“Yeşil Devrim” olarak adlandırılan tarımsal üretim artışı dönemi ne zaman yaşanmıştır?
Dünyadaki açlıkla mücadele ve artan dünya nüfusuna yeterli gıda üretimi iddiasıyla, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kimyasal gübre, yabani ot ve haşere öldürücü ilaç kullanımı, tarımda makineleşme ve aşırı sulama ile birlikte daha sonraları “Yeşil Devrim” olarak adlandırılacak bir tarımsal üretim artışı dönemi yaşanmıştır.
1789 Yılında nüfus bilimi için önemli kurallara imza atan çalışmasında “tarımsal üretim artış hızının, nüfus artış hızının gerisinde kalacağı ve er ya da geç dünyada açlık yaşanacağı” öngörüsüne dayalı görüşü ortaya atan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
a. R Malthus
b. Tauger
c. Mazoyer
d. Roudar
e. A. Altieri
a. R. Malthus
Tarım insanın doğal çevreye karşı gerçekleştirdiği nasıl bir müdahaledir?
İnsanlık varoluşundan bu yana yaşamını sürdürdüğü doğayla çok boyutlu bir ilişki sürdürmektedir. Tarım insanın doğal çevreye karşı gerçekleştirdiği üretken bir müdahaledir. Doğa ile insan arasındaki ilk bağı kuran ve ilişkinin yönünü belirleyen beslenme kaygısıdır. İnsan, neolitik devrim ile toprağı ekip biçerek ve evcilleştirdiği hayvanları yetiştirerek üretken yeteneğini ortaya koymuştur (Şenel 1995:141.)
Tarımla ilgili ilk köklü teknolojik ilerleme olarak sayılan nedir?
Tarımla ilgili ilk köklü teknolojik ilerleme sayılan karasaban, Cippola (1965:48)’ya göre tarımsal alanları işlemek için önce öküz sonra atın koşum kayışının kullanılmaya başlanması tarım teknikleri için öncü gelişmelerdir.
Tarım faaliyeti “geçimlik ürün için değil de bir sermaye aracı olarak satışından kar sağlanan üretim” aracı hâline ne zaman gelmiştir?
Sanayi devrimi sonrası kapitalizmin yaygınlaşması birlikte üretimde kar motivasyonunun ön plana çıkmaya başlamıştır. Eskiden geçimlik tarım faaliyeti yapılmaktayken toprak artık “geçimlik ürün için değil de bir sermaye aracı olarak satışından kar sağlanan üretim” aracı hâline gelmiştir. (Fotourehchi ve Şahinöz, 2016:23).
Malthus’a göre dünya nüfusu ve besin maddelerinin üretim artışını nasıl ele alır ve hangi sorunun ortaya çıkacağını öne sürer?
Malthus’a göre dünya nüfusu geometrik bir şekilde(2,4,8,16…) artarken; besin maddelerinin üretimi ancak aritmetik bir biçimde (2,3,4,…) artmaktadır. İşte bu artışlar arasındaki fark nedeniyle yüzyıl sonunda nüfus artışı ile besin maddelerinin üretimi arasındaki dengeyi tartışarak dünyada er ya da geç açlık sorunun ortaya çıkacağını öne sürer.
1960’lardan sonra ortaya çıkan Modern Tarım Devrimi (Yeşil Devrim), tohum ve mahsul miktarlarında önemli artışların oluşmasına neden olmuş, fakat daha sonra kullanım yanlışlıkları sonucunda ciddi sorunları da beraberinde getirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu sorunlar arasında yer alır?
a. Kimyasal mücadele ilaçlarının toprakta, yeraltı ve yerüstü sularında birikmesi
b. Çevresel kirliliklerin boy göstermesi.
c. Sağlıklı ve nitelikli gıdanın zarar görmesi
d. Üretimlerin aşırı yoğunlaşması.
e.Hepsi
Hepsi
İkinci Dünya Savaşından sonra, yüksek verimliliğe sahip pirinç, buğday, mısır ve soya çeşitlerini seçerek bunları yüksek içerikli gübre ve işlem ürünleri ile birlikte kullanarak deneysel tarım istasyonlarında uygun ekim metotları geliştiren vakıflar hangileridir?
