Karar verme ile spor performansı arasındaki bağlantının hangi boyutuyla ilgili araştırmalar yeterli sayıda değildir?
Karar verme-spor performansı ilişkisinde bağlamında sporcuların karar vermelerinin "nasıl geliştiğini" inceleyen araştırmaların sayısı yok denecek kadar azdır.
Karar verme süreciyle ilgili neden son sayıda model ya da kuram vardır?
Çünkü karar verme sürecinin farklı disiplinleri, farklı süreçleri ve alt bileşenleri vardır. Tüm bunları kuramsal açıklamaya sığdırmak mümkün değildir.
Türkçe'de "karar" kavramı hangi anlamlarıyla karşımıza çıkmaktadır?
Karar, Türkçenin zengin yapısından kaynaklı olarak bir süreci, bir durumu veya kişilik özelliğini ifade etmek amacıyla farklı anlamlarda karşımıza çıkmaktadır.
Karar verme kavramının Latince kökü olan "decidere" sözcüğünün anlamı nedir?
Sözcük karşılılığı sona erdirmek, kesmek, durdurmak veya karşıt görüşleri durdurmaktır. Daha geniş anlamda karar verme eylemi, istikrarsızlık durumunu ortadan kaldıran aksiyoner ve etken bir eylemi ifade eder.
Harris'in karar verme tanımında vurguladığı iki temel özellik hangileridir?
Harris (1998) karar verme sürecinin iki temel işlevi üzerinden tanım yapmıştır. Bunlar seçim yapma ve bilgi toplamadır.
Karar verme sürecini açıklayan ilk teorik modellerin matematik ve ekonomi disiplinlerinde yoğunlaşmasının nedeni nedir?
Bu durumun altında yatan temel neden, matematiğin akılcı bir bilim olarak kabul edilmesi ve buna bağlı olarak en iyi kararın akılcı yani matematiksel bir yöntem sonucunda elde edilebileceği inanışıdır.
Gelatt’ın Karar Verme Modeli'nin bileşenleri nelerdir?
Gelatt 1978 yılında geliştirdiği Karar Verme Modeli’nde, karar verme sürecini yordayıcı sistem, değer sistemi ve karar sistemi olmak üzere üç bileşen üzerinden açıklamaya çalışmıştır.
Krumboltz'un Kariyer Seçimi Sosyal Öğrenme Kuramı'na göre kariyer kararını etkileyen temel faktörler nelerdir?
kurama göre kariyer seçimini etkileyen ana faktörler genetik yapı ve özel kabiliyetler, çevresel faktörler, öğrenme tecrübeleri, göreve yaklaşım becerileri ve tüm bunların içinde yer alan bileşenlerdir.
Uzun boylu olduğu için basketbola yönelen birinin bu seçimini etkileyen faktör hangi ana belirleyici kümesinde yer alır?
Burada basketbola yönelme kişinin boyu nedeniyledir. Boy ise genetik belirleyiciler içinde yer alır.
Baron'un Kuramı'nda karar verme süreci hangi kavramlar üzerinden açıklanmaktadır?
Baron, karar verme sürecini kazanç ve kayıp kavramları üzerinden açıklamaya çalışmıştır. Kurama göre insanlar karar verme sürecinde en üst düzeyde kazanç ve en alt düzeyde kayıpla sonuçlanacak şekilde kararlar verme eğilimindedirler.
Çatışma Kuramı'ında tanımlanan karar verme stilleri nelerdir?
Kuramda çok boyutlu bir olgu olarak değerlendirilen karar verme sürecine ilişkin beş farklı karar verme stili tanımlanmıştır: çatışmasız bağlılık, çatışmasız değişim, savunucu kaçınma, aşırı uyarılmışlık ve ihtiyatlı seçicilik.
Karar verme süreci neden aynı zamanda bir problem çözme süreci olarak düşünülmektedir?
