AÖF Soru Bankası
SAK103U · Ünite 3

Hastalık Adlarına ve Temel Sağlık Hizmetlerine Ait Tıbbi Terimler

  • 20 soru-cevap
  • Tıp Terimleri
1

Akut koroner sendrom nedir ve hangi belirtilerle kendini gösterir?

 Akut koroner sendrom, koroner atardamarların tıkanması veya daralması sonucu kalp kasına yeterli kan akışının sağlanamadığı durumları ifade eder. Bu durum, pıhtı oluşumu, aterosklerotik plakların yırtılması veya koroner atardamarların spazmı nedeniyle meydana gelir. Belirtileri arasında nefes almada zorluk, baş dönmesi, çene veya sol kol ağrısı, mide bulantısı, epigastrik ağrı, terleme ve halsizlik bulunur.

2

Arteriyoskleroz nedir ve neden ortaya çıkar?

Arteriyoskleroz; atardamar duvarlarının sertleşmesine, kalınlaşmasına ve kırılganlaşmasına neden olan durumu ifade etmektedir. Genellikle kolesterol, lipitler ve hücresel artıklardan oluşan plak benzeri bir maddenin atardamar duvarlarında birikmesi sonucu oluşmaktadır. Zamanla plak sertleşerek (ateroskleroz) atardamarların elastikiyetinin kaybolmasına neden olmaktadır. Plak büyüdükçe atardamar kanalı (lümen) daralmaktadır. Sonuçta tıkalı alanlardan kanın geçmesi zorlaşmakta ve tıkanıklığın devamındaki doku iskemik (oksijen yoksunluğu) hale gelmektedir. Bazen kan yerinden çıkabilecek pıhtı oluşturmaktadır. Bu pıhtının kan akımıyla bulunduğu bölgeden ayrılarak farklı vücut dokularına gitmesi ve burada atardamarların tıkanıklığına yol açması durumu embolidir.

3

Hipertansiyonun (yüksek kan basıncı) potansiyel etkileri nelerdir?

Hipertansiyon, kanın atardamar duvarlarına karşı normalden yüksek bir kuvvet uyguladığı durumdur. Bu durum, kalbin kanı pompalamak için daha fazla çalışmasına neden olur ve uzun vadede atardamarlara yapısal zarar verebilir. Hipertansiyon, kalp yetmezliği, inme, böbrek hasarı ve diğer hayati organlara zarar verme riski taşır. Bu nedenle, kontrol altına alınması gereken bir sağlık sorunudur.

4

Kistik fibroz nasıl bir hastalıktır?

Kistik fibroz; hava yollarını kalın, yapışkan mukusla tıkayan, akciğerlerde tehlikeli ve tekrarlayan bakteriyel enfeksiyonlara yol açan bir hastalıktır. Çocuklarda ve genç yetişkinlerde en sık görülen kronik akciğer hastalıklarından biridir.

5

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedir ve hangi üç ana bozukluğu içerir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), hava yollarının kronik olarak kısmi tıkanmasıyla karakterize edilen bir solunum bozukluğudur. KOAH, genellikle efor sırasında nefes darlığı ve kronik öksürük ile kendini gösterir. KOAH'ın içerdiği üç ana bozukluk şunlardır:

  • Astım: Bronşiollerin ani ve şiddetli spazmları ile karakterizedir ve genellikle alerjenler veya tahriş edici maddelerle tetiklenir.
  • Kronik bronşit: Bronşların inflamasyonu ile kendini gösterir ve sıklıkla sigara içme veya hava kirliliği ile ilişkilidir.
  • Amfizem: Alveollerin esnekliğinin azalması sonucu genişleme ve kalıcı hava sıkışması ile karakterizedir.
6

Pulmoner embolizm nedir ve hangi durumlarda ortaya çıkar?

Pulmoner embolizm, pulmoner atardamarlardaki veya bunların dallarındaki kan akımının, genellikle başka bir yerden kaynaklanan bir pıhtı nedeniyle bozulması durumudur. Bu pıhtı, genellikle bacaklarda oluşan derin ven trombozundan (DVT) ayrılarak akciğerlere ulaşır ve akciğer damarlarını tıkayarak solunum problemlerine yol açabilir.

7

Tüberküloz (verem) nasıl bulaşır ve hangi mikroorganizma bu hastalığa neden olur?

Tüberküloz (verem), Mycobacterium tuberculosis bakterisinin neden olduğu bir enfeksiyon hastalığıdır. Bulaş, hastaların öksürmesi, hapşırması veya tükürmesi yoluyla havaya yayılan bakteriler aracılığıyla gerçekleşir. Her yıl dünya genelinde milyonlarca insan tüberküloza yakalanmaktadır.

8

Guillain-Barré sendromu nedir?