İkinci Dünya Savaşından sonra, Ford ve Rockefeller Vakıfları gibi Amerikan vakıflarınca finans desteği sağlanan uluslararası tarım araştırma merkezleri, yüksek verimliliğe sahip pirinç, buğday, mısır ve soya çeşitlerini seçerek bunları yüksek içerikli gübre ve işlem ürünleri ile birlikte kullanarak deneysel tarım istasyonlarında uygun ekim metotları geliştirdiler.
Tarımda Monokültür ne demektir?
Yeşil Devrim ile birlikte makineleşmenin artması, mahsul çeşidindeki iyileştirmeler, sulamanın artması, gübre, yabani ot ve zararlı böceklerle mücadelede kullanılan tarım kimyasallarındaki gelişmeler ile birlikte artan tarımsal üretim, tek tip ürün ekiminin (monokültür) yaygınlaşmasına neden olmuştur. Aynı arazide her yıl aynı bitki türünün üretilmesi anlamına gelen tek tip ürün ekiminin yaygınlaşması ile birlikte ürün çeşitliliği azalma eğilimi göstermektedir.
Agro ekolojistlerin araştırma – inceleme alanı nedir?
Tarımın ekoloji üzerindeki etkisini inceleyen agro ekolojistler ise, dengelenmenin tarımın üretken tabanının sürdürülemez uygulamalar yoluyla sürekli erozyona uğraması nedeniyle olduğuna inanmaktadır (Altieri ve Rosset, 1996).
Çevre sorunları genel olarak nasıl tanımlanabilir?
Çevre sorunları; İnsanların sonradan oluşturduğu çevrenin, doğal çevreye etkileri ile yapay çevrede var olan olumsuzluklar ve her iki çevrede de görülen sorunlar olarak tanımlanmaktadır (İnançlı, 2018:34).
Tarımın yarattığı zararlardan en önemlisi ve en çok zarar verdiği nedir?
Tarımda kullanılan sentetik haşere öldürücü tarım ilaçları pestisitler topraktan yer altı sularına sızmak ya da gıda maddelerinde bulunmak suretiyle insanların ve tabiattaki diğer canlıların ölümüne neden olabilmektedir. Toprağın üst katmanında biriken kimyasal kalıntıları, erozyon yoluyla dağılabilmektedir. Tarım, dünyada en fazla su tüketimine neden olan faaliyettir. Aynı zamanda yeraltı ve yerüstü su kaynaklarında nitrat ve amonyak kirliliği oluşması gibi su kaynaklarında kirliliğe ve atmosfere sera gazı, metan ve nitröz oksit (azot oksit) salınımına neden olmaktadır (FAO, 2003).
İklim değişikliği ve tarımsal üretimin karşılıklı etkileşimi nasıldır?
Küresel iklim değişikliklerinin tarım üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi, tarımsal üretimi en üst düzeye çıkarmak için çiftçiliği doğru bir şekilde tahmin etmeye ve adapte etmeye yardımcı olabilir. İklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki net etkisi belirsiz olmasına rağmen, tek tek ürünler için uygun büyüme bölgelerini değiştirmesi muhtemeldir. Bu coğrafi kaymaya uyum, önemli ekonomik maliyetler ve sosyal etkiler içerecektir.
Toprak kalitesinin farklı sebeplerle düşmesine ne ad verilir?
Toprak kalitesinin farklı sebeplerle düşmesine toprak dejenerasyonu / toprak bozunumu adı verilir. Topraklar dünyanın biyolojik çeşitliliğinin büyük bir çoğunluğunu barındırmaktadır. Sağlıklı toprak, gıda üretimi ve yeterli su temini için gereklidir.
Toprak bozulmasının ortak özellikleri nelerdir?
Toprak bozulmasının ortak özellikleri tuzlama, su basması, sıkıştırma, pestisit kontaminasyonu, toprak yapı kalitesinde azalma, doğurganlık kaybı, toprak asitliği, alkalinite, tuzluluk ve erozyon olabilir.
Tarımdan kaynaklı pestisit zehirlenmesinden her yıl yaklaşık kaç kişi hastaneye kaldırılmaktadır?
