Kırık, Çıkık ve Burkulmalar ve Diğer Acil Durumlarda İlkyardım

Hücreler arası bir boşluk (matriks denir) ve bu boşluk içine yerleşmiş çeşitli hücre ve lif tiplerinden oluşmuş dokuya bağ doku denir.

Bağ dokusu dört ana gruba ayrılır. Bunlar Kan ve lenf doku, Gerçek bağ doku, Kıkırdak doku, Kemik dokudur.

Bedenimizdeki kemikleri boyut ve şekillerine göre altı grup altında toplayabiliriz. Bunlar;

1. Uzun kemikler
2. Kısa kemikler
3. Yassı kemikler
4. Havalı kemikler
5. Düzensiz kemikler
6. Diğer tip kemikler 

olarak gruplandırılır.

Kemikleri inceleyen bilim dalına osteoloji denir.

İskelet sisteminin görevleri aşağıda açıklanmıştır;

Destek: Bedeni destekleyerek şekil verir.
Koruma: Beyin, ciğerler ve yürek gibi yaşamsal organları korur.
Hareket: Kaslarımıza tutunma yeri sağlar ve bir manivela görevi yaparak hareket etmemizi sağlar. 
Depo: Kemiklerimiz mineralleri (kalsiyum ve fosfat gibi) ve yağı depo eder.
Üretim: Kan hücrelerimiz kemiklerin ilik kısmında üretilir.

Görevlerine göre eklemler üç gruba ayrılır. Bunlar;

1. Oynamaz Eklemler
2. Yarı Oynar Eklemler

3. Tam Oynar Eklemlerdir.

Kol, bacak, kalça ve omuzda bulunan ve her yöne kolayca hareket edebilen yani bedenin hareketini sağlayan eklemler tam oynar eklemlerdir.

Eklemleri birbirine bağlayan hareket sırasında eklemin bütünlüğünü koruyan fibröz bağ dokusundan oluşan yapılara ligament denir. 

Burkulmalarda yapılacak olan ilkyardım
a. Soğuk uygulama
b. Burkulan bölgeyi kalp seviyesinden yukarı kaldırma
c. Burkulan bölge hareket ettirilmemeli
d. Sıkıştırıcı bir bandaj yapılmalı
e. 112 acil servise gerektiğine haber verilmeli

Kırıklar genel anlamda iki kategoride ele alınır,

!.Açık kırık: Travmanın ya da diğer faktörlerin etkisiyle deri yapısının bozularak kemik uçlarının göründüğü kırık çeşitlerine açık kırık denir. 
2. Kapalı kırık: Deri bütünlüğünün bozulmayıp sağlam kaldığı ancak kemik bütünlüğünün bozulduğu kırıklara kapalı kırık denir.

Kırıklarda gözlenen genel belirtiler; hareket ile artan ağrı, şekil ya da görünüm
bozukluğu, ödem, fonksiyon kaybı ve hareketlerdeki sınırlamadır.

Kol askısı yapılması: Üçgen bandaj yaralının gövdesinin üzerinde üçgenin tabanı gövdeyle tepesi dirsek tarafına, el dirsek hizasında bükülü olarak göğsün alt kısmına yerleştirilir. Bandajın
iki ucu yaralının boynuna düğümlenir. Parmakların nabız, ısı ve renk kontrolü için açıkta kalmasına dikkat edilir.

İlkyardım gerektiren diğer acil durumlar olarak adlandırılan durumlardan bazıları;
a. Bilinç düzeyinde bayılmadan komaya kadar gidebilen bozukluklar,
b. Bedende çeşitli nedenlerle ortaya çıkan kan dolaşım yetersizliği yani şok durumları,
c. Merkezî sinir sisteminde ortaya çıkan havale durumları,
d. Kan şekeri düzensizliği,
e. Kalp rahatsızlıkları,
f. Zehirlenme,
g. Çeşitli hastalıklar,
h. Tansiyonun aniden düşmesi ya da yükselmesidir.

Bayılma birçok kaynakta beyne giden kan akımının azalması sonucunda beyin hücrelerinde ortaya çıkan oksijen yokluğuna ya da azlığına bağlı olarak ortaya çıkan bir durumdur. 

Merkezî sinir sisteminde yani beyin ve omurilik üzerinde çeşitli nedenlerden dolayı ortaya çıkan elektriksel boşalmalara havale denir.

Yetişkinlerde görülen pankreasta üretilen insülin yetersizliği ya da üretilen insülinin hedef hücrelerdeki reseptörü üzerinden etki gösterememesi durumunda Tip 2 diabet hastalığı oluşur.

Anaflatik şokta ortaya çıkan sistemik reaksiyonlar;

• Kılcaldamar geçirgenliğinin artışı,
• Damar duvarındaki düz kaslarda ani gevşeme,
• Hava yolunda ödem,
• Hipotansiyon,
• Kalp krizi,
• Kalpte aritmi yani dolaşım sisteminin çökmesidir.

Toz, kıl, kirpik gibi basit cisimler göze kaçtığında ilkyardımcı net bir görüş açısı ile olaya müdahale etmeli; temiz yumuşak bir bezle cisim alınmalıdır. Gerektiğinde göz bol su ile de yıkanmalıdır. 

Burna kaçan bir cisim kişinin nefes almasını zorlaştırır bu nedenle cisim hangi burun deliğinde ise diğer burna baskı yapılarak hızlı bir şekilde burundan nefes verilmelidir. Cisim çıkmıyorsa zorlanmamalı, en yakın sağlık kuruluşuna gidilmelidir. Cismi çıkarmak için sivri aletler kullanılmamalıdır.