İç göçler kaç farklı iç göç yönü dikkate alınarak incelebilir ve bunlar nelerdir?
İç göçler; şehir ve köy yerleşimleri arasında şehirden şehire göç, şehirden köye göç, köyden şehire göç ve köyden köye göç şeklinde dört farklı ana iç göç yönü dikkate alınarak incelenebilir.
Göçmenlerin, aile üyelerinin ve arkadaşlarının göçünü teşvik edip kolay- laştırdığı, bazen bir yörede yaşayan bireylerin neredeyse hepsinin tek bir yere göç etmesi ile sonuçlanan göç sürecine ne ad verilir?
Göçmenlerin, aile üyelerinin ve arkadaşlarının göçünü teşvik edip kolay- laştırdığı, bazen bir yörede yaşayan bireylerin neredeyse hepsinin tek bir yere göç etmesi ile sonuçlanan göç sürecine "Zincirleme Göç" adı verilir.
Türkiye Göç ve Yerinden Olmuş Nüfus Araştırması (TGYONA), 2006 yılında hangi amaçla gerçekleştirilmiştir?
Türkiye Göç ve Yerinden Olmuş Nüfus Araştırması (TGYONA), temel olarak terör ve diğer etkenler nedeniyle yerinden olmuş kişilerin sayısal boyutunu tahmin etmek, bunların göç etmeden önceki ve sonraki sosyoekonomik özellikleri, göç süreci ve sonrasında yaşanan sorunları, geri dönen/dönmek isteyen /istemeyenlerin boyutu, nedenleri, beklentileri hakkında bilgi toplamak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Türkiye Göç ve Yerinden Olmuş Nüfus Araştırması (TGYONA) kapsamında kaç farklı göç nedeni kategorisi kullanılmıştır ve bunlar nelerdir?
Türkiye Göç ve Yerinden Olmuş Nüfus Araştırmasında göç nedenleri; ekonomik, bireysel, ailevi, güvenlik, geri dönüş ve diğer nedenlerle gerçekleşen göçler olarak altı farklı kategoride değerlendirilmiştir.
Dünya genelinde kentsel nüfusun sürekli artmasının temel nedeni nedir?
Dünya genelinde kentsel nüfusun sürekli artmasının temel nedeni kırsal alanlarda yaşayan nüfusun kentlere doğru göç etmesidir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin 1927 yılında gerçekleştirdiği ilk nüfus sayımından 2019 yılındaki son nüfus sayımına geçen 92 yılda ülke nüfusu kaç kat artmıştır
Türkiye Cumhuriyeti’nin 1927 yılında gerçekleştirdiği ilk nüfus sayımına göre ülke nüfusu 13,6 milyon kişidir. Bu nüfus büyüklüğü son 92 yıl içinde yaklaşık 6,3 kat artarak 2019 yılında 83,1 milyon kişiye ulaşmıştır.
Türkiye’de iç göçler tarihsel dönemlere ayrılarak incelenirken; Türkiye’nin demografik dönüşüm süreci hangi faktörler dikkate alınarak bir sınıflama yapılabilir?
Türkiye’de iç göçler tarihsel dönemlere ayrılarak incelenirken; Türkiye’nin demografik dönüşüm süreci, iç göçlerin büyüklüğü, hızı, yönü, nedenleri ve toplumsal etkileri dikkate alınarak bir sınıflama yapılabilir. 95
1923-1950 arası dönemde Türkiye nüfusunun yaş ve cinsiyet yapısı uzun yıllar sürmüş olan savaş koşullarının olumsuz etkilerini göstermekteydi. Özellikle 20-54 yaş grubu çalışma çağında olan yetişkin erkek nüfusu eksikliği karşı karşıya kalınan önemli bir sorundu. Bu sorunu gidermek ve ihtiyaç duyulan insan gücünü karşılamak için ne tür nüfus politikaları uygulanmıştır?