Guillain-Barré sendromu; nadir fakat ciddi bir enfeksiyon sonrası gelişen nöropati tablosudur. Periferik sinir sistemindeki sinirlerin otoimmün tahribatından kaynaklanmaktadır ve uyuşukluk, karıncalanma ve felce kadar ilerleyebilecek belirtilere neden olmaktadır.

9

Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalığının belirtileri nasıl başlar ve hastalığın ilerlemesiyle hangi fiziksel işlevler etkilenir?

ALS hastalığı genellikle kas seğirmesi ve kol veya bacakta güçsüzlük ile başlar. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte, konuşma, yutma ve hareket etme gibi işlevler etkilenir. Kas kontrolü bozulur ve sonunda yemek yemek, konuşmak, hareket etmek ve nefes almak gibi temel işlevler zorlaşır.

10

Beyin sarsıntısının belirtileri nelerdir ve bu tür bir travmanın tedavi süreci genellikle ne kadar sürer?

Beyin sarsıntısının belirtileri arasında bilinç kaybı, hafıza kaybı, baş ağrısı, konsantrasyon veya denge sorunları, mide bulantısı, bulanık görme, baş dönmesi, uyku bozuklukları ve ruh hali değişiklikleri bulunur. Belirtiler genellikle 24 saatten kısa bir süre içinde düzelir, ancak bazı vakalarda iyileşme süreci daha uzun sürebilir ve dikkatli bir izleme gerektirir. Tedavi süreci genellikle istirahat ve yakın takip ile yönetilir.

11

Nörolojik enfeksiyonlar nelerdir?

Nörolojik enfeksiyonlar arasında ensefalit ve menenjit yer almaktadır. Ensefalit, bakteri veya virüslerin neden olabileceği beyin inflamasyon hastalığıdır. Menenjit, bakteri veya virüslerin neden olabileceği beyni ve omuriliği kaplayan zarların inflamasyon hastalığıdır

12

Psoriasis (sedef hastalığı) hangi belirtilerle karakterizedir ve hangi vücut bölgelerinde sıklıkla görülür?

Psoriasis, epidermisin bazal tabakasının aşırı gelişmesi sonucu oluşan, kalın, kuru, gümüşü pullarla kaplı, sınırlı kırmızı lekelerle karakterize kronik bir deri hastalığıdır. Genellikle kafa derisi, dizler, dirsekler, göbek ve cinsel organlarda yerleşim gösterir. Vücudun herhangi bir yerinde de bulunabilir.

13

Akne vulgaris nedir ve hangi yaş grubunda en sık görülür?

Akne vulgaris, kıl foliküllerini ve sebase bezleri etkileyen kronik inflamatuar bir hastalıktır. Genellikle ergenlik döneminde, yani 7-12 yaşlarında başlar ve otuzlu yaşlara kadar devam edebilir. Ancak, akne yetişkinlikte de devam edebilir veya ilk kez ortaya çıkabilir.

14

Anemi nedir ve hangi türleri bulunmaktadır?

Anemi, kanın oksijen taşıma kapasitesinin vücudun ihtiyaç duyduğundan daha düşük olduğu bir durumdur. Aneminin çeşitli nedenleri olabilir, bu da farklı türlerde anemilere yol açabilir. Yaygın anemi türleri şunlardır:

  • Aplastik anemi: Kemik iliğinin yeterli miktarda yeni eritrosit üretemediği nadir ve ciddi bir anemi türüdür.
  • Folik asit eksikliği anemisi: Folik asidin eksikliğine bağlı olarak eritrositlerin azalmasıyla karakterizedir.
  • Hemolitik anemi: Eritrositlerin normalden daha hızlı yok edilmesiyle ortaya çıkar.
  • Pernisiyöz anemi: Bağırsaklardan B12 vitamininin emilemediği durumlarda eritrosit üretiminin azalması ile meydana gelir.
  • Orak hücre hastalığı: Kusurlu hemoglobin nedeniyle eritrositlerin anormal bir şekilde şekil aldığı kalıtsal bir hastalıktır.
15

Kemik kırıkları nasıl sınıflandırılır?

Kemik kırıkları, hasarın türüne ve ciddiyetine göre çeşitli şekillerde sınıflandırılır:

  • Kapalı (basit) kırık: Kemiğin kırıldığı ancak derinin açılmadığı durumdur.
  • Açık (komplike) kırık: Kemiğin deriyi deldiği ve dış yaralar oluşturduğu kırıklardır.
  • Komplike kırık: Kırık kemiğin iç organlara zarar verdiği veya akciğeri deldiği durumdur.
  • Parçalı kırık: Kemiğin birden fazla parçaya ayrıldığı kırıklardır.
16

Addison Hastalığı nedir ve hangi hormonların üretiminde sorun yaşanır? Belirtileri nelerdir?


