Kişisel Verilerin Korunması ve Güvenlik

Kişisel veri ihlali: İletilen, saklanan veya işlenen kişisel verilerin kazara veya yasa dışı yollarla imha edilmesi, kaybı, değiştirilmesi, yetkisiz şekilde açıklanması veya bunlara erişime yol açan bir güvenlik ihlalidir.

Veri, ilişkili farklı kavramlarla zaman zaman karıştırılabilen hatta birbiri yerine kullanılabilen bir kavramdır. Enformasyon, bilgi ve bilgelik bu kavramlar arasında sayılabilir. Veri, enformasyon, bilgi ve bilgelik kavramları arasında doğrudan bir bağ bulunmaktadır.

Herhangi bir veri parçasının ham olması ve tek başına anlamsız olması o veri parçasının bir kişiye ait olması durumunda verinin organize edildiği, yani enformasyona dönüştüğü; veri ve kişi bilgisi kullanılarak erişilebilen gerçekliğin yorumlanması sonucunda ise bilgiye ulaşıldığı; bu bilginin doğru ve uygun biçimde kullanılması durumunda ise bilgeliğin ortaya çıktığı söylenebilir.

1. Kişinin fizyolojik, fiziksel veya davranışsal özellikleri gibi ayırt edici özellikleri veri işleme sonucunda ortaya çıkarılmalı,
2. Ortaya çıkarılan özellikler kişinin kimliğini tanımlamaya yarayan ya da kişinin kimliğini doğrulayan kişisel veriler olmalıdır.

Biyometrik verilerle ilgili temelde iki boyut söz konusudur: Bu boyutlardan birini doğuştan edinilen ve değişmeyen veriler oluştururken ikinci boyutu yine kişiyi ayırt etmede kullanılan ve sonradan edinildiği için değişme potansiyeli de bulunan davranışsal veriler oluşturmaktadır.

Özel nitelikli veriler ve genel nitelikli veriler olmak üzere ikiye ayrılır.

Özel nitelikli kişisel veriler şu şekildedir:
• Kişilerin ırkı,• Etnik kökeni,• Siyasi düşüncesi,• Felsefi inancı,
• Dini, mezhebi veya diğer inançları,• Kılık ve kıyafeti,
• Dernek, vakıf ya da sendika üyeliği,• Sağlığı,
• Cinsel hayatı,• Ceza mahkûmiyeti• Güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri,
• Biyometrik ve genetik verileri.

Özel nitelikli verilerin kapsamına girmeyen ancak kişisel veri niteliğinde olan veriler için ise genel nitelikli veriler ifadesi kullanılmaktadır. Bu verileri özel nitelikli verilerden ayıran temel unsur kanun kapsamına alınmamaları ve koruma derecesi bakımından özel bir koruma gerektirmiyor olmalarıdır.

1. Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma,
2. Doğru ve gerektiğinde güncel olma,
3. Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme,
4. İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma,
5. İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.

1. Kanunlarda açıkça öngörülmesi.
2. Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması.
3. Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması.
4. Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması.
5. İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması.
6. Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması.
7. İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması.

Açık rızanın üç temel unsuru bulunmaktadır.

• Belirli bir konuya ilişkin olması,
• Rızanın bilgilendirmeye dayanması,
• Özgür iradeyle açıklanması.

1. Veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği,
2. Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği,
3. Kişisel verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği,
4. Kişisel veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi,
5. İlgili kişinin Kanunun 11’inci maddesinde sayılan diğer hakları.

Sürekli işlenebilecek bir veri değildir. Dolayısıyla veri işleme için belirlenen sürenin sonunda ya da veri sahibinin talebi doğrultusunda ilgili kişisel verilerin
veri sorumlusu tarafından silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesi öngörülmektedir. Silme ve yok etme kadar anonimleştirme işlemi de veriyle gerçek bir kişi arasında ilişki kurulamayacak hâle getireceği için kullanılabilir bir yöntemdir.

Bulut bilişim diğer adı ile “Cloud Computing”, bilişim teknolojisi ürünleri için (bilgisayar, tablet, akıllı telefon, giyilebilir teknoloji vb.), istendiğinde kullanılabilen ve kullanıcılar arasında paylaşılan bilgisayar kaynakları sağlayan, internet tabanlı bilişim hizmetlerinin genel adıdır.