Bu sorunu gidermek ve bu ihtiyacı karşılamak üzere üzere evlilik yaşının düşürülmesi, gebeliği önle- yici araçların satışı ve istemli düşüğün yasaklanması gibi pronatalist nüfus politikaları uygulanmış ve böylelikle doğumların artması teşvik edilmiştir. Pronatalist nüfus politikasının bir diğer ayağını da ülke dışından Türkiye’ye dış göçün desteklenmesi olmuştur.
Türkiye’de nüfus artışının en yüksek hızla gerçekleştiği dönem hangi yıllar arasındaki dönemdir?
Türkiye’de iç göçlerin yoğun olarak yaşandığı 1950 ve 1980 arası dönem, nüfus artışının da en yüksek hızla gerçekleştiği dönemdir.
Frederic C. Shorther, Türkiye nüfusunun 1920’lerden 1990’ların ortasına değin gelişimini demografik yöntemlerle incelediği çalışmasında iç göçe neden olan kaç temel ekonomik ve sosyal gelişme sıralar? Bunlar nelerdir?
Frederic C. Shorther Türkiye nüfusunun 1920’lerden 1990’ların ortasına değin gelişimini demografik yöntemlerle incelediği çalışmasında iç göçe neden olan altı temel ekonomik ve sosyal gelişme sıralar. Bunlar şunlardır: 1-Kırsal kesiminde kaynakların tükenmesi; 2- Tarımda üretim biçiminin değişmesi; 3- Kent tabanlı ekonomik gelişmeyi teşvik eden politikalar ; 4- Yerleşim yerleri arasındaki gelişmişlik farkları; 5- Geleceğe yönelik beklentiler; 6-Ülke içi ulaşım, taşımacılık ve haberleşmenin kolaylaşması
1950 ve 1980 arası yıllarda, kırsal alanlardan kentsel alanlara doğru yaşanan iç göçlerin ne gibi önemli toplumsal sonuçları olmuştur?
1950 ve 1980 arası yıllarda, kırsal alanlardan kentsel alanlara doğru yaşanan iç göçlerin kentlerde gecekondu yerleşimlerinin kurulması, kentleşme sorunları, enformel kurumların ortaya çıkması ve aile yapısında değişim gibi önemli toplumsal sonuçları olmuştur.
1960’lı yılların ilk yarısında önemli saha araştırmaları gerçekleştirmiş sosyologlardan olan ve çalışmalarını özellikle Ankara kent merkezi ve ilçeleri üzerine gerçekleştiren İbrahim Yasa’nın kırdan göç ederek kentlere yerleşenler tarafından kurulan gecekondu ailelerine dair önemli tespitleri nelerdir?
İbrahim Yasa’ya göre kırdan göç ederek kentlere yerleşenler tarafından kurulan gecekondu aileleri bu dönemde bir yandan kır diğer yandan da kent ailelerinin yaşam biçimlerini sürdüren bir ara kategori oluşturmuştur. Yasa, gecekondu ailelerinin yapısal özelliklerini ve yaşam tarzlarını inceledikten sonra bu aileleri bir geçiş ailesi olarak tanımlamıştır.
1980’li yıllarda hızlanan ekonomik ve sosyal değişimler Türkiye nüfusunu demografik dönüşümün kaçıncı aşamasına taşımıştır?
1980’li yıllarda hızlanan ekonomik ve sosyal değişimler Türkiye nüfusunu demografik dönüşümün üçüncü aşamasına taşımıştır.
Nüfus yaşlanması göstergelerinden ortanca yaş 1980 -2018 yılları arasındaki yaklaşık 20 yıllık dilimlerde nasıl yükselmiştir?
Nüfus yaşlanması göstergelerinden ortanca yaş 1980 yılında 20, 2000’li yılların başında 26 iken 2018 yılında 32’ye yükselmiştir.
1995-2000 döneminde göç etmiş olanların temel özellikleri nelerdir?
1995-2000 döneminde göç etmiş olanların I- Büyük çoğunluğu orta yaşlarda yoğunlaşmıştır, II- Yüzde 54’ü erkek ve yüzde 46’sı kadındır. III- Medeni durumlarına bakıldığında; hiç evlenmemiş ve boşanmış olanların oranı, Türkiye nüfusu içindeki oranın üzerindedir.