Dünya Sağlık Örgütü, her yıl üç milyondan fazla kişinin pestisit zehirlenmesinden dolayı hastaneye kaldırıldığı tahmin etmekte ve milyonlarca kişinin erken ölümü ile sonuçlandığını belirtmektedir (UN Environment, 2017). Türkiye’de ise satılan pestisit miktarı bilinmesine rağmen hangi arazide ne kadar kullanıldığına dair veri bulunmamaktadır (TMMOB, 2018).
Çevre Mühendisleri Odasının 2018 Dünya Çevre Günü Türkiye Raporu’na göre Türkiye’de toprak kirliliğinin neden olan etkenler nelerdir?
Çevre Mühendisleri Odasının 2018 Dünya Çevre Günü Türkiye Raporu’na göre Türkiye’de toprak kirliliğinin neden olan etkenler;
• Sanayi kaynaklı atıklar
• Madencilik atıklar
• Evsel atıklar
• Plansız kentleşme
• Aşırı gübre kullanımı
• Aşırı tarım ilacı kullanımı
• Hayvancılık atıkları
Sürdürülebilir Kalkınma nasıl tanımlanabilir?
Gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden günümüzün ihtiyaçlarını karşılayan gelişmeye Sürdürülebilir Kalkınma denir.
Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından Sürdürülebilir Kalkınma için tanımlanan kritik hedefler nelerdir?
Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından Sürdürülebilir Kalkınma için tanımlanan kritik hedefler: Kaynak: (WCED, 1987)
Kritik Hedefler:
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından tanımlanan “Kritik Hedefler” arasında yer almaz?
a. Büyümeyi canlandırmak
b. İş, yiyecek, enerji, su ve sanitasyon için temel ihtiyaçların karşılanması
c. Teknolojiyi ve risk yönetimini yeniden yönlendirmek
d. Karar verme sürecinde çevre ve ekonomiyi birleştirmek
e. Sürdürülebilir ticaret ve finans modellerini desteklemek
e. Sürdürülebilir ticaret ve finans modellerini desteklemek
1992 Yılında Rio de Janerio’da Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansında, konferans çalışmaları sonucunda beş temel belge ortaya çıkmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, bu belgeler arasında yer almaz?
a. Rio Deklarasyonu
b. Orman İlkeleri
c. İklim Değişikliği Sözleşmesi
d. Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
e. Toprak Dejenerasyonu Sözleşmesi
e. Toprak Dejenerasyonu Sözleşmesi
Aşağıdakilerden hangisi, sürdürülebilir kalkınma ile ilgili olarak Rio Deklarasyonunda yer alan ilkelerden biri değildir?
a. Sürdürülebilir kalkınma ilkesinin odak noktasını oluşturan insanlar doğa ile uyumlu, sağlıklı ve üretken bir yaşam hakkına sahiptir.
b.Devletler egemenlik haklarını kullandıkları alanın dışına, çevresel zarar vermemeye dikkat etmelidir.
c. Sürdürülebilir kalkınma gerçekleştirilirken, çevrenin korunması bağımsız olarak ele alınmamalı, kalkınma süreciyle bütünleştirilmelidir.
d. Çevre sorunlarının çözümü tüm tarafların katılımıyla olacağından, katılımcı yöntemler tercih edilmelidir.
e. Biyoteknolojinin, kirlilik ve radyoaktif atıklar açısından duyarlı yönetilmesi sağlanmalıdır.
e. Biyoteknolojinin, kirlilik ve radyoaktif atıklar açısından duyarlı yönetilmesi sağlanmalıdır.
Aşağıdakilerden hangisi, 1992 Yılında Rio de Janerio’da Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansında, konferans çalışmaları sonucunda ortaya konan beş temel belgeden biri “Gündem 21” adlı dört temel bölümden oluşan eylem planıdır. Aşağıdakilerden hangisi, bu eylem planı içinde yer almaz?
a. Karar verme sürecinin, özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki yoksullukla mücadeleye yönelik olmasının gerekliliği
b. Ormansızlaşma ile mücadelenin duyarlı yönetilmesi
c. Sivil toplum örgütleri gibi etkin grupların rollerinin güçlendirilmesi
d. Sürdürülebilir kalkınma politikalarının uygulanabilirliği için teknoloji transferinin gerçekleştirilmesi
e. Esnek ve kendi kendini düzeltme kapasitesine sahip bir idari sistemin oluşturulması
e. Esnek ve kendi kendini düzeltme kapasitesine sahip bir idari sistemin oluşturulması
Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından Sürdürülebilir Kalkınma için tanımlanan gerekli koşullar nelerdir?
Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından Sürdürülebilir Kalkınma için tanımlanan gerekli koşullar: Kaynak: (WCED, 1987)
Sürdürülebilir Kalkınma için Gerekli Koşullar
• Karar verme sürecine vatandaşların etkili katılımını sağlayan politik bir sistem,
• Uyumsuz büyümeden kaynaklanan gerilimlere çözüm sağlayan ekonomik bir sistem
• Kalkınma için ekolojik temelli koruma yükümlülüğüne saygı duyan bir üretim sistemi
• Sürdürülebilir ticaret ve finans modellerini destekleyen teknolojik bir sistem
• Sürdürülebilir ticaret ve finans modellerini destekleyen uluslararası bir sistem
• Esnek ve kendi kendini düzeltme kapasitesine sahip bir idari sistem
Aşağıdakilerden hangisi Sürdürülebilir Kalkınmanın Sosyal Boyutu içinde yer almaz?
a. Doğal Kaynak Kullanımı
b. Yaşam Standardının Geliştirilmesi
c. Eğitim
d. Toplum Bilinci
e. Eşit Fırsat
a. Doğal Kaynak Kullanımı
Aşağıdakilerden hangisi Sürdürülebilir Kalkınmanın Ekonomik Boyutu içinde yer almaz?
a. Kar
b. Tasarruf
c. Ekonomik Büyüme
d.Araştırma-Geliştirme
e. Kirlilikle Mücadele
e. Kirlilikle Mücadele
Aşağıdakilerden hangisi, tarımda sürdürülebilirliğin temel ilkeleri arasında yer almaz?
a.Besin döngüsü, toprak rejenerasyonu ve azot fiksasyonu gibi biyolojik ve ekolojik süreçlerin tarım ve gıda üretim uygulamalarına dahil edilmesi
b. Özellikle çevreye zararlı olanlar için yenilenemeyen ve sürdürülemeyen girdilerin daha az kullanılması
c. Hem araziyi verimli bir şekilde işlemek hem de çiftçilerin kendine güvenini ve yeterliliğini teşvik için çiftçilerin sahip oldukları uzmanlığın kullanılması
d. Farklı becerilere sahip insanların ortak çalışması ve işbirliği yoluyla tarımsal ve doğal kaynak problemlerin çözülmesi
e. Uyumsuz büyümeden kaynaklanan gerilimlere çözüm sağlayan ekonomik bir sistemin geliştirilmesi
e. Uyumsuz büyümeden kaynaklanan gerilimlere çözüm sağlayan ekonomik bir sistemin geliştirilmesi
“Kara, deniz ve diğer su ekosistemlerinde ve bu ekosistemlerin parçası olduğu ekolojik yapılar içerisinde bulunan canlı organizma çeşitliliği” tanımı aşağıdaki hangi kavram için geçerlidir?
a. Ekolojik çeşitlilik.
b. Organizma çeşitliliği
c. Genetik çeşitlilik
d. Popülasyon çeşitliliği
e. Biyoçeşitlilik
e. Biyoçeşitlilik
Aşağıdakilerden hangisi Ekolojik Çeşitlilik Unsurları arasında yer almaz?
a. Canlı topluluğu/Biome
b. Tabiat
c. Biyolojik bölge
d. Habitat
e. Nükleotid
e. Nükleotid
Aşağıdakilerden hangisi Organizma Çeşitliliği Unsurları arasında yer almaz?
a. Soy
b. Aile
c. Cins
d. Ekosistem
e. Tür
d. Ekosistem
Aşağıdakilerden hangisi, yoğun tarım tekniklerinin artarak uygulanması sonucu ortaya çıkan sonuçlardan biri değildir?
