermek
- BBu ilk yanıtı duymazdan gelmek
- CHemen konuyu değiştirmek
- DAynı soruyu bir başka kişiye sormak
- EAldığı yanıttaki çelişkiyi ortaya koymaya çalışmak
- 4"Diyalektik" sözcüğünün türediği eski Yunancadaki "dialegesthai" sözcüğü ne anlama gelmektedir?
- ASözleşme
- BAnlaşma
- CTartışma
- DKonuşma
- ESöz verme
- 5Batı düşüncesinde, akıl yürütmeleri içeriğinden bağımsız olarak başlı başına bir çalışma konusu yapan ve bu çalışmalarının sonucunda tutarlı ve bütünlüklü bir sistem geliştiren ilk düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
- AParmenides
- BPlaton
- CSokrates
- DAristoteles
- EHerakleitos
- 6Aşağıdakilerden hangisi karşıt önermelerin bir özelligidir? " A) Birlikte doğru olabilmeleri ancak birlikte yanlış olamamaları B) Birlikte ne doğru ne de yanlış olabilmeleri C) Birlikte yanlış olabilmeleri ancak birlikte doğru olamamaları D) Ancak birlikte doğru olabilmeleri E) Biri doğru ise, diğerinin de doğru olması
- 7Aristoteles'in düşüncesi dikkate alındığında, aşağıdaki önermelerden hangisinin öznesi bir ilk tözü, yüklemi ise bir ikinci tözü göstermektedir?
- AInsan akıllıdır.
- BAristoteles insandır.
- CUçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir.
- DÜçgen üç açılıdır.
- EHer olayın bir nedeni vardır.
- 8Aşağıdakilerden hangisi tanıtlamanın öncüllerinin sağlaması gereken koşullardan biri değildir?
- AÖznesi ve yüklemi aynı sözcükten elde edilmiş önermeler olmalıdır.
- BZorunlu olarak doğru olduğu bilinen tümel önermeler olmalıdır.
- CBirincil önermeler olmalıdır.
- DDolaysız önermeler olmalıdır.
- ESonuç önermesinden daha iyi bilinen önermeler olmalıdır.
- 9Mısır'da matematiğin basit bir tümevarımlı düşünmeyle incelendiği kadarıyla yeterli sayılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- ADaha ileri matematik çalışmalarına izin verilmemesi
- BMısır'da daha ileri matematik çalışmaları yapabilecek kimselerin olmaması
- CMatematiğin bu kadarıyla sınırlı olduğunu kanıtlamış olmaları
- DMatematigi gündelik hayatın sınırları içinde düşünmeleri
- EMısır toplumunda matematiğe kuşkuyla yaklaşılması
- 10Khrysipos'a atfedilen görüşe göre, koşul önermesinin doğru olması ne demektir?
- AÖnbileşeninin ve ardileşenin birlikte kabulünün bağdaşmaz olması
- BOnbileşeninin ve ardileşenin birlikte reddedilmesinin bağdaşmaz olması
- COnbileşeninin kabulüs ile ardileşenin reddedilmesinin bağdaşmaz olması
- DÖnbileşeninin reddedilmesi ile ardileşenin kabulünün bağdaşmaz olması
- EOnbileşeninin kabulünün olanaksız olması
- 11Koşul eklemini bugünkü yaygın doğruluk tablosu tanımına oldukça yakın açıklayan Stoa düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
- AKhrysipos
- BDiodorus
- CSextus
- DZenon .nel
- EPhilo
- 12Stoa mantığında tanılanamazlar arasında yer almayan çıkarımların tanılanamazlara indirgenmesinde başvurulan kurallara ne ad verilir?
- AOncül
- BProta
- Caofi C) Logos
- DProblema
- EThemata
- 13Megara Okulu'nun kurucusu Megara'lı Öklid hangi ilkçağ düşünürünün öğrencisidir?
- ASokrates
- BThales
- CParmenides
- DPisagor
- EHerakleitos
- 14Aşağıdakilerden hangisi Gazâli'nin, verdikleri bilginin kesinlik derecesine göre incelediği öncüllerden biri değildir?
- Aİçgüdü öncülleri
- BDoğuştan öncüller
- CSezgi öncülleri
- DKuruntu öncülleri
- EKendinden öncüller
- 15ibn Rüşd Tutarsızlığın Tutarsızlığı (Tehâfüt'üt-Tehâfüt) ile öncelikle hangi düşünürü eleştirmektedir?
- AFârâbi
- Bibn Sina
- CTeymiyye
- DGazâli
- EKindi
- 16Latin dünyasındaki geleneksel mantık çalışmalarının logica vetus ve logica nova olarak iki döneme olarak ayrılırken dikkate alınan unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- AOrganon'un çalışılmasına izin verilen kitapları
- BAristoteles mantıgına mı, Stoa mantigina mı bağlı kalındığı
- CAristoteles mantığından bağımsız bir mantık çalışması olup olmadığı
- DArapça çevirilere dayanıp dayanmadığı
- EMantık alanındaki yenilikçi düşüncelere yer verip vermediği
- 17el-Kazvînî el-Kâtibî'nin, Ibn Sinâ'nın mantık anlayışına göre yazılan bağımsız mantık eserleri arasında öne çıkan çalışması aşağıdakilerden hangisidir?
- AKitâbu'ş-Şifâ
- Bel-Medhal
- Cel-Mekûlât
- Del-ibâre
- EŞemsiyye
- 18Aşağıdakilerden hangisi Teymiyye'nin mantiğı eleştirirken başvurduğu düşüncelerden biri değildir?
- AMantıkçıların kendileri de (dini konularda) düşünürken hata yapabilmektedir.
- BPek çok hadis, tefsir ve fikıh bilgini de mantığa karşı çıkmıştır.
- CMüslümanların mantık ile tanışmasından sonra anlaşmazlıklar azalmamış, daha da artmıştır.
- DMantığa başvurmak sadece dini konularda değil, matematik, fizik, tıp gibi konularda da sakıncalıdır.
- EAristoteles mantığı kurduktan sonra da pek çok düşünür onun mantık sistemini reddetmiştir.
- 19Aşağıdakilerden hangisi kabul ettikleri öncüller bakımından tasımın yer bulduğu beş sanattan biri değildir?
- ARetorik
- BResim
- CTanitlama
- DDiyalektik
- EPotika
- 20Ibn Sina mantığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AMantık teorisinde, Stoik mantık unsurlarını da kullanmıştır.
- BBazı mantık terimlerini kendinden onceki mantıkçılardan farklı kullanmıştır.
- Cİbn Sînâ bir kavramın tanımında, onunla göreli olan bir kavramlara da başvurulması gerektiğini savunmaktadır.
- Dİbn Sînâ ile mantığı, Aristotelesçi mantık metinlerinin açıklanması ve yorumlanması olarak görme anlayışı, neredeyse tarihe karışmıştır.
- EKipli önermelerde öze göre/nitelemeye göre yorumlama ayrımını yapmıştır.