Question 1

Adli destek hizmetleri nedir?

Accepted Answer

Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkemelerin talebiyle ya da kişilerin başvurusu ile psikolog, pedagog, sosyal çalışmacılar ve ilgili diğer personel aracılığıyla sunulan tüm hizmetlere adli destek hizmetleri denilmektedir (Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Yönetmeliği, m. 4/b).

Question 2

Türkiye’de adli destek hizmetlerinde ki en önemli gelişim nedir?

Accepted Answer

Türkiye’de adli destek hizmetlerinde en önemli gelişim 1980 yılında 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un yürürlüğe girme- siyle çocuk yargılamasının yetişkin yargılamasından ayrılarak çocuk adalet sisteminin gelişmesi ile olmuştur.

Question 3

Çocuk Koruma Kanununda kimler “S osyal Çalışma Görevlisi ” olarak tanımlanır?

Accepted Answer

Psikolog, pedagog ve sosyal hizmet uzmanları, “S osyal Çalışma Görevlisi ” olarak tanımlanır

Question 4

2019 yılında yapılan değişiklikle Çocuk Koruma Kanununda sosyal çalışma görevlisi olarak tanımlananlar hangi isimle tanımlanır ?

Accepted Answer

ÇKK’de göre görevlendirilen sosyal çalışma görevlileri, AMK’ye göre görevlendirilen uzmanlar ve CMK 236’ya göre verilen hizmetlerin tümü adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri (ADM) çatısı altında toplanarak görevli sosyal hizmet uzmanı, psikolog ve pedagoglar “Adli Destek Görevlisi” olarak tanımlanmıştır.

Question 5

Adli destek ve mağdur hizmetleri modelinin temel ilkeleri nelerdir?

Accepted Answer

Hiçbir birey cinsiyeti, yaşı, engel durumu, ırkı, sosyal statüsü, dili, dinî, siyasi duruşu gibi nedenlerle ayrımcılığa maruz bırakılamaz. Bireylerin onurunu kıran veya bireyleri aşağıla- yan tutum ve davranışlar sergilenemez. Her birey farklılıklara sahiptir ve özeldir. Buna göre görüşmeler ve işlemlerde iletişim açık ve net olmalıdır. Bireylere ilişkin bilgilerin gizliliği korunmalıdır. Mevzuatta belirtilen durumlar dışında başka kisilere veya kurumlara bu bilgiler verilmemelidir. Mesleki etik ve tarafsızlığa zarar verebilecek tutumlar, davranışlar ve ilişkilerden uzak durulmalıdır. Bireylerin örselenmemesi, istenmediği durumda fail ile yüz yüze getirilmemesi, gü- venliğinin sağlanarak ihtiyaçların karşılanması için önlemler alınmalıdır. Mağdurların anlama ve anlaşılma hakkına dikkat edilmeli ve saygı gösterilmelidir. Tüm hizmetler bireyin örselenmemesini sağlayacak biçimde iş birliği ve koordinasyon içerisinde, geciktirilmeden ve etkili bir şekilde sunulmalıdır

Question 6

Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri hangi bürolardan oluşmaktadır?

Accepted Answer

Bilgilendirme ve yönlendirme bürosu Ceza yargılaması destek büroları Hukuk yargılaması destek büroları Kırılgan grup destek bürosu Adli yardım hizmetleri bürosu

Question 7

Bilgilendirme ve yönlendirme bürosunda sağlanan yönlendirme hizmetleri nelerdir?

Accepted Answer

Mağdurun şikâyet etmek istemesi durumunda mağdur Cumhuriyet başsavcılığına yönlendirilmektedir. Ön değerlendirme sonrasında mağdur ihtiyacına göre ilgili yardım ve destek kurumlarına yönlendirilmektedir. Adli destek ve mağdur hizmetlerine yönelik önceden hazırlanmış bilgilendirici ve yönlendirici materyaller (broşür gibi) mağdura verilmektedir. Korunma ihtiyacı olması durumunda mağdur ASHB’ye bağlı müdürlüklere ve sosyal hizmet merkezleri ile belediyelere yönlendirilmektedir. Adli yardıma ihtiyaç duyanlara, bu hizmete başvurabilmeleri için gerekli olup UYAP üzerinden temin edilebilen bilgi ve belgelerin toplanmasında yardımcı olunmakta ve ilgili birimlere yönlendirilmektedir. Baroların adli yardım büroları ile eş güdüm hâlinde çalışmak da adli yardım destek bü- rosunun görevlerini oluşturmaktadır. Bu büroda kâtipler ve baro görevlileri iş birliği hâlinde çalışmaktadır

Question 8

Hukuk yargılaması destek bürolarında ki adli destek görevlilerin görevleri nelerdir?

