Mantığın Gelişimi
2021–2022 Yaz Okulu Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Aşağıdakilerden hangisi Stoa mantıkçılarının kabul ettigi dışlayıcı bir tikel - evetlemeli önerme örneğidir?
- ABir ogut hem bilgece hem budalacadır.
- BBir ogut bilgece ve budalaca olabilir.
- CBir ogut ya bilgece ya budalacadır ya da bunların ikisi de değildir.
- DBir ogut bilgece ise aynı zamanda budalacadır. Bir öğüt ya bilgece ya da budalacadır ya da
- Ebunların ikisidir.
- 2Gündüz ise aydınlıktır. Gündüzdür. O halde, aydınlıktır. Yukarıdaki çıkarımda sonuç önermesi aşağıdakilerden hangisidir?
- AAydınlıktır
- BO halde aof.sor
- CGündüz ise
- DGündüz ise aydınlıktır
- EGündüzdür
- 3Aşağıdakilerden hangisi Aristoteles'in bilgi veren bir tanıtlamanın öncüllerinde aradığı özelliklerden biri değildir?
- ADolaysız önermeler olmalıdırlar.
- BBirincil önermeler olmalıdırlar.
- CSonuç önermesi ile karşılaştırıldığında, daha iyi bilinen önermeler olmalıdırlar.
- DSonuç önermesinden önce gelen önermeler olmalıdırlar.
- EÇelişik onermeleri birlikte savunabilmelidirler.
- 4Aristoteles diyalektik problemi "ya kendi başına ya da aynı türden başka bir problemin çözümüne yardımcı olmakla, ya seçme ve kaçınmaya ya da doğruluk ve bilgiye götüren araştırma" olarak ifade etmektedir. Aşağıdaki dan hangisi bir seçme-kaçınma problemi olarak gorülebilir?
- AHazzı seçmeli mi, seçmemeli mi?
- BAtomlar bolunebilir mí?
- CEvren ezeli mi, degil mi?
- DBu cismin yer çekimi ivmesi kaçtır?
- ESu kaç derecede kaynar?
- 5Stoa mantıgının geliştigi ve sistemleştigi dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- AOrta Stoa dönemi
- BErken Stoa Dönemi
- CZenon sonrası Stoa Dönemi
- DImparatorluk Stoası Dönemi
- EGeç Stoa Dönemi
- 6Platon'un kavramların tanımlanmasında bir yöntem olarak ele aldığı bölme (diaeresis) yöntemi aşağıdaki düşünürlerden hangisine ait olan mantığın oluşumunda da etkili olmuştur?
- ASokrates
- BParmenides
- CZenon
- DThales
- EAristoteles
- 7Aşağıdakilerden hangisi belirsiz bir savlanabilirdir?
- ABiri yürüyor.
- BBu masayı kaldırın buradan.
- CBu kişi yürüyor.
- DŞu çocuk gülüyor.
- ESokrates oturuyor.
- 8I. de Il. re Ill. de dicto Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Abelardus'un kipli önermelerden "söylenene illişkin" olarak kullandığı ayrımlardandır?
- AYalnızl
- BYalnız IIl
- CI ve ll
- DIve Ill
- EII ve I!
- 9Aşağıdakilerden hangisi kesin öncüllerle yapılan tasımdır?
- ADiyalektik (cedel)
- BPotika (şiir)
- CYanıltmaca (sofizm, mugalata)
- DTanıtlama (burhan)
- ERetorik (hitabet)
- 10Aşağıdakilerden hangisi Fârâbi'nin mantığın gelişimine yaptığı en büyük katkılardan biridir?
- Aİlk kez "Kategoriler ve Onerme Ustüne" adlı metinlerin Süryanice'ye çevirmek
- BTöz fikrini ilk kez ortaya koymak
- CBeyt'ül-Hikme'nin kuruluşunu sağlamak
- DAristoteles mantığını, hem Aristoteles'in metinlerine bağlı kalarak hem de Islam düşüncesine yakın bir anlayışla yorumlamak
- EÇelişik önermelerin geçerli bir çıkarım ortaya koyamayacağını ilk keşfeden olmak
- 11Aşağıdakilerden hangisi bir terimin bir şeyi (bir bireyi ya da bir tümeli) göstermek üzere atanmış olması, en azindan bir şeyi gösterebilme özelligine sahip olmasıdır?
