Hukukun Toplumsal İşlevleri

Örneğin Aristoteles, hukuk için, bireyde ya da toplumda aklın örneği demiştir.

Hukuku iş bölümü ve dayanışma görüşleri bağlamında açıklayan Durkheim’a göre hukuk farklı toplumsal evrelerde farklı biçimlerde ortaya çıkmaktadır.

Thomas Hobbes birçok düşünürle temel bir argümanı paylaşır ve düzen olmadan toplumsal yaşamın sefalete dönüşeceğini ve hukukun bu düzeni sağladığını savunur.

Antik Çağ anlayışları, Orta Çağ anlayışı, doğal hukuk anlayışı ve tarih okulu olarak ifade edilen  söz konusu anlayışların tümü, tinselci açıklama kapsamında ele alınmıştır.

Orta Çağ döneminde aynı zamanda hukuk kurallarının artık Roma hukukunda olduğu gibi bir tür eşitlik ilkesine değil aksine hiyerarşi ve boyun eğmeye dayandığı yepyeni bir toplum biçimi olan feodalitenin varlığı söz konusudur

Thomas Aquinas ve takipçileri monistik tutumla hukukun yegâne amacının ortak iyi ya da fayda olduğunu savunmuştur

Doğa hukukçuları olarak da bilinen Hobbes, Locke ve Rousseau gibi düşünürler ise insanlığın, uygar ve devletli topluma geçmeden önce herke-sin eşit haklara sahip olduğu bir doğa durumun-da bulunduğu fikrinden hareket etmekteydiler.

Çatışma yaklaşımı temelinde eleştirel bir bakışla hareket eden Marksist anlayış devlet ve hukuk arasında ayrılmaz bir bağ olduğunu savunur. Karl Marx’a göre hukuk ve devlet birbirleri olmadan asla var olamazlardı

Sosyolojik anlayış açısından hukuk, her şeyden önce toplumsal bir olgudur. Dolayısıyla hukuk, her an, ait olunan grubun dayattığı ve toplumsal ilişkileri belirleyen zorunlu kurallar bütünü olarak tanımlanabilir.

Herbert Spencer, Émile Durkheim, Léon Duguit ve Léon Borgeois’nın hukukun toplumsal kökenlerine ilişkin analizleri hukuk literatürüne sosyolojik hukuk düşüncesi anlayışını kazandırmıştır.

Durkheim’ın hukuk sosyolojisi açısından öne çıkan yaklaşımı temel olarak iş bölümü ve toplumsal dayanışmaya ilişkin analizine dayanır.

Weber de hukuka olumlu bir anlayışla yaklaşır, bununla birlikte Durkheim’dan oldukça farklı bir şekilde ele alır. Weber, hukuku toplumun içindeki birleştirici bir güç olarak ele alır ve ona göre hukuk Batı toplumlarının rasyonelleşme sürecine katkı sağlayan en önemli unsurlardan biridir.

Modern toplum-da güç, rasyonel bir temele sahiptir Weber’e göre. Modern toplumun temelini; hukuki otorite, insanlardan ziyade yasalar ve düzenlemeler tarafından yönetilme, gücün gelenek ya da kişisel karizmadan ziyade rıza ve görevin gerektirdiği otorite aracılığıyla meşrulaştırılması oluşturur

Lon Fuller, John Finnis ve Roger Shiner gibi birçok çağdaş filozof da hukukun işlevinin, hukukun iç ahlakı olarak adlandırılabilecek belirli usul ilkelere uymak suretiyle insan davranışını yönlendirmek ve böylece kamu yararı için eylemleri koordine etmek olduğunu vurgulamıştır

1.Meşruiyet sağlamak

2.Gücü dağıtmak-tahsis etmek

3.Toplumu düzenlemek

4.Bireyleri kontrol etmek

5.Çatışma-ihtilafları çözmek

6.Adalet dağıtmak

7.Toplumu ve bireyleri değiştirmek

Gücün tahsisi yetki alanları bağlamında gücün sınırlarının belirlenmesi kadar gücün sınırlanmasını da gerektirir. İktidarla ilişkili bir biçimde hukukun güç sınırlayıcı işlevi, en normatif işlevlerinden biridir. Hukuk, devletin ve bir topluma mensup kişilerin eylemlerine sınır koyabilir. Özellikle kamu boyutunda, gücü dağıtır ve yönlendirir; böylece organize eder. Bunu yaparken hukuk, olumsallığı kısıtlar ve kesinlik oluşturmaya çalışır. Gücün kullanılması, aktörlerin yasaların belirlediği sınırlara uymaları durumunda öngörülebilir hâle gelir.

Toplumsal düzenin sağlanması toplumsal yaşamın siyasi, ekonomik, kültürel vb. yönlerden düzenlenmesini ifade eder.

Durkheim da cezanın gerçek işlevinin suçtan caydırmak değil, ortak değerlerini ifade ederek bir top-lumun üyeleri arasında dayanışma duygusunu teş-vik etmek olduğunu vurgulamıştır.

Adaleti sağlama, hakların hak edenlere da-ğıtılmasını ifade etmektedir

Demokrasilerde bilinç-li olarak değişim isteyen kişiler siyasi olarak aktif insanların çoğunluğu ya da düşünce önderleri veya liderler olabilir. Otoriter bir yönetimde ise birincil güç sahibi otorite ya da diğer güç sahipleri de-ğişiklik isteyen taraflar olabilirler.