Türkiye'de Sosyoloji
2022–2023 Yaz Okulu Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Maddecilik düşüncesini benimseyerek her şeyin yegane sebebinin madde olduğunu, maddenin dışında zihinsel ve doğaüstü hiçbir gücün bulunmadığını kabul eden felsefe anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
- ARealizm
- BRasyonalizm
- CPragmatizm
- DMateryalizm
- EPozitivizm
- 2Batı'nın askeri, teknolojik ve egitim yönünden ustunlügü anlaşıldıktan sonra bazı devlet adamları, Osmanlı ordusunun askeri tekniğinin yenileştirilmesi gerektigine inanırlar. Buna göre aşagıdakilerden hangisi Ill. Mustafa (1757-1773) döneminde askerî alanda ordunun Batı esasına göre düzenlenmesi ile ilgili gelişmelerden biri değildir?
- ASüratçi Ocağının oluşturulması
- BYeniçeri Ocağı'nın kaldırılması
- CMühendishane mektebinin kurulması
- DYapılacak yenilikler konusunda Baron de Tott isimli Macar asıllı bir Fransız ajanın getirilmesi Yeni icat edilen topların kullanılması ve
- Etophanenin ıslah edilmesi
- 3• Medeni hayata ait hükümlerine dayanılarak yazılmış bir kanun kitabıdır. • Osmanlı imparatorluğunun hukuksal gereksinimlerini Islam imparatorluğunun evrimini göz önünde bulundurularak yazılmıştır. • Genel hükümler şeklindeki bir ön sözle, satış, kira, kefillik, havale, rehin, emanet, hibe, gasp, hacir, ikrah, şirket, vekalet, sulh, ibra, dava vb. isimleri altında 16 kitap halinde hazırlanmıştır. • Kitap, Türk Medeni Kanununun 17 Şubat 1926 da yürürlüğe girinceye kadar Türk mahkemelerinde önemini sürdürmüştür. Yukarıda bahsedilen ve Ahmet Cevdet Paşa tarafından kaleme alınan, kendisinin en önemli eseri kabul edilen kitap aşağıdakilerden hangisidir?
- AMadde ve Kuvvet
- BMukaddime
- CTercüme-i Manzume
- DMecelle
- ETercüman-ı Ahval
- 4Ikinci Meşrutiyet dönemindeki fikir akımlarının, temelde hangi siyasal hassasiyetin bir sonucu olarak ortaya çıktığı söylenebilir?
- AOsmanlı devletinin batılılaşma ihtiyacı
- BOsmanlı devletinin genişleme siyaseti
- COsmanlı devletinin o dağılmasını önleme kaygısı
- DOsmanlı devletinin ulusallaşma ihtiyacı
- EOsmanlı toplumunun siyasallaşması
- 5Yüzyıllardır birlikte yaşanılan, Osmanlı topraklarının, bu topraklarda yaşayan herkes için kutsal bir vatan olduğu, bu kutsal vatanda yaşayan bütün halkların bir Osmanlı Milleti oluşturduğu varsayımına dayanan fikir akımı aşağıdakilerden hangisidir?
- AOsmanlıcılık
- BTürkçülük
- CGarpçılık
- DTurancılık
- EIslamcılık
- 6Türkçülük düşünce akımı içerisinde en aktif rolü alanlardan, düşüncelerini Türk Yurdu dergisinde "Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muasırlaşmak" şeklinde formüle eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
- AHüseyinzade Ali
- BZiya Gökalp
- CSaid Halim Paşa net
- DYusuf Akçura
- EAbdullah Cevdet
- 7Söz konusu dönemde sosyoloji, bir nevi devlet bilimi olarak belirerek gelişme göstermektedir. Imparatorluk'tan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde sosyologların ülkedeki siyasal değişme ve gelişmelere bağlı olarak etki ve belirlemelere açık oldukları görülmektedir. Sosyoloji, Imparatorluğu'n dağılışı ve büyük siyasi güçlüklerle mücadele edildiği bu dönemde gündeme gelerek çözüm önerilerinin odağı olmuştur. Yukarıda bahsedilen dönem aşağıdakilerden hangisindir?
- A1930'lu yıllar
- B1940'lı yıllar
- C1950'li yıllar
- D1960'lı yıllar
- E1970'li yıllar
- 8Bu ekolün katkılarıyla Türk toplumunun işleyiş mekanizmaları, toplumsal değişmenin yönü, etkileri ve boyutları saha araştırmalarının verilerine dayanarak çözümleyen sosyoloji anlayışı oluşmuştur. Türkiye'de teori ve pratik bilgisinin harmanlandığı ilk sosyolojik çalışmalar bu ekol tarafından yürütülmüştür. Sosyal yapı ve degişme alaninda mikrososyolojik saha araştırmaları yaparak ilk defa uygulamalı köy sosyolojisi araştırmalarında istatistik, korelasyon hesaplamaları, mülakat, arşiv-kayıt taraması gibi çeşitli araştırma yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Yukarıda Türkiye'de sosyolojiye katkıları özetlenen ekol aşağıdakilerden hangisidir?
- ABursa ekolü
- BErzurum ekolü
- CIstanbul ekolü
- DIzmir ekolü
- EAnkara ekolu
- 9Sosyal kurumlar içerisinde örüntü, rol ve ilişki yapısının önceden belirlenmesi, toplum tarafından onaylanması ve kendi içinde tutarlı hâle getirilmesi sürecini ifade eden kavram aşagıdakilerden hangisidir?