Accepted Answer

Davanın esasına girilmeden önce veya dava sürecinde mahkemelerce istenilen konular (velayet, kişisel ilişki, evlat edinme, evlenmeye izin, vasi tayini gibi) konularda inceleme ve değerlendirme yapmak ve SİR hazırlamak Hazırlanan SİR’de çocuğa ve taraflara ilişkin olarak ihtiyaç duyulan koruyucu ve destekleyici tedbirleri bildirmek Taraflar ve müşterek çocuklar hakkında gerekli tedbirleri önermek Daha öncesinden SİR hazırlanmış olsa bile mahkemenin istemesi söz konusu olduğunda duruşmada çocuk ifadesi alınırken çocuğun yanında bulunmak Çocuğun ifadesinde çocuğun yüksek yararı ilkelerine göre çocuğun duruşmaya hazırlanmasını sağlamak ve istendiğinde duruşmada görüş bildirmek Değerlendirmeler sonucunda tarafların danışmanlık hizmetlerine yönlendirilmesini sağlamak için görüş bildirmek

Question 9

Ceza yargılaması destek bürolarında ki adli destek görevlilerin görevleri nelerdir?

Accepted Answer

Mağdurun ifadesine geçilmeden önce mağdur ile ön görüşme yapmak ve mağduru bilgilendirmek Mağdurun kendini rahat ifade edebilmesi amacıyla ihtiyaç duyulan önlemleri adli yargı birimine iletmek İfade alımında mağdurun kaygısının azaltılabilmesi ve rahat bir şekilde ifade verebilmesi amaçlarıyla mağdurun yanında olmak Mağdurun ifade işleminin mağdur için uygun ortamda yapılması ve şüpheli ile yan yana gelmemesi durumunda gerekli değerlendirmeleri yaparak adli yargı biriminden ifadenin AGO’larda alınmasını istemek Adli yargı biriminin ifade alımını kolaylaştırmak için önerilerde bulunmak İfade işleminde mağdur hakkında ifade sürecine ve genel gelişimine ilişkin olarak görüş sunmak İfade alımından sonra acil korunma ihtiyacı söz konusu ise tedbiri adli yargı biriminden talep etmek İfade işlemlerinde mağdurun kırılgan grup olup olmadığını değerlendirmek ve gerektiğinde bireysel değerlendirme için ilgili büroya sevk etmek Suça sürüklenen çocuk ve tanık çocukların ifade alımlarında çocuğun yanında bulunmak İfade sürecine geçilmeden önce içinde çocukla ön görüşme yaparak bilgilendirmek ve çocuğu duruşmaya hazırlamak Suça sürüklenen çocuk ve korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında SİR hazırlamak İfade veya beyan işlemi sırasında istenilen konularda ve koruyucu ve destekleyici tedbirler gibi konularda görüşlerini sunmak Çocuğun kırılgan grup olup olmadığını değerlendirmek ve gerektiğinde ilgili büroya yönlendirmek

Question 10

Adli destek görevlileri tarafından yapılan mağdurun bireysel değerlendirmesi nedir?

Accepted Answer

Bireysel Değerlendirme, Mağdurun kişisel özelliklerinin, fiziksel, zihinsel, psikososyal durumunun ve ihtiyaçlarının, suçun türü, niteliği ve koşulları da dikkate alınarak ele alındığı ve mağdurun kırılgan gruba dahil olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan değerlendirmelerdir

Question 11

Adli destek görevlisi tarafından hazırlanan Adli Destek Planı nedir?

Accepted Answer

Adli Destek Planı, Bireysel değerlendirme sürecinden sonra kırılgan gruba girdiği tespit edilen mağdur hakkında, adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğü tarafından sunulacak hizmetler ile adli süreç kapsamında mağdura destek ve koruma sağlanmasına yönelik önerilen tedbirlerin yer aldığı belgedir

Question 12

Vaka yönetiminin özelliği nedir?

Accepted Answer

Adli destek görevlisinin cinsel suç mağdurunun suç nedeniyle psikolojik travmaya maruz kaldığına, yaşı ve cinsiyeti nedeniyl esuçtan daha fazla etkilendiğine,yetersiz sosyal destek sisteminin olduğuna kanaat getirmesi durumunda kırılgan gruba dahil olan mağdur hakkında vaka yönetimi uygulanır. Vaka yönetiminin ayırıcı özelliği adli destek planında belirtilen iş ve işlemlerin vaka yönetimi uygulanması durumunda tek bir adli destek görevlisi tarafından yapılmasıdır.

