Toplumsal Değişme Kuramları
Deneme Sınavı Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1Şerif Mardin'e Osmanlı'da siyasal ve toplumsal çatışmaların bir gücün diğeri üzerinde tahakküm kurmasıyla sonuçlanmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- 2
Tanzimat Fermanı hangi padişah döneminde düzenlenmiştir?
- 3
Temelinde biyolojik organizmacılığa dayalı olarak tesis edilmiş olan toplumsal kurumları ya da kurumlaşmayı açıklamaya çalışan paradigma aşağıdakilerden hangisidir?
- 4Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sırasında müttefik güçler arasında savaş sonrasındaki yeni uluslararası düzene ilişkin olarak gerçekleştirilen konferanslardan biri değildir?
- 5
Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılın ilk yarısında krize kaynaklık eden sorunlar sıralandığında dışarıda kalır?
- 6
Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf'un değişimin bileşenlerine ilişkin yaptığı açıklamalar arasında yer almamaktadır?
- 7
"..................malların ve hizmetlerin etkili bir şekilde üretilmesi, dağıtılması ve paylaştırılması için olduğu kadar bireysel seçimi en üst düzeye çıkarmak için, bireysel üreticiler ile bireysel alıcılardan oluşan serbest ve rekabetçi piyasanın önemini savunan ve devlet tarafından yapılan düzenlemelerin en az düzeyde olması gerektiğini ileri süren iktisadi yaklaşımın adıdır."
Yukarıda yer alan boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelir?
- 8
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Osmanlı-Cumhuriyet bağlamında yanlıştır?
- 9Modernleşme kuramlarıyla ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangileri doğrudur? I- Modernleşme kuramları I. Dünya Savaşı öncesinde sosyal bilimler alanında doğmuştur. II- Modernleşme kuramı en geniş karşılığını sosyoloji alanında bulmuştur. III- Modernleşme kuramları II. Dünya Savaşı sonrasında modernliğin çekirdeğinde yer alan Batı Avrupa ve Kuzey Amerika’da sosyal bilim çevrelerince geliştirilmiştir.
- 10
Din ve ırk farkı gözetmeksizin bütün unsurları Osmanlı kimliği etrafında bir arada tutma düşüncesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
- 11
Aşağıdakilerden hangisi 17. ve 18. yüzyıl ıslahatlarının özelliklerinden biri değildir?
- 12
Coser, çatışmanın sadece yıkıcı unsurlardan ibaret olmadığını aynı zamanda toplumu bir arada tutan bağların oluşmasında da önemli bir rol oynadığını düşünmektedir. Bu aslında Merton’un hangi fikrinin farklı bir biçimde ifadesidir?
- 13
Adalet daire bağlamında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- 14
Marx'a göre, aşağıdakilerden hangisinin sonlu veya ampirik olguların nihayetinde gerçek olmadıkları iddiası kesinlikle yanlıştır?
- 15
I. Ülke içindeki eşitsizlik düzeyi, dünya sistemi içinde prestijle yönetici seçkinlerin meşruiyeti arasındaki temel ilişkiyi etkiler.
II. Yüksek eşitsizlik düzeyleri ile sınıflar, statü grupları ve partilere üyelik arasındaki korelasyon yüksek olduğunda, yani üst sınıfların üyeleri aynı zamanda yönetici partilerin, yüksek prestijli statü gruplarının üyeleri olduklarında ve benzer şekilde tersi durumlarda karizmatik liderlerin ortaya çıkma ihtimalinin artar.
III. Başka devletlerle ilişkilerde diplomatik veya askeri bir maceraya giren bir devlet, siyasal iktidar toplumdaki eşitsizlik düzeyini artıracak biçimlerde kullanıldığında daha savunmasız konumdadır.
IV. Dış ilişkilerde başarı bir karizmatik liderin ortaya çıkışını geciktirecektir, ancak devlet dış ilişkilerde prestij kaybettiğinde tabakalaşma sistemine içkin çatışma potansiyeli (özellikle devletin prestij kaybından avantaj sağlayabilecek karizmatik liderler ortaya çıkabildiğinde) çarpıcı bir biçimde artacaktır.
V. Weber’e göre, tabakalaşma düzeninin ve devletin meşruluğu ile toplumun jeopolitik konumu arasında açık bir bağlantı vardır.
VI. Bürokrasi, Weber için bir yandan rasyonel hukuki egemenliğin cisimleşmiş halidir. Yani bilim ve aklın modern zamanlardaki hükümranlığının bir tür ifadesidir. Fakat bürokrasi aynı zamanda insanları özgürleştirmek yerine bir ‘demir kafes’ içine sokmaktadır.
Aslında bir iç dinamik olmasına rağmen, ülke içindeki eşitsizlik düzeyini Weber’in dış dinamiklere ilişkin faktörler arasında saymasında yukarıdakilerden hangisi etkilidir?
- 16Marx’ın “belirli bir birikim ve gelişme düzeyinde bir toplumsal devrim döneminin gelmesi” durumunu açıklamak için başvurduğu diyalektik ilke aşağıdakilerden hangisidir?
- 17
I. Anomik işbölümü
II. Zorunlu işbölümü
III. Yetersiz koordine edilmiş işbölümü
IV. Bireysel işbölümü
Yukarıdakilerden hangisi Durkheim'ın değişmeye yol açan üç normal dışı iş bölümünü tespit ettiği biçimler arasındadır?
- 18Marx'a göre tarihsel değişmenin itici gücünü oluşturan şey nedir?
- 19
Toplumsal değişim kavramını ve konusunu net bir çerçeveye kavuşturmak üzere onunla ilgili bazı bileşenleri açığa çıkarmak gerekmektedir. Bu bileşenleri analiz etmek toplumsal değişimin incelenme sınırlarını da belirleyecektir. Bu bileşenler bakımından seçeneklerden hangisi farklıdır?
- 20
Weber aşağıdakilerden hangisinin tarihin fiili karmaşıklığını toptancı bir biçimde basitleştirdiğini düşünmektedir?