Küreselleşme, Hukuk ve İnsan Hakları

Arapçadan Türkçeye geçmiş olan insan kelimesi, insan soyu ve topluluğu, evcil olma, ünsiyet yani alışmak, uyum sağlamak gibi anlamlara sahiptir ve topluluk hâlinde yaşamaya, toplumsallığa işaret eder.

Hak kelimesinin İngilizcedeki karşılığı olan right ise Eski İngilizce ve Proto-Germen kökenlerinde; doğru, düz çizgide hareket gibi anlamlara sahiptir.  

Latincede legitimus, iustus gibi kelimelere dayanmaktadır ve yasal, gerçek, uygun, haklı, kurala uygun gibi anlamlara işaret etmektedir

Platon’un fikirlerine dayanan hukuk anlayışında, nihai gaye iyi insana ulaşabilmek için insan davranışının bütün yönleriyle kontrol edilmesi esastır

İnsanın doğasının gereği olan bir kural belirleme süreci söz konusudur ve bu kurallar topluluk hâlinde yaşamayı sağlıklı ve istikrarlı bir şekilde temin etme amacına dönüktür

İslam inancında ve hukuk anlayışında bireysel fayda ile toplumsal fayda arasında sürekli bir denge gözetilmesi esastır, böylece hak, bireysel bir ayrıcalıktan çok toplumsal ödevler temelinde açıklanmıştır.

1) İnsanlar, özgür ve eşit haklarla doğar ve yaşarlar. 

2) Bütün siyasal birliğin amacı, insanın doğal ve daimi haklarını korumaktır. 

3) Egemenlik ilkesi esas olarak ulustadır. 

Thomas Hobbes

II. Dünya Savaşı Sonrasında

İnsan hakları, genellikle insanların sırf insan oldukları için sahip oldukları haklar olarak tanımlanır.

İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’nin 10 Aralık 1948 günü Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca kabul edildiği oturumda oylamaya katılan BM üyesi 48 devletin temsilcileri olumlu oy vermiştir.

Bildirge’nin en önemli özelliğinin ise klasik hak ve özgürlüklerle sosyal ve ekonomik hak ve özgürlüklerin bir sentezini gerçekleştirmedeki başarısıdır.

İnsan hakları öncelikle doğrudan hak olgusuna ilişkindir. İnsan hakları, muhataplarına ya da yetkililere görev veya sorumluluk yükleyen talep hakları niteliğindedir. Haklar, hak sahiplerine yönelik bir özgürlük, koruma, statü ya da menfaat temin etmektedir.

a. İlk nesil haklar: Medeni ve siyasi haklar b. İkinci nesil haklar: Ekonomik, sosyal ve kültürel haklar c. Üçüncü nesil haklar: Grup veya topluluk hakları

Ünlü fastfood zinciri McDonald zinciri

Küreselleşmenin zorlayıcı sonuçları modern ulus devletin sınırlarını ve işlevlerini dönüşüme uğratmış, küresel ekonomik bütünleşme ulus devleti zayıflatmıştır. Bu durum toplumla devlet arasında kurulan bağların da zayıflaması anlamına gelir. Buna bağlı olarak devlet yurttaş ilişkisi de ulus devlet bağlamından koparılmıştır. Bu, hukuk ve yurttaşlık hakları açısından ulusal sınırların ötesine geçen yeni boyutlar anlamını taşır. 

Örneğin, küreselleşme ile birlikte ekonomik bağlamda yaşanan en önemli sorunlar gelir adaletsizliği ve işsizlikteki artışlardır.

Küreselleşmenin en önemli sonuçlarından biri de nüfus hareketliliklerinin artmasıdır. Savaşlar, iklim koşulları, terör, ekonomik sıkıntılar gibi birçok nedenle insanlar başka ülkelere göç etmekte ya da sığınmaktadırlar.

Mültecilere yardımcı olmak için yeni bir uluslararası ajans oluşturularak Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği kurulmuş ve Mültecilerin Statüsüne İlişkin 1951 Cenevre Sözleşmesi kabul edilmiştir.

1965