Eğlence Deneyimi

1. Analitik, Niceliksel ve Sözlü Yöntemler

2. Ürün Kategorisinin ve Rekabetin Dar Tanımı

3. Özellik ve Yararlar

4. Rasyonel Karar Verici Müşteriler

Modern pazarlama dönemi her derde çare olamamaya ve kendi bulunduğu dönem içerisinde geleneksel pazarlamaya dönüşmeye başlayınca ilişkisel pazarlama, sosyal pazarlama, dijital pazarlama, online pazarlama, kişiselleştirilmiş pazarlama ve deneyimsel pazarlama gibi artık yeni yaklaşımlar ortaya çıkmaya başlamıştır.

Geleneksel pazarlama terimini, pazarlama akademisyenlerinin, uygulayıcılarının (pazarlama direktörleri, marka yöneticileri, iletişim yöneticileri) ve danışmanların 20. yüzyıl boyunca ve özellikle de 1970-2000 dönemi boyunca biriktirdiği ilkeler, kavramlar ve metodolojiler konusuna atıfta bulunmak için kullanılmaktadır.

Pazarlamanın gurusu olarak addedilen Kotler’e (1994) göre özellik “ürünün temel işlevini tamamlayan karakteristiktir”.

Müşteri karar verme sürecinin adımları şunlardır:

İhtiyacın tanınması,

bilgi araştırması,

alternatiflerin değerlendirilmesi,

satın alma ve satın alma sonrası değerlendirme. 

Ünlü stratejist Michael Porter (1985), rekabetçi bir bağlamda ürün farklılaştırmayı, “alıcılar tarafından geniş çapta değer verilen” bir özellik üzerinde benzersiz bir konum geliştirmek olarak tanımlamaktadır.

Deneyimsel pazarlamanın 4 özelliği şunlardır:

1. Müşteri Deneyimi Üzerine Odaklanma

2. Bütünsel Bir Deneyim Olarak Tüketime Odaklanma

3. Müşteriler Rasyonel ve Duygusaldır

4. Yöntem ve Araçlar Eklektiktir 

Deneyim, “olayların doğrudan gözlemlenmesinden veya olaylara katılımdan elde edilen bilgi, beceri veya uygulama olup; kişinin karşılaştığı, geçirdiği veya yaşadığı şeylerden kaynaklanan pratik bilgelik” olarak tanımlanır.

Dört deneyim boyutundan söz edilmektedir. Bunlar: eğlence, kaçış, eğitim ve estetiktir. Bu boyutlar deneyimin 4-E’si (Entertainment, Education, Esthetic, Escape) şeklinde değerlendirilmektedir.

Deneyimsel pazarlamaya ilişkin pek çok tanım yapılmıştır. Bu tanımların ortak özellikleri şunlardır:

• Deneyim ve eğlence unsurlarını ürüne entegre etme

• Müşterinin zihnine derinlemesine işleyen etkiler bırakma

• Etkinliklere katılımdan kaynaklanan bazı uyarımların ortaya çıkması

• Müşterilerin marka, ürün ve hizmetlerle duyusal yollarla meşgul olması, bağ kurması ve etkileşimde bulunması

• Ürün katılım sürecindeki hoş duygular ve genel tüketici değerlendirmesi

Deneyimsel pazarlamanın gelişme nedenleri şunlardır:

• Pek çok yöntemin güçlü yönlerini taşır.

• “Durdurulamaz” bir özellik taşır.

• İlk tekil dönüştürücüdür.

• Hızlandırıcıdır.

• Yaşam boyu değer sağlar.

• Etkileşim (meşguliyet) çoğaltanıdır.

• Pazarlama karmasının şarj cihazıdır.

Schmitt (1999), stratejik deneyim modelini temel alarak deneyimsel pazarlama türlerini beş boyuta ayırmıştır: Bunlar; duyumsama, hissetme, düşünme, eylem veya harekete geçme ve ilişkili olmaktır.

FOMO, gelişmeleri kaçırma korkusudur.

Medya temelli-tanıma göre eğlence, “başkalarının şans veya talihsizliklerinin sergilenmesi yoluyla, aynı zamanda başkalarının ve/veya kendisinin özel becerilerinin sergilenmesi yoluyla keyif vermek ve daha küçük bir dereceye kadar aydınlatmak için tasarlanmış herhangi bir etkinlik” olarak tanımlanabilir.

Hedonik yaklaşım direkt sonuçla ilgili bir yaklaşımı ortaya koyarken, eudaimonik yaklaşım ise daha karmaşık olup endirekt biçimde iyi oluş ile ilişkilendirilebilir.

Ruh hâli yönetimi teorisi, bireylerin eğlenceyi zevk veya keyif gibi olumlu duygulanım durumlarını sürdürmek veya teşvik etmek amacıyla seçtiklerini öne sürmektedir.

Eudaimonia teriminin kökeni Aristoteles felsefesine dayanır ve insanın potansiyelleri ve erdemleri ile kişinin değerlerine ve gerçek potansiyellerine göre bir yaşamla ilgilenir.

Aristoteles’in eudaimonia tanımı “erdem, mükemmellik ve içimizdeki en iyinin peşinde koşmaya” odaklanır. Aristoteles’in etik anlayışında, eudaimonia kişinin erdemini ifade etme faaliyetlerini ifade eder.

Eudaimonik iyi oluş kavramı altı farklı boyutu kapsayan bir iyi oluş modeli sunmaktadır. Bu alt boyutlar şunlardır: Özerklik, çevresel ustalık (hâkimiyet), başkalarıyla olumlu ilişkiler, kişisel gelişim, yaşam amacı ve benlik kabulüdür. 

Steger ve meslektaşları (2008) tarafından yapılan bir çalışmada aşağıdaki eudaimonik faaliyetler özetlenmiştir:

• Zamanını gönüllü olarak harcamak
• İhtiyacı olan birine para vermek
• Birinin gelecekteki hedeflerini yazmak
• Başka birinin eylemleri için minnettarlığı ifade etmek
• Başka birinin bakış açısını dikkatle dinlemek
• Kişisel önemi olan bir konuda birine güvenmek
• Engellere rağmen değerli hedeflerde ısrar etmek