Question 13

Vaka yönetiminde adli destek görevlisinin görevleri nelerdir?

Accepted Answer

Adli destek planı hazırlamak ve planın uygulanmasını sağlayarak izlemek İkincil örselenmenin önlenebilmesi için iş ve işlemlerde tedbirlerin uygulanması amacıyla takip programı hazırlamak Örselenmenin engellenerek mağdurun adli süreçte etkin katılımının sağlanması amacıyla uygun tedbirleri adli yargı birimine iletmek İfade işlemlerinde mağdur için kolaylaştırıcı olmak Mağduru ihtiyaç duyulan adli destek hizmetlerine yönlendirmek ve izlemek Diğer kamu kurum ve kuruluşlarından alabileceği destek hizmetlerine ulaşabilmesi için mağduru ilgili kurumlara yönlendirmek ve sonucunu takip etmek İfadeden sonra psikososyal destek hakkında mağduru bilgilendirmek

Question 14

Adli görüşme odasının amacı nedir?

Accepted Answer

Adli Görüşme Odası, kaygı düzeyi yüksek suç mağdurlarının ifadelerinin uzmanlar aracılığıyla alınabilmesine olanak sağlayan özel ortamlardır. Adli görüşme odası uygulamasının dört temel amacı : Adli işlemlerin çocuğun yüksek yararına göre yürütülmesi, görüşme yapılan kişiye uygun ortamlarda işlemlerin yapılması, ikincil örselenmelerin engellenmesi ve azaltılması, korunma ihtiyacının tespit edilmesi ve ihtiyaç duyulan hizmetlere yönlendirmenin sağlanmasıdır

Question 15

Çocuk İzlem Merkezlerinin amacı nedir?

Accepted Answer

Cinsel istismara uğrayan çocukların ikincil örselenmesinin önüne geçmeyi ve çocuk yüksek yararına hizmet sunan kurumların eş güdümlü şekilde hizmet sunmasını amaçlayan önemli bir oluşumdur

Question 16

Adli görüşme odası (AGO) ve Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) uygulamalarının farklılıkları nelerdir?

Accepted Answer

AGO Çocuklar öncelikli olmak üzere tüm kırılgan grupları kapsarken ÇİM sadece çocuklara yöneliktir.

AGO Adli yargı sürecinin hem soruşturma hem de kovuşturma aşamalarında kullanılabilmektedir. ÇİM ise Soruşturma aşamasında mağdurun çocuğun ifade alımında kullanılır.

AGO Sadece ceza yargılamasında değil hukuk yargılamasında da kullanılmaktadır. ÇİM Sadece ceza yargılamasında hizmet vermektedir.

AGO, Bir sebeple adli sistem içerisine giren suça sürüklenen çocuklar da dâhil olmak üzere tüm çocuklar ile diğer kırılgan gruba dâhil mağdurlara hizmet verir. ÇİM ise Sadece cinsel istismar mağduru çocuklara yönelik hizmet verir

AGO, Fiziksel olarak adliyeler içerisindedir. ÇİM ise Adliyeler dışındadır. Genellikle hastaneler içinde ayrı olarak düzenlemiş bölümlerdedir.

AGO, Koordinasyonu Adalet Bakanlığı tarafından yerine getirilir.ÇİM ise Koordinasyonu Sağlık Bakanlığı tarafından yerine getirilir.

Question 17

Adli görüşme odalarının işleyişinde dikket edilmesi gereken temel ilkeler nelerdir?

Accepted Answer

Çocuklara öncelik verilmesi ve çocuğun yarının gözetilmesi: AGO’larda öncelik çocuklardır. Gelişimsel duruma uygunluk: Adli görüşmelerde görüşme yapılan kişinin yaşına, cinsiyetimi ve gelişimsel özelliklerine dikkat edilmelidir. Ayrım yapmama: Görüşme yapılan kişiler ayrıma maruz bırakılmamalıdır. Güvenliğin ve temel ihtiyaçların sağlanması: Adli görüşmelerde görüşme yapılan kişinin güvenliği esastır ve görüşme öncesi temel ihtiyaçlar karşılanmalıdır. Damgalanmanın önlenmesi: Görüşme yapılan kişinin damgalanma risklerini ortadan kaldıracak önlemler alınmalıdır. Bilgilendirme ve katılım: Görüşme yapılan kişinin özelliklerine uygun olarak adli görüşme süreci ve hakları konularında bilgilendirilmesi gerekmektedir. Böylece sürece etkin katılım sağlanmalıdır. Koruyucu önlemlerin belirlenmesi: Görüşme yapılan kişinin korunma ihtiyacı bulunması durumu- nun değerlendirilerek bu ihtiyacın giderilmesi için gerekli önlemlerin alınarak yönlendirmelerin yapılması sağlanır. Karşılaşmama: Görüşme yapılan kişinin karşılaşmasında sakınca bulunan kişilerle karşılaştırılmaması sağlanır. Uygun süre: İşlemlerin makul sürede yapılması sağlanır. Bir kez beyana başvurma: Gereklilik olmadıkça işlemler birkez yapılır ve tekrarlatılmaz. İş birliği: İşlemlerin ekip çalışması ile yapılması söz konusudur. Mahremiyet: İş ve işlemler ile tutulan tüm kayıtların gizliliğine dikkat edilmelidir

Question 18

Adli görüşme sürecinin aşamaları nelerdir?

Accepted Answer

Adli görüşme üç aşamalı bir süreçtir: Hazırlık aşaması, sorgulama aşaması ve kapanış. 1.AŞAMA: GÖRÜŞMEYE HAZIRLAMA

1.Adım Görüşmecinin kendini tanıtması ve güven ilişkisini başlatma/güçlendirme (ve tüm görüşme sürecinde gözetme/sürdürme)

2.Adım Adli görüşme sürecine ve sonrasına ilişkin bilgilendirme

3.Adım Mağdurun kendini tanıtması, mağdurla ilgili genel bilgilerin alınması

4.Adım Mağdura haklarına ve görüşmenin temel kurallarına ilişkin bilgilendirmenin yapılması

II.AŞAMA: GÖRÜŞME/SORGULAMA

5.Adım Serbest anlatımı başlatma ve destekleme

6.Adım Olaya ilişkin sorgulama (detaylandırıcı, netleştirici sorular)

7.Adım Koruyucu ve destekleyici tedbirleri belirlemeye yönelik ruhsal durumuna ilişkin görüşme

8.Adım Yine bu tedbirleri belirlemek için mağdurun sosyo-ekonomik ve çevresel risklerini belirlemeyeyönelik görüşme

III.AŞAMA: KAPANIŞ

9.Adım Görüşmeyi olumlayıcı/güvenli bir şekilde sonlandırma

Question 19

Adli görüşmede serbest anlatım aşaması sonrasında sorgulama aşamasında yönlendirilecek 5N1K sorularından oluşan soru tipleri nelerdir ?

Accepted Answer

Açık uçlu sorular: Yönlendirici olmayan, yüksüz ve nötr sorulardır. Ör.: O gün okuldan çıktığında neler oldu?, Bu nerede oldu?, Sana nasıl dokundu?, Bu kişi kim? • Detaya inen sorular: Bir konu hakkında daha fazla detay bilgi alınması durumunda kullanılmaktadır. Ör. Seni tehdit ettiğini söyledin. Seni nasıl tehdit etti? • Spesifik/nokta atışı sorular: Bir konuyu aydınlatmaya odaklı evet-hayır veya çok kısa kelimelerle yanıtlanabilen sorulardır. Ör. Elinde bir şey olduğunu söylemiştin, elindeki neydi? Araba ne renkti? • Kapalı uçlu sorular: Görüşme sürecinde çok tercih edilmemesi gereken ancak amaca uygun olduğunda kullanılması gereken sorulardır. Yanıtları evet ya da hayır ile sınırlıdır. Sonrasında mutlaka açık uçlu sorulara geçilmelidir. Ör. O kişiyi daha önceden tanıyor muydun? Madde kullanmış mıydın?

Question 20

Çocuk Görüşme Merkezlerinde görevli uzmanların görevleri nelerdir?

Accepted Answer

• Velayet hakkı kendisinde bulunan ebeveynin (yükümlü) çocuğu merkeze getirmesiyle çocuğun velayet hakkı kendisinde olmayan ebeveynine (hak sahibi) teslim edilme işlemlerini yürütmek.

• İşlem öncesinde hak sahibi ve yükümlüyle ile görüşmeler yaparak bilgilendirmek.

• Çocuğun sürece hazırlanmasını sağlamak, kaygı seviyesini azaltmak için çocuk ile görüşmeler gerçekleştirmek.

• Çocuğun örselenmemesi için gereksinim duyulan önlemlerin alınmasını sağlamak.

• Yükümlünün gereğini yerine getirmemesi durumunda, ikamete giderek çocuğun hak sahibine teslim edilmesini sağlamak.

• Çocuk teslimi veya kişisel ilişki sürecinde çocuğun yerleşim yerinin değişmesi nedeniyle başka bir müdürlüğün yetki alanına girdiğinin öğrenilmesi hâlinde dosyanın kapatılarak ilgili yer müdürlüğüne gönderilmesi için müdüre bildirimde bulunmak