Havalimanı Terimleri

Ülkemizde “Havalimanı” terimi terminolojik olarak 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nda “Karada ve su üzerinde hava araçlarının kalkması ve inmesi için özel olarak hazırlanmış, hava araçlarının bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına, yolcu ve yük alınmasına ve verilmesine elverişli tesisleri bulunan yerlerdir.” şeklinde yer almaktadır.

Dünya üzerindeki birçok ülke, ha-valimanlarının sınıflandırılması için ICAO’nun havalimanları için referans kodlama sistemini içeren Annex-14 (Ek 14) isimli dokümanında be-lirtmiş olduğu kriterlere göre hareket etmektedir. ICAO Annex 14’ e göre havalimanı sınıflandırma-sında, bir havalimanının ve bu havalimanını kul-lanacak uçakların özellikleri belirleyici olmaktadır.

Avrupa Toplulukları (European Communities) EC 1358/2003 sayılı mevzuat kapsamında gereği AB içerisinde yapılacak istatistik çalışmaları için havalimanları yolcu kapasitelerine bağlı olarak 4 kategoriye ayrılmıştır:

• Kategori 0: Yıllık 15.000 yolcuya kadar hizmet veren havalimanları,

• Kategori 1: Yıllık 15.000 - 150.000 arası yolcuya hizmet veren havalimanları,

• Kategori 2: Yıllık 150.000 - 1.500.000 ara-sı yolcuya hizmet veren havalimanları,

Avrupa Toplulukları (European Communities) EC 1358/2003 sayılı mevzuat kapsamında gereği AB içerisinde yapılacak istatistik çalışmaları için havalimanları yolcu kapasitelerine bağlı olarak 4 kategoriye ayrılmıştır:

• Kategori 0: Yıllık 15.000 yolcuya kadar hizmet veren havalimanları,

• Kategori 1: Yıllık 15.000 - 150.000 arası yolcuya hizmet veren havalimanları

Türkiye’de havalimanı terminal binalarında da bir sınıflandırma söz konusudur. FAA benzeri bu sınıflandırmada terminal binaları; yolcu kapasiteleri ve kullanım amaçlarına göre 4 farklı grupta sınıflandırılmıştır:

• A Grubu Havaalanları: Havaalanı işletmecisi dışında Yap İşlet Devret Modeli kapsamında ya da diğer bir şekilde işletilen, yıllık terminal yolcu kapasitesi 3.000.000 ve üzerinde olan havaalanlarıdır.

• B Grubu Havaalanları: Havaalanı işletmecisi dışında Yap İşlet Devret Modeli kapsamında ya da diğer bir şekilde işletilen, yıllık yolcu kapasitesi 2.999.999’ a kadar olan havaalanlarıdır.

Türkiye’de havalimanı terminal binalarında da bir sınıflandırma söz konusudur. FAA benzeri bu sınıflandırmada terminal binaları; yolcu kapasiteleri ve kullanım amaçlarına göre 4 farklı grupta sınıflandırılmıştır:

• A Grubu Havaalanları: Havaalanı işletmecisi dışında Yap İşlet Devret Modeli kapsamında ya da diğer bir şekilde işletilen, yıllık terminal yolcu kapasitesi 3.000.000 ve üzerinde olan havaalanlarıdır.

• B Grubu Havaalanları: Havaalanı işletmecisi dışında Yap İşlet Devret Modeli kapsamında ya da diğer bir şekilde işletilen, yıllık yolcu kapasitesi 2.999.999’ a kadar olan havaalanlarıdır.

• C Grubu Havaalanları: Genel Protokol kapsamında sivil-askerî müşterek olarak kullanılan yolcu terminalleri ile diğer sivil tesis ve hizmetleri içeren havaalanlarıdır.

Pist Eşiği (Runway Threshold): Havalimanındaki bir pistin iniş için kullanılacak olan bölümünün başlangıcını ifade eder.

Şehir     ICAO Kodu IATA Kodu Havalimanı

Adana      LTAF          ADA          Şakirpaşa

Ankara     LTAC          ESB          Ankara Esenboğa

Antalya     LTAI           AYT           Antalya

Alanya      LTFG          GZP          Gazipaşa

Balıkesir    LTFD          EDO          Balıkesir Koca Seyit 

Bursa        LTBR          YEI            Bursa Yenişehir

Çanakkale  LTBH          CKZ           Çanakkale 

Şehir       ICAO Kodu     IATA Kodu    Havalimanı

Adana      LTAF              ADA            Şakirpaşa

Ankara     LTAC              ESB            Ankara Esenboğa 

Şehir     ICAO Kodu IATA Kodu Havalimanı

Samsun LTFH          SZF          Samsun Çarşamba 

Hava Yolu Şirketi   ICAO KODU            Ülke

Lufthansa              DLH                       Almanya

Hava Yolu Şirketi   ICAO KODU            Ülke

British Airways      BAW                      Birleşik Krallık

Hava Yolu Şirketi   IATA KODU            Ülke

SunExpress             XQ                        Türkiye

Hava Yolu Şirketi   IATA KODU            Ülke

SWISS                  LX                        İsviçre

Havalimanı Otoritesi (Airport Authority):Havalimanları sisteminin yönetimini ve işletimini yöneten politikaları belirlemekten sorumlu resmî kamu kuruluşu

Mania:Uçakların yer hareketleri için kullanı-lan yüzeylerde bulunan veya uçuştaki uçağın ko-runması için belirlenmiş yüzeyleri aşan bütün ge-çici, sabit ya da seyyar cisimler ya da bunların bir kısmını ifade eden terimdir.

Banket:Kaplama ile bitişiğindeki yüzey arasın-da geçiş sağlayacak şekilde hazırlanmış, kaplama-nın kenarına bitişik bir alanı temsil eden terimdir.

Pist:Uçakların inişi ve kalkışı için hazırlanmış bir kara havaalanı üzerinde belirlenmiş bir dikdörtgen alan olarak ifade edilen terimdir

Check-in (check-in):Havalimanlarının terminallerinde seyahat edecek yolcuların bilet, bagaj işlemi ve gerekli kontrollerinin hava yolu ya da yer hizmet kuruluşu görevlileri tarafından yapılması işlemidir.

Terminal:Yolcuların uçuş öncesi ve uçuş sonrası işlemlerinin yapıldığı, hava ulaştırma hizmeti ile ilgili kuruluş ve kolaylık tesislerini bünyesinde bulunduran bina ya da binalar grubudur. Sivil hava ulaşımına açık havalimanlarında, havalimanı işletmecisi dışında yap-işlet-devret modeli, kiralama ve benzeri şekil-lerde SHT-33B Yönetmeliği hükümleri kapsamında, işletilmesi için havalimanı terminal işletme ruhsatı alınması zorunlu olan ve ticari olarak faaliyet gösteren iş yeridir.