- ATranszendental
- BEpokhé
- COrganon
- DSintetik
- EImleme
- 1211. yüzyıla kadar mantık çalışmalarında herhangi bir yenilik olmamasına rağmen, mantık geleneğinin varlığını koruyabilmesini aşağıdakilerden hangisi saglamıştır?
- ARoma Imparatorluğu'nun bölünmesi
- BDönemin teknolojiye mesafeli durușu
- CBenedikten manastırlarındaki eğitim
- DAvrupa'nın cahiliye devrini yaşıyor olması
- ECoğrafi keşiflerin olmayışı
- 13Özgün bir mantıkçı olmamakla birlikte, yaşadığı dönemde Latin dünyasında mantık çalışmalarıyla en dikkat çeken ve Aristoteles'in etkisinin azaltılması gerektiğini savunan ilk düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
- AThomas Hobbes
- BPierre Nicole
- CRudolph Agricola
- DPetrus Ramus
- EAntoine Arnold
- 14Arı matematigin tümünun arı mantık ilkelerinden çıktığını ve mantık terimleriyle tanimlanabilen kavramlara başvurduğunu savunan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
- ARamus
- BBacon
- CBolzano
- DHume
- ERussell
- 15Bugünkü yaygın mantığın gösterimi ile karşılaştırıldığında Beggriffschrift sisteminin dilinin en dikkat çeken özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- AÖnermelerin 3 boyutlu bir gösterimle sunulması
- BHer önermenin kanıtlanabilir bir önerme olması
- CÖnermelerin 2 boyutluru bir gösterimle sunulması
- DIç içe nicelemeli önermeleri ele alması
- EOnermelerin 1 boyutlu bir gösterimle sunulması
- 16Lebnız, "insanın bilgisi içinde en görkemlisi ve en verimlisi olduğunu, çünkü metafiziğin, fiziğin ve ahlak bilgisinin büyük bir bolumünün bu ilke uzerine kurulduğunu" belirtmektedir. Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlamaktadır?
- Ayeterli neden ilkesinin
- Bözne içinde yüklem ilkesinin
- Cçelişmezlik ilkesinin
- Dözdeşlik ilkesinin
- Eüçüncü halin olanaksızlığı ilkesinin
- 17Gödel'in adının mantık dünyasında ve başta felsefe olmak üzere, diğer alanlarda sıklıkla anılmasını sağlayan teorem aşağıdakilerden hangisidir?
- AKoşul Teoremleri
- BIdea Teoremleri
- CEksiklik Teoremleri
- DOyun Teoremleri
- ETöz Teoremleri
- 18Gündelik dilde "ise" koşul ekleminin yaygın mantıkta kimi zaman "zayıf gerektime" diye adlandırılan yorumuna yönelik eleştiriler aşağıdaki hangi çağdaş mantık sisteminin doğmasını sağlamıştır? A) Sezgici mantık C) Çoklu-değerli mantık B) Kipli mantık sistemi aof sorularine D) Atomik mantık E) Aristoteles mantığı
- 19Çagdaş mantığın dayandığı pek çok yeni düşünceyi ilk kez ortaya koyan, 1673 yılında Kraliyet Topluluğu'na dört temel aritmetik işlemini de yapabilen bir hesap makinesini sunan önemli mantıkçı aşağıdakilerden hangisidir?
- APorphyry
- BAugustinus aof.s
- CThomas Aquinas
- DGottfried Wilhelm Leibniz
- EAnselmus
- 20Aşağıdakilerden hangisi, insanın iç ve diş duyum ile edindiği bilgilerdir?
- ADoğuştan öncüller
- BDuyu önculleri
- CDeneyim öncülleri
- DSezgi onculleri
- EKendinden öncüller