AÖF Soru Bankası
SYT105U · Ünite 7

Sporda Z Kuşağının Liderlik Beklentileri

  • 20 soru-cevap
  • Sporda Liderlik
1

Kuşak kavramı nedir? 

Kuşak, TDK 'da yaklaşık 25 yaş kümelerinden oluşan, aynı zamanın şartlarını, hâliyle benzer sıkıntı ve kaderi paylaşmış, aynı yıllar içerisinde dünyaya gelmiş kişiler topluluğu olarak tanımlanır. 

Tarih boyunca insanlar çevresel koşullarla farklı değişimler yaşamıştır. İnsanların dünyada var oluşlarından bu yana farklı evreler ve farklı toplumsal yapılanmalar da yaşanmıştır. Zaman içerisinde yaşanan dönüşüm ve değişimlerle şimdiye kadar gelen insanlık, zaman içerisinde bazı ayrımlara maruz kalmıştır. Bu ayrımlarla birlikte ortaya kuşak kavramı çıkmaktadır. Bireylerin aynı zamanı paylaşmaları, yaşadıkları toplumsal olaylar, şahit oldukları ve içerisine istemeden dahil oldukları olumlu/olumsuz değişikliklerle kuşaklar birbirinden ayrılmaktadır.

2

Kohort nedir? 

Belli bir ortak özelliği olan kişiler (bir iş kolunda çalışanlar, bir okulda öğrenci olanlar, belli bir yılda doğanlar vb.) anlamına gelmektedir.

3

20. yy yaşayan genel olarak kabul gören 5 ana kuşak nedir? 

Yirminci yüzyılda yaşayan ve literatürde genel olarak kabul görmüş 5 ana ku- şak karşımıza çıkmaktadır. Bu kuşaklar sırasıyla; Gelenekselciler, Baby Boomers, X Kusağı, Y Kusağı ve Z Kuşağı’dır.

4

Gelenekselciler (sessiz kuşak) hangi yıllar arasındaki kuşaktır ve özellikleri nelerdir? 

1900 yılı ile 1945 yılları arasında dünyaya gelmiş olan bireyleri kapsayan bu kuşak insanı, yaşadıkları dö- nemde birçok zorlu yaşam şartlarına maruz kalmıştır. Büyük savaşlar, ekonomik krizler, buhranlar gibi olayları yaşamış olan bu bireylerin özellikleri yaşadıkları olayların gölgesinde oluşmuştur. 

Ekonomik ve politik belirsizlikler gibi krizler bu kuşağa aslında olumlu etkiler katmıştır. O dönemin insanları kötü ekonomik koşulların getirisiyle tutumlu olmayı, politikadaki çalkantılar ile de temkinli olmayı öğrenmiştir. Bu sayede çok daha çalışkan olan Gele- nekselciler, kurumsal sadakate önem vermiş, otoriteye de saygı duymayı tercih etmişlerdir (Zemke vd., 1999).

5

Bebek Patlaması kuşağı hangi yıllar arasındadır, bu kuşağın özellikleri nelerdir? 

Yaklaşık olarak 1945-1965 yılları arasındaki kuşaktır. 

Sessiz Kuşaktaki bireylerin çocukları olan Bebek Patlaması Kuşağının ismi, sessiz kuşak zamanında yaşanan savaşlar sebebiyle doğumların kısıtlanması ve daha sonra birden do- ğumların patlamasından dolayı verilmiştir. Savaşların ardından birden dünyaya gelen 1 milyar bebeğin savaş esnasında birden azalan nüfusu arttırdığı gözlemlenmiştir (Erden Ayhün, 2013; Twenge, 2013).

Bebek Patlaması Kuşağı’nın bireyleri, ebeveynleri gibi otoriteye saygılıdır ancak otoritenin de kendi sınırları içinde hareket etmesi gerektiğine inanırlar (Bickel ve Brown, 2005). Başka bir deyişle, kurallara uyarlar ve düzene sahip olurlar, ancak kurallar kendi özgürlük alanlarına müdahale ettiğinde tepki verirler. Bu anlamda, Gelenekselcilere göre otorite ve kurallara karşı daha şüphecidirler (Buahene ve Kovary, 2003).