Addison hastalığı, adrenal bezlerin yeterli miktarda kortizol ve aldosteron hormonlarını üretemediği nadir görülen bir hastalıktır. Bu hastalık, genellikle adrenal bezlerdeki otoimmün hasar nedeniyle meydana gelir.

  • Yorgunluk ve kas güçsüzlüğü
  • Düşük ruh hali ve depresyon
  • İştah kaybı ve istemsiz kilo kaybı
  • Artmış susuzluk hissi
  • Ciltte hiperpigmentasyon (derinin koyulaşması)
17

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların kapsamı nedir?

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, enfekte bir partnerle cinsel ilişki sonrasında kazanılan çeşitli hastalıklardır. Bel soğukluğu; Neisseria gonorrhoeae bakterisinin neden olduğu bir hastalıktır. Kadınlarda rahim ağzı, rahim ve fallop tüpleri ile kadın ve erkeklerde üretra dahil olmak üzere üreme sisteminde enfeksiyon gelişmektedir. Ayrıca ağız, boğaz, gözler ve rektumda da enfeksiyon gelişebilmektedir. Frengi; Treponema pallidum bakterisinin neden olduğu bir hastalıktır. Kadın ve erkeklerde genital bölge, ağız ve rektumda şankr adı verilen ağrısız çıban olarak başlamaktadır. Klamidya; Chlamydia trachomatis bakterisinin neden olduğu bir hastalıktır. Genel olarak kadın ve erkeklerde üretra ve rektumda enfeksiyon gelişmektedir. Genital herpes; Herpes simpleks virüsü Tip 1 veya Tip 2’nin neden olduğu bir hastalıktır. Kırmızı, kabarcık benzeri, ağrılı yaralara neden olmaktadır. Kadınlarda yaralar vajinal bölge, kalça ve uyluk çevresinde görülmektedir. Erkeklerde yaralar peniste oluşmaktadır. Hastalık doğum sürecinde bebeğe bulaşabilmekte ve nadir de olsa bebeğin ölümüne yol açabilmektedir.

18

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri neleri kapsar?

Bireylerin tedavisinin ayakta ya da evde yapıldığı sağlık hizmetlerini kapsamaktadır. Hastanın ilk başvurduğu hekim veya sağlık kuruluşu tarafından gerçekleştirilmektedir. Ciddi vakalarda ise bir üst basamaklara hastanın sevki yapılmaktadır. Sağlık Hizmeti Sunucularının Basamaklandırılmasına Dair Yönetmelik kapsamında birinci basamak sağlık hizmeti sunucuları, bünyesinde birinci basamak sağlık kuruluşu bulunan ilçe sağlık müdürlüğü, toplum sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, halk sağlığı laboratuvarı, kurum tabipliği, 112 acil sağlık hizmeti birimleri, evde bakım merkezleri veya birimleri, işyeri sağlık ve güvenlik hizmeti sunulan birimler, belediyelere ait poliklinikler, özel poliklinikler, ağız ve diş sağlığı hizmeti veren özel sağlık kuruluşları, üniversiteler bünyesindeki mediko-sosyal birimler, Türk Silahlı Kuvvetlerinin birinci basamak sağlık üniteleri, serbest faaliyet gösteren eczaneler, muayenehanelerdir.

19

Rehabilitasyon hizmetleri kaç şekilde gerçekleşir?

Rehabilitasyon hizmetleri tıbbi rehabilitasyon ve sosyal rehabilitasyon olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilmektedir. Tıbbi rehabilitasyon, fiziksel hasarlardan, psikolojik ve zihinsel bozukluklardan ve klinik hastalıklardan iyileşmeyi teşvik etmeyi ve kolaylaştırmayı hedefleyen süreçtir. Sosyal rehabilitasyon, engellilik veya özel ihtiyaçlardan kaynaklanan sınırlamalarla başa çıkabilmek için günlük yaşamda yardıma ihtiyaç duyan tüm kişileri ve çalışma yeteneği kısmen olan veya hiç olmayan kişileri hedeflemektedir

20

Sağlık Hizmeti Sağlayıcısı neleri kapsar?

Sağlık Hizmeti Sağlayıcısı; ilaç, ameliyat ve tıbbi cihazlar da dahil olmak üzere sağlık teşhis ve tedavi hizmetlerini sağlama lisansına sahip bireysel bir sağlık uzmanı veya sağlık tesisi kuruluşudur. Sağlık hizmeti sağlayıcıları arasında hastaneler, hekimler, bakım personeli, klinikler, bakımevleri, tıp pratisyenleri, beslenme uzmanları, diyetisyenler ve çok daha fazlası yer almaktadır.

Ünite 3 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç