Sosyal Medyada Veri Toplama ve Analiz

Sosyal medyada kullanıcıların yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve yaşadıkları yer gibi demografik bilgilerini herkese açık bir şekilde paylaştıkları verilerdir.

Sosyal medyada kullanıcılar belirli bir marka veya ürün adından söz ettiğinde oluşan ürün verilerini kapsamaktadır. Kullanıcılar bir marka ya da ürün hakkında kendi profillerinde veya markayla ilişkili profillerde görüşlerini paylaştıklarında ortaya çıkan veridir.

Sosyal medyada kullanıcılar hakkında daha derinlemesine bilgi elde edilmesine imkân tanıyan ve kişilik, inanç, değer, tutum, yaşam şekilleri ya da ilgi alanları gibi hususlarla alakalı olan verileri kapsamaktadır.

Sosyal medyada kullanıcıların gelecekteki eylemlerinin tahmin edilmesine katkı sunan geçmiş davranış bilgilerine ilişkin verilerdir.

Ürün ya da hizmetlere ilişkin sosyal medyada kullanıcılar tarafından yapılan derecelendirmeler, incelemeler ya da sözel olmayan tutumların oluşturduğu verilerdir.

Konum verisi, kullanıcıların sosyal medyada bildirmiş oldukları gerçek zamanlı konum verisini ifade etmektedir.

Niyet verisi, kullanıcıların sosyal medyada ürün ve hizmetlere ilişkin gelecekteki satın alma niyetleri ile etkinliklerini gösteren verileri kapsamaktadır.

Yapılarına göre ele alındığında a) yapılandırılmamış, b) yarı-yapılandırılmış ve c) yapılandırılmış olmak üzere üç tip veriden söz edilebilmektedir (Abrahams vd., 2015; Wamba vd., 2016; Gonçalves, 2017).

• Çok çeşitli formatlarda olduğundan dolayı standart bir yapıya uyum sağlayamamaktadır,
• Belirli bir biçimden yoksundur,
• Kolayca tanımlanabilir ve incelenebilir bir yapıya sahip değildir,
• Analitik yazılımları tarafından kolaylıkla analiz edilememektedir.

• Aynı veride yer alan benzer unsurlar birlikte gruplandırılabilmekte ve bir hiyerarşi içerisinde düzenlenebilmektedir,
• Verilerin otomasyonunu, yönetimini ve hızlı bir biçimde analiz edilmesini kolaylaştıran unsurları tam anlamıyla içermemektedir,
• Veride yer alan bir gruptaki aynı özelliklerin hacmi ve biçimi farklı olabilmektedir,
• İyi tanımlanmış bir yapıya sahip olmadığı için analitik yazılımları tarafından kolaylıkla analiz edilememektedir.

• Temsil ettikleri veri modeline uygundur ve kolayca tanımlanabilir bir yapıya sahiptir,
• İyi organize edildiğinden dolayı verilerin tanımı, formatı ve anlamı açıkça bilinmektedir,
• Benzer unsurlar, ilişkiler veya sınıflar oluşturmak için birlikte gruplanmaktadır,
• Aynı gruptaki unsurlar, aynı özelliklere sahiptir,
• Erişimi kolay olduğu için analitik yazılımları tarafından kolayca kullanılabilmektedir.

Analitik değerlendirilmesi, 1) analiz yapılmak istenilen verilerin ilgili sosyal medya platformundan toplanması (veri toplama), 2) yapılandırılmamış ya da yarı-yapılandırılmış verilerin araştırmanın amacıyla uyumlu olarak yapılandırılmış verilere dönüştürülmesi (analiz) ve 3) karar verme sürecine katkı sunmak amacıyla sonuçların sunulması (raporlama) olmak üzere üç adımlı bir süreçten oluşmaktadır.

Sosyal medya platformlarında kullanıcıların ilgi alanlarını ve ilgilendikleri önemli konuları belirlemede kullanılan bir tekniktir. Platformlardan elde edilen çok sayıda metin tabanlı veride yer alan baskın konular tespit edilerek konu modelleme kullanılmaktadır.

Kullanıcıların paylaşımlara yaptıkları yorumlar gibi metin tabanlı sağlamış oldukları verileri girdi olarak kullanmakta ve bu metinlerdeki konulara ilişkin duyguların yönünü belirlemeye çalışmaktadır. Genellikle trendleri takip etme ve marka imajını belirleme gibi konularda kullanılmaktadır.

Özellikle Facebook ve Twitter gibi sosyal medya platformlarında kullanıcılar arasındaki ilişkilerin yapısını, aktörler arasındaki bağlantıları ve doğrudan gözlemlenemeyen ilişkileri inceleyerek grafiksel yöntemler aracılığıyla bu ilişkileri kolay anlaşılabilir hâle getirmek amacıyla kullanılmaktadır.

Eğilim analizi, geçmiş verilerden yola çıkılarak sektör ve piyasa eğilimlerini belirlemeyi ve tüketici davranışını özel parametreler çerçevesinde tahmin etmeyi amaçlamaktadır. Böylelikle markalar ya da ilgili aktörler tarafından geliştirilecek stratejilere bilgi sunmaktadır.

Poülerlik tahmini, ürünlerin, hizmetlerin ya da içeriklerin beğeniler, yorumlar veya paylaşımlar açısından incelenerek ne düzeyde revaç gördüğünün tahmin edilmesi amacıyla kullanılmaktadır.

Müşteri bağlılık analizi, Sosyal medya platformlarında gerçekleştirilen çevrimiçi etkinliklerin hem başarısını hem de etkinliklere katılım gösteren kullanıcıların etkinlikte bahsi geçen ürün, hizmet ya da markayla etkileşimini ölçümlemeyi amaçlar. Elde edilen bulgular ışığında müşterilerle ilişkilerde devamlılık sağlayacak stratejilerin geliştirilmesini hedefler.

Görsel analitik tekniğiyle, sosyal medya platformlarından toplanan çok büyük miktarlardaki verinin analiz edilmesi neticesinde veride yer alan davranış kalıpları, yapıları ve eğilimleri gibi hususların etkileşimli görsel arayüzlerle görselleştirilmesi ve markalara içgörüler sağlanması amaçlanmaktadır.

YouTube Analitiği, kullanıcıların izleme tercihlerinden hareketle YouTube videolarına ilişkin çeşitli raporların görüntülenmesine olanak tanımaktadır. Böylelikle video ve kanal performansına ilişkin detaylara ulaşılabilmektedir. İçerik üreticilerinin takipçileri tarafından nasıl izlendiği ve içerikleri takipçilerin nasıl bulduğu gibi hususlar da YouTube Analitiği platformundan incelenmektedir. Platformda temel olarak kullanıcıların videolarla ilgili analizleri görüntüleyebileceği genel bakış, içerik, kitle, gelir ve araştırma olmak üzere beş sekme bulunmaktadır (YouTube Yardım, 2023)