- ASistematikleşme
- BKurumsallaşma
- CSosyalleşme
- DSosyal kabul
- EÖngörülebilme
- 10Aşağıdakilerden hangisi 1940-1950 arası Türk sosyolojisinin genel özellikleri arasında yer almaz?
- ATürk sosyolojisi Fransız etkısının yanı sıra Amerikan sosyolojisine eğilim göstermeye başlamıştır.
- BAnkara DTCF Sosyoloji bölümünün oluşumu ile Istanbul sosyoloji ekolü tek olma ayrıcalığını yitirmiştir.
- C1940'lı yıllarda Weberyan sosyolojiye eğilim artmıştır.
- DBu dönemde köy ve şehir araştırmaları ivme kazanmıştır.
- EBu dönemde amaçlanan toplumsal değişme yani modernleşme/Batılılaşma yolunda ne kadar ilerlediğimizi tespit etmektir.
- 11"Türk Inkılabı" adlı eserinde Cumhuriyetin ilanından üç yıl sonra ve devrimlerin bütün hizl ile gerçekleştirildigi bir zaman diliminde devrimi manalandırmaya, Avrupa/Batı ve Asya/Dogu k uygarlıkları arasındaki farklılıkları formule etmeye, Batılılaşmanın nasıl gerçekleştirileceğine dair yollar önermeye, neden geri kaldığımızı açıklamaya çabalayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
- ACelal Nuri
- BPeyami Safa
- CNiyazi Berkes
- DBehice Boran
- EDogan Avcioğlu
- 12Öğrencileri ile birlikte gerçekleştirdiği, 1943 yılında Sosyoloji Dergisi'nde yayınlanan "Garbi Anadolu Köy Monografileri" başlıklı çalışma aşağıdaki sosyologlardan hangisine aittir?
- ANiyazı Berkes
- BIbrahim Yasa
- CMehmet Ali Şevki Bey
- DHilmi Ziya Ülken
- EMübeccel Belik Kıray
- 13Aşağıdakilerden hangisi 1950-1960 dönemi sosyolojisinin farklı özellikler göstermesini etkileyen siyasal gelişmelerden biri değildir?
- ATürkiye, Amerika'nın liderliğinde oluşan liberal Batı dünyasının siyasal, ekonomik ve askeri sistemiyle butünleşmeye başlamıştır.
- BII. Dünya Savaşı sonuçlarına bağlı olarak dış siyasette önemli değişmeler meydana gelmiştir.
- C1950 seçimleriyle iktidar CHP'den DP'ye geçmiştir.
- DTürkiye'de ilk defa gizli oy, açık sayım ve tek dereceli bir seçim yapılmıştır.
- ETürkiye'de iç göç dinamikleri baş göstermiş ve yoğunlaşmaya başlamıştır.
- 141950'lere kadar devlet kurumlarında, liselerde ve kismen universitelerde etkin olan sosyoloji anlayışı; A. Comte, E. Durkheim tarafından geliştirilen ve Türkiye'de Ziya Gökalp'in benimseyip temsil ettiği ekol aşağıdakilerden hangisinde dogru verilmiştir?
- AWeberyan anlayış
- BScience Sociale anlayış orul
- CFonksiyonalist anlayış
- DSöylemcilik Anlayışı
- ESosyolojizm anlayışı
- 15Osmanlı Devletinin yıkılışına kadarki evrimsel süreci "merkeziyetçi feodal" bir yapının işleyiş süreci olarak açıklayan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?
- ABaykan Sezer
- BÜmit Meriç
- COya Sencer Baydar
- DMuzaffer Sencer
- ENiyazi Berkes
- 16Türkiye de sosyoloji çalışmalarını siyasal eğilimler ve kırılmalar önemli ölçüde etkiler ve belirler. Bu bağlamda, 1960-1980 döneminin tam ortasında ciddi bir siyasal kırılma vardır. Yukarıdaki ifadeye gore bu kırılma aşağıdakilerden hangisidir?
- A1961 Anayasası
- B12 Eylül 1980 askeri darbesi
- C27 Mayıs 1960 askeri darbesi
- D12 Mart 1971 askeri muhtırası
- E1974 Kıbrıs barış harekatı
- 17Çalışmalarında 1950'lerin hâkim uyumcu dünya görüşlerine ve Türkiye'de toplumsal düşünceye yön veren modernleşme teorilerine karşıt bir eleştirelligi on plana çıkaran sosyolog aşagıdakilerden hangisidir?
- ABaykan Sezer
- BSencer Divitçioğlu
- Cİdris Küçükömer
- DMübeccel Kıray
- ENiyazi Berkes
- 18Sosyal bilim metodolojisine ilişkin tartışmalarda doğa bilimlerinden devraldığı kesinlik, yasa ve objektiflik kriterlerine yönelik ciddi eleştiriler alan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- AFeminist yaklaşım
- BPozitivist yaklaşım
- CPostmodernist yaklaşım
- DKarma yaklaşım
- EYorumlayıcı yaklaşım
- 19Prens Sabahattin Türk toplumunun bireyci (particulariste) toplumların aksine, kamucu (communautaire) yapıda olduğuna ilişkin görüşlerinin dayanaklarını aşağıda verilen ekollerden hangisinde bulmuştur?
- ASpencer okulu
- BComte okulu
- CLe Play okulu
- DDurkheim okulu
- EFrankfurt okulu
- 20Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de sosyolojinin en belirgin özelliğidir?
- AGeleneksel yapıya bağlı kalmaması
- BBatı kültüründen fazlaca etkilenmesi
- CDünya içinde kendine ait bir yeri olması
- DKendi kimliğini kazanmaya başlaması
- ESiyasete aşırı bağımlılık göstermesi