Karar verme bir tür problem çözme süreci olarak tanımlanabilir. Birey bir problem durumu ile karşılaştığından çözüme ulaşmak için çeşitli alternatifler arasından uygun olanı seçme gereksinimi bireysel bir gerilime neden olur. Bu bakımdan karar vermek bir gereksinim olarak bireyin duygu durumundaki dengenin sağlanması için yürütülmesi gereken bir süreç, yani bir problem çözme süreci olarak görülebilir.
Adair, çok aşamalı bir model çerçevesinde karar verme sürecinin hangi aşamalardan oluştuğunu ileri sürmüştür?
Adair'e göre karar verme sürecinin aşamaları:
1) amacın yani problem durumunun belirlenmesi,
2) problem durumuna ilişkin bilgilerin toplanması,
3) amaca ulaşabilmek için gerekli seçeneklerin üretilmesi,
4) seçenekleri değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi
5) kararın uy- gulamaya geçirilmesi ve sonuçların değerlendirilmesi
Yaşça büyük olan kişilerin doğru karar vermede başarılı olmalarının temel nedeni nedir?
Karar verme pek çok seçeneği karşılaştırıp, aralarından doğru olanı seçmek anlamına geldiğinden ve yaşça büyük olanların bu tür seçimlere aşinalığı daha yüksek olduğundan, daha doğru karar vericiler olduğu söylenebilir.
Diğer bireylerin görüşlerini dikkate almaksızın kişinin kendi başına karar vermesi hangi karar verme stratejisine dahil edilir?
Bağımsız karar vermede kişi başkalarının düşüncelerine kulak asmaz ve bildiğini okur. Bireyi ön plana çıkarması açısından önemli, ancak hataya açık olma açısından risklidir.
Scott ve Bruce'un, neden karar verme stillerini öğrenilmiş alışkanlık olarak betimlemişlerdir?
Scott ve Bruce karar verme stillerini öğrenilmiş alışkanlık olarak açıklamışlardır. Karara ulaşılırken seçeneklerin tanımlanması ve bir karar sırasında bilgiyi düşünme miktarının stiller arasında farklılıkların anahtarı olduğunu düşünmüşlerdir. Onlara göre karar verme stili, karar verirken toplanan bilgiler ve düşünülen çeşitli alternatif durumlarıdır. Tüm bu süreç neredeyse otomatik gerçekleşir.
Karar alırken sürekli başkalarına danışan veya aldığı kararı onaylatma ihtiyacı olan birinin hangi karar verme stiline sahip olduğu söylenebilir?
Bağımlı kadar verme stili. Karar verme durumlarında bireyin başkalarının tavsiyelerine ve yönlendirmelerine göre karar vermesidir. Bağımlı karar verme stiline sahip bireyler, kararlarının sorumluluklarını diğerlerine yansıtmaktadırlar. Sürekli kararları için onay ararlar.
Spor karar vermenin bilişsel boyutunun çalışılmasında neden diğer disiplinlerden daha avantajlı bir konumdadır.
Glovich, sporun karar vermenin bilişsel boyutunun incelenmesinde doğal bir laboratuvar olarak değerlendirilebileceğini ileri sürer. Spor ortamlarında insanların nasıl düşündükleri, mevcut durumu nasıl analiz ettikleri ve yargıda bulundukları, laboratuvar şartları altında ele alınabilecek önemli bir araştırma konusudur.
Sporda bilgi işlemeye dayalı karar verme süreci hangi aşamalardan oluşmaktadır?
Karar verme süreci sporda bilgi işleme sürecine dayalı incelendiğinde şu aşamalardan oluşur: bellek, algılama gücü, zihinsel imgeler, dikkat, konsantrasyon ve tecrübe.
Sporda karar vermenin kilit özellikleri nelerdir?
1) Spor doğal bir süreçtir.
2) Sporda verilen kararlar dinamiktir.
3) Sporda verilen kararlar davranışsaldır.