Göç edenlerin göç etme nedenlerini belirle ek üzere ilk defa 2000 Genel Nüfus Sayımında soru sorulmuştur. Göç edenlere göre Türkiye’de 1995-2000 yılları arasındaki önemli göç etme nedenleri nelerdir?
Türkiye’de 1995-2000 göç etme nedenleri arasında, ilk sırayı hanehalkı fertlerinden birine bağımlı göç almaktadır. Göç eden her dört kişiden biri bu nedenden dolayı yerleşim yerini değiştirmiştir. Göç olgusunun diğer önemli nedenleri sırasıyla iş arama/bulma, tayin/atama, eğitim ve evlilik amaçlı göç etmeleridir. 2000 Genel Nüfus Sayımı Marmara ve Düzce depremlerinden sonra uygulanmıştır. Göç edenlerin yaklaşık yüzde 3’ü de bu afetlerin etkisi nedeniyle göç ettiğini beyan etmiştir.
Günümüzde iç göçlerin güncel dinamikleri sanayi toplumlarına özgü örüntülerden farklılaşmakta olup bu farklılaşmayı dikkate alarak göç kavramı yerine hangi kavram önerilmektedir? Neden?
Günümüzde iç göçlerin güncel dinamikleri sanayi toplumlarına özgü örüntülerden farklılaşmakta olup bu farklılaşmayı dikkate alarak göç kavramı yerine yaşam güzergâhı kavramı önerilmektedir. İlhan Tekeli’ye göre günümüzde sermayenin sürekli olarak yer değiştirmesi ile birlikte insanlar da yaşamları boyunca sanayi toplumunda olduğundan daha sık yer değiştirmek durumunda kalmaktadır. Bu koşullarda insanların yaşamını belirli bir yere bağlı olarak düşünmek yerine, insanların yaşamları boyunca belirli güzergâhlar üzerinde hareket eder hâle geldikleri gerçeğini dikkate almak daha gerçekçi bir yaklaşım olarak görülebilir.
Türkiye’de göçün yönü ne şekildedir ve geçmişten beri günümüzde de en çok göç alan iller hangileridir?
Türkiye’de göçün yönü, genel olarak doğudan batıya, büyük şehirlere ve iç kesimlerden sahil kesimlerine doğru olup geçmişten beri günümüzde de en çok göç alan iller İstanbul, Ankara ve İzmir’dir.
Günümüzde iç göçün temel nedenleri nelerdir?
Günümüzde göç edenlerin yaklaşık yarısı hanedeki fertlerden birine bağımlı olarak göç etmektedir. İkinci sırayı eğitim amacıyla göç etme almaktadır. İş aramak ve tayin/iş değişikliği nedeniyle göç etme üçüncü sırada yer almaktadır. Göç edenlerin yaklaşık onda biri evlenme/boşanma nedeniyle göç etmiştir. Erkek göç edenler ile kadın göç edenlerin göç nedenleri eğitim nedeni dışında birbirinden farklılaşmaktadır. Hanedeki fertlerden birine bağımlı göç kadınlar arasında çok yaygındır. Ekonomik nedenlerle göç etme ise erkek göç edenler arasında kadınlara göre çok daha yaygındır.
Günümüzde iç göçlerin toplumsal etkilerini, Türkiye’deki göç hareketlerinin uluslararası hale geldiği gerçeğini dışarıda bırakarak anlamak neden mümkün değildir?
Günümüzde iç göçlerin toplumsal etkilerini, Türkiye’deki göç hareketlerinin uluslararası hale geldiği gerçeğini dışarıda bırakarak anlamak mümkün değildir zira Türkiye 2011 yılından beri giderek artan sayıda sığınmacı, mülteci ve düzensiz göçmen akınına maruz kalmaktadır. Bu göçmenler başta Suriye olmak üzere, İran üzerinden Türkiye’ye giren Afganistan, Pakistan, İran, Irak ve bazı Afrika ülkelerinden gelmektedir. 2020 yılı itibari ile 3,5 milyon Geçici Koruma statüsüne sahip Suriyeli ikamet etmektedir.