• Düşük donanım maliyeti,
• Gelişmiş performans,
• Düşük yazılım maliyeti,
• Risklerin azaltılması,
• Anında güncelleme,
• Sınırsız depolama kapasitesi,
• Esnek kullanım seçeneği,
• Yedekleme olanağı,
• Artırılmış veri güvenliği,
• İşletim sistemi uyumu,
• Dosya formatı uyumu,
• Ekip çalışması desteği.

İki aşamada sağlamak durumundadır. Birinci boyut bulut bilişim sisteminin yetkisiz ya da kötü niyetli kullanıcıların erişimine kapatılmasıyla sağlanırken ikinci boyut kullanıcının alacağı bireysel güvenlik önlemleri sayesinde bu erişimin engellemesiyle gerçekleşmektedir. Bulut servisinin sunduğu hizmetler kapsamında veri yedekleme seçeneği de bulunmaktadır.

• Hızlı internet bağlantısı gerektirmesi,
• Uygulamaların yavaş çalışması,
• Güvenlik açıkları,
• Sistem güncellemeleri,
• Veri saklama ve yedekleme maliyeti,
• Veri denetimsizliği

Bulutta depolanan verinin büyüklüğü, erişim bağlantı hızını daha önemli hâle getirmektedir. Özellikle yüksek çözünürlüklü çoklu ortam ürünlerine (resim, video, ses, animasyon vb.) yer ve zamandan bağımsız olarak erişilebilmesi ve bulut sunucularında tutulan uygulamaların kararlı bir şekilde çalıştırılabilmesi, güçlü internet bağlantısını da zorunlu kılmaktadır.

Literatürde bulut hizmetlerinin kullanımı sırasında uzaktan erişim kaynaklı oluşan ve oturum bilgilerinin ele geçirilmesiyle veri güvenliğini tehdit eden yöntemler şu şekilde sıralanmaktadır.

• Koklama (sniffing),
• Yanıltma (spoofing),
• Araya girme (man-in-the-middle).

Mobil işletim sistemlerinde yetkisiz kişilerin kişisel verilere erişimini engellemeye yönelik farklı güvenlik önlemleri bulunmaktadır. Apple tarafından geliştirilen Anahtar Zinciri (Keychain) bunlardan biridir. Anahtar Zinciri, parolaları ve hesap bilgilerini saklayan ve anımsayıp yönetilmesi gereken parola sayısını azaltan bir şifre yönetme sistemini
ifade etmektedir.

Veri güvenlik sistemidir. Bu sistemde temel amaç veri güvenliğini sağlamak adına erişimin teyidini yapmaktır. İki faktörlü kimlik doğrulamada herhangi bir şifrenin ele geçirilmesi olasılığına karşı hesaba bir güvenlik katmanı ekleme yöntemiyle çalışmaktadır. Bu güvenlik katmanı çoğunlukla doğrulama aracı olarak şifre ve telefon numarası eşleştirmesini temel almaktadır.

Veri güvenliği sağlanyan bir sistemdir. Bu yöntem, gönderilen ve alınan mesajların sadece ilgililer
tarafından görülebilmesine üçüncü kişilerin okuma veya dinleme yapmasının engellenmesine olanak tanımaktadır. Bunun nedeni, uçtan uca şifreleme özelliğinin mesajları bir kilitle güvence altına alması ve
kilidi açıp mesajları okuyabilmek için gereken özel anahtarın yalnızca mesajların alıcısında ve göndericisinde bulunmasıdır.

Günümüz teknolojileri ve veri güvenliği açısından önemli güvenlik basamaklarından biri olarak gösterilen teknoloji  blok zincir (Blockchain) teknolojisidir. Kripto para ile geniş ölçüde farkındalık oluşturan bu teknolojide veriler, geleneksel yöntemler gibi sabit ya da sanal sunucularda tutulmak yerine şifrelenerek ağdaki cihazlara dağıtılmaktadır. Bu dağıtık ve şifrelenmiş yapı sayesinde veriye yüksek düzeyde bir koruma sağlayıp neredeyse değiştirilemez bir güvenlik uygulamaktadır.