6

X kuşağına gölge kuşak, kayıp kuşak yada geçiş kuşağı denmesinin nedenleri nedir? 

X kuşağına mensup bireyler hem kendinden önceki hem de kendinden sonraki iki parlak ku- şak arasında sönük kaldığı ve gölgelerinde kalmış olmalarından dolayı “Gölge Kuşak” ve “Kayıp Ku- şak” olarak adlandırılmıştır. Türkiye açısından da bu kuşak, ara kuşak anlamına gelen “geçiş dönemi çocukları” olarak adlandırılmıştır (Erden Ayhün, 2013). Kendi dönemlerinde de önemli olaylar ol- masına rağmen kendilerinden önceki ve sonraki kuşaklarda yaşanan radikal değişim ve dönüşüm- lere maruz kalmamaları sebebiyle “Geçiş Kuşağı” adıyla da anılmaktadır (Aka, 2017).

7

X kuşağını tanımlayan anahtar kelimeler nelerdir? 

Alaycı, güvensiz, dünyanın yükünü taşıyan, korkak, kaybolmuş, harap, düzeltilemez, yüz yüze, çılgın, şok edici, eğitimsiz, sığ, medeni olmayan, yaşına göre olgun, pragmatik, kayıtsız ve politik olarak bağlantısız, bağımsız, kendine güvenen, kaderci, alaycı, başarısız

8

Y kuşağını tanımlayan anahtar kelimeler nelerdir? 

İyimser, iş birlikçi, takım oyuncusu, güvenen, otoriteyi kabul eden, kurallara uyan, akıllı, özel, korunaklı, kendine güvenen, başarılı, baskıcı, geleneksel

9

Z kuşağının teknoloji ile ilişkili olarak verilen diğer isimleri nelerdir ? 

Z kuşağına Dijital Yerliler, Anında Çevrimiçi, Net Jenerasyonu, iGen, Google Kuşağı, İnternet Kuşağı gibi teknoloji bağlantılı isimlendirmeler de verilmiştir. 

10

Z kuşağını diğer kuşaklardan ayıran en temel özellik nedir? 

Teknoloji, Z Kuşağının gelişiminin merkezinde yer alır. Dijital teknolojinin veya mobil cihazların olmadığı bir dünyayı hiç tanımayan ilk kuşaktır.

11

Seemiller ve Grace (2019)'in araştırma sonuçlarına göre Z kuşağının güçlü yanları nelerdir? 

Seemiller ve Grace (2019), 150.000 kişi üzerine yapılan çalışma sonucunda ortaya çıkan Z Kuşağı’nın güçlü yanlarını; dürüstlük, nezaket, mizah, adalet ve yargı özellikleri olarak belirtmiştir.

12

Guintina (2017) göre Z kuşağının temel değerleri nelerdir? 

Guintina (2017) ise Z Kuşağı’nın sahip olduğu temel değerleri; tek- noloji, bağımsızlık, sosyal medya, pragmatik, inatçı ve aceleci-sabırsız olarak sıralamıştır.

13

Çağdaş liderlik yaklaşımları nelerdir? 

Çağdaş liderlik yaklaşımlarını 5 başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; karizmatik liderlik, dönüşümsel liderlik, etkileşimsel liderlik, çok boyutlu liderlik ve Antrenör tipi (Coaching) lideriktir

14

Çağdaş liderlik yaklaşımlarına neden ihtiyaç duyulmuştur? 

20. yüzyılın sonlarına gelindiğinde artık hem iş gücü hem de çalışma koşulları değiştiği için liderlik alanında yeni yaklaşımların ortaya çıktığı görülmektedir. Durumsal yaklaşım, özellikler teorisi ve davranışsal liderlik kuramları günümüz ihtiyaçlarını karşılamamış ve çağdaş liderlik yaklaşımları karşımıza çıkmıştır

15

Bir kavram olarak  liderlik ve lider nasıl tanımlanır ? 

Bir kavram olarak liderlik