a. Her bir ekosistem türünde habitatların çeşitliliğin artması
b. Doğal ve yarı doğal alanların giderek kaybolması
c. Doğal ortama bağlı biyoçeşitliliğin azalması
d. Toprak biyoçeşitliliğinin yok olması
e. Tarım arazilerinin benzeşmesi
a. Her bir ekosistem türünde habitatların çeşitliliğin artması
Gen aktarılmış bitkisel ürünlerin (transgenetik) ticari amaçla yetiştirilmesine ne zaman başlanmıştır?
a. 1945 sonrası
b. 1960’ların başında
c. 1970’lerin sonunda
d. 1990’ların başında
e. 2000’li yılların sonunda
d. 1990’ların başında
Asya ve Avrupa ülkelerinde üretimi en fazla yapılan gen aktarılmış bitkisel ürün aşağıdakilerden hangisidir?
a. Soya
b. Mısır
c. Kalona
d. Pamuk
e. Ayçiçeği
d. Pamuk
Latin Amerika ülkelerinde üretimi en fazla yapılan gen aktarılmış bitkisel ürün aşağıdakilerden hangisidir?
a. Soya
b. Mısır
c. Kalona
d. Pamuk
e. Ayçiçeği
a. Soya
Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) nasıl tanımlanabilir?
Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO), farklı kaynaklardan çıkan ve kimyasal olarak birleşen DNI (Rekombinant-DNA) transferi ile genetiği oynanmış organizmalardır. GDO geliştiricileri, normal şartlarda sahip olamayacağı diğer organizmalardan aldıkları genetik ve diğer özellikleri aktararak bitkilerde önemli değişiklikler meydana getirmeye çalışmışlardır. Gen aktarılmış bitkisel ürünlerin (transgenetik) ticari amaçlı yetiştirilmesi 1990’ların başına rastlar. Yetiştirilmelerindeki amaç, haşerelere dayanıklı ve zararlı ot öldürücü ilaçlara toleranslı ürün elde edebilmektir. Bunların başlıcaları soya, mısır, kanola ve pamuktur.
Genetiği değiştirilmiş tarım ürünlerinin artan bir şekilde ekiminin yapılıyor olması birtakım kaygıları da beraberinde getirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi, bu kaygılar arasında yer almaz?
a. Suları kirletmesi
b. Toksik etki yaratması
c. Doğal tarımı tehdit etmesi
d. Alerjik reaksiyonu tetiklemesi
e. Hayvanlarda bağışıklık sistemini artırması
e. Hayvanlarda bağışıklık sistemini artırması
Organik tarım fikri, tarımda süreklilik arz eden kimi sorunların çözümü amacıyla ortaya çıkmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu sorunlardan biri değildir?
a. Erezyon
b. Toprağın fakirleşmesi
c. Ürün çeşitliliğinin artması
d. Gıda ve hayvansal ürünlerin düşük kaliteli olması
e. Kırsal fakirlik
c. Ürün çeşitliliğinin artması
Aşağıdakilerden hangisi, organik tarımın temel ilkeleri arasında yer almaz?
a. Sağlık ilkesi
b. Ekoloji ilkesi
c. Hakkaniyet ilkesi
d. Özen ilkesi
e.Büyümeyi canlandırma ilkesi
e. Büyümeyi canlandırma ilkesi
İnsanlık tarihinde 19. yy.’a kadar tarımsal üretim uzunca bir süre geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bunun nedenlerinden biridir?
a. Haşere öldürücülerin nispeten daha düzenli kullanılması
b. Yoğun kimyasal girdi uygulamalarıyla verimde yeterli artışın sağlanmış olması
c. Ürün çeşitliliğinin azalması
d. Karar verme sürecinde vatandaşların etkili katılımının sağlanmış olması
e. Suni gübrelerin olmayışı
e. Suni gübrelerin olmayışı
Organik tarımın tanımı nedir?
Organik tarımın tanımı, 2008 yılında Uluslararası Organik Tarım Hareketi Federasyonu (IFOAM) tarafından “toprak,
ekosistem ve insan sağlığını devam ettiren, sağlıklı olmasını sağlayan bir üretim sistemidir” olarak kabul edilmiştir.