1
Çocuk haklarının ve çocuk adalet sisteminin temelini oluşturan ve çocukların yetişkinlerden ayrılarak ayrı bir adalet mekanizması içerisinde yargılanması gereksinimi ortaya çıkaran ilke nedir?
çocuğun üstün yararı ilkesi
Çocuk Adalet Sistemi
- 20 soru-cevap
- Adli Sosyal Hizmet
2
Disiplinler arası bir alan olan çocuk adalet sistemi hangi disiplinleri içinde barındırmaktadır?
Hukuk, tıp, eğitim, psikoloji, psikolojik danışma ve rehberlik, çocuk gelişimi vb. gibi birçok disiplini içinde barındıran çocuk adalet sistemi adli sosyal hizmet uygulamalarının da temelini oluşturmaktadır.
3
Çocuk adalet sistemi denildiğinde ilk akla gelen müracaatçı grubunu kimlerdir?
Suça sürüklenen çocuklar
4
"Suça sürüklenen çocuk" kimleri kapsamaktadır?
Suça sürüklenen çocuk; kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiilî işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbiri uygulanan çocukları kapsamaktadır (ÇKK, m. 3/1-a).
5
"Mağdur çocuk" kimleri kapsamaktadır?
Mağdur çocuk; suç nedeniyle fiziksel, zihinsel, ruhsal veya ekonomik olarak doğrudan zarar gören çocuktur.
6
Çocuk adalet sistemindeki temel ilkeler nelerdir?
Çocukların korunmasına ilişkin temel ilkeler, yargılama aşamasındaki temel ilkeler ve infaz aşamasındaki temel ilkeler.
7
14 Eylül 1990 tarihinde Türkiye tarafından imzalanan, 27 Ocak 1995 gün ve 22184 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren sözleşme nedir?
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi (ÇHS)
8
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde (ÇHS) belirtilen çocuklara yönelik ilkeler nelerdir?
Çocuklara karşı ayrımcılık yapılmaması (ÇHS m.2), Çocukların yüksek yararının gözetilmesi (ÇHS m.3), Çocukların yaşamının korunması ve gelişiminin sağlanması (ÇHS m.6), Çocukların katılımının sağlanması (ÇHS m.12), Çocukların özgürlüklerinin kısıtlanmasının son çare olması (ÇHS m.37-b), Çocuğun, toplumla yeniden bütünleşmesine olanak sağlayacak toplumdaki yapıcı rolün güçlendirecek şekilde muamele görmesi (ÇHS m.40) temel ilkeler olarak belirlenmiştir.
9
Türkiye’de çocukların korunmasını amaçlayan ulusal mevzuat kapsamında öncelikle 5395 sayılı kanunun adı nedir?
Çocuk Koruma Kanunu (ÇKK)
10
Çocuk adalet sisteminin iki temel hedefi nedir?
İyileştirme ve oran ilkesi.
11
Çocuk adalet sisteminin hedeflerinden biri olan iyileştirme ilkesi neyi vurgulamaktadır?
Çocuğun tekrar suça sürüklenmesini önleyici ve tedavi edici uygulamaların önemini vurgulamaktadır.
12
Yargılama sürecinde çocukların nasıl muamele görmesi gerektiğini belirleyen en temel uluslararası belgenin adı nedir?
Pekin Kuralları
13
"Korunma ihtiyacı olan çocuk" tanımı nedir?
Korunma ihtiyacı olan çocuk: Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru çocuk (ÇKK, m. 3/1-a)
14
Sosyal çalışma görevlisi kimdir?
Sosyal çalışma görevlisi: Psikolojik danışmanlık ve rehberlik, psikoloji, sosyoloji, çocuk gelişimi, öğretmenlik, aile ve tüketici bilimleri ve sosyal hizmet alanlarında eğitim veren kurumlardan mezun meslek mensupları (ÇKK, m. 3/1-e)
15
"Suça sürüklenen çocuk" kime denir?
Suça sürüklenen çocuk: Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiilî işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuk (ÇKK, m. 3/1-a)
16
Türkiye’de çocukların cezai sorumluluğu Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 31. maddesine göre düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre 12 yaş altı çocukların ceza sorumluluğu nedir?
12 yaşını doldurmamış çocuklar: Ceza sorumluluğu yaşında suç işlenen tarih dikkate alınmaktadır. Buna göre suç tarihinde çocuk 12 yaşını doldurmamış ise çocukların ceza sorumluluklarının bulunmadığı kabul edilerek çocuklar hakkında herhangi bir yargılama süreci söz konusu olmamaktadır. 12 yaş altında olan suça sürüklenen çocuklar için güvenlik tedbirleri veya koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanması sağlanmaktadır.
17
Türkiye’de çocukların cezai sorumluluğu Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 31. maddesine göre düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre 15-18 yaş grubundaki çocukların ceza sorumluluğu nedir?
15-18 yaş grubundaki çocuklar: 15 yaşını dolduran ancak 18 yaşını doldurmayan çocukları kapsamaktadır. Buna göre bu grupta bulunan çocukların ceza sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmektedir ve haklarında yargılama söz konusu olmaktadır. Ancak yargılama sürecinde adli birimin gerekli görmesi söz konusu olduğunda 15-18 yaşındaki çocukların ceza sorumluluğunun araştırılması istenebilmektedir.
18
Koruyucu ve destekleyici tedbir nedir?
Koruyucu ve destekleyici tedbir: Çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak tedbirlerdir (ÇKK, m. 5/1).
19
Uygulama planı nedir?
Uygulama planı; koruyucu ve destekleyici tedbirin türü ve süresi, tedbirin uygulanmasında hangi kurumlarla iş birliği yapılacağı, nelerin amaçlandığı, tedbirin nasıl yerine getirileceği konusunda hazırlanan bir plandır.
20
ÇKK’na göre SİR’lerde bulunması gereken temel içerikler nelerdir?
•Çocukların; Doğumla birlikte başlayarak gelişimsel süreci
Fiziksel, bilişsel, psikolojik, sosyal ve ahlaki gelişimsel durumu Ailenin sosyal, ekonomik, kültürel özellikleri Aile içi ilişkiler Çocuğun eğitim ve çalışma koşulları ile boş zaman aktiviteleri ve çevresi Çocuğun hukuksal durumu, daha önce adli süreçleri Çocuğun incelemelerde uzmanın belirlediği tutum ve davranışlar Suça sürüklenme, toplumsal uyum ve korunma ihtiyacına ilişkin etkili olan faktörler
• Çocuğun fizyolojik ve psikososyal durumunun olaya ilişkin değerlendirilmesi
• Çocuğun ihtiyaç duyduğu koruyucu ve destekleyici tedbirler
• Önerilen tedbirlerin veya denetime ilişkin önerilerin süresi ve uygulanmasına dair öneri
• Çocuk ve aileye ilişkin tedavi veya psikolojik destek ile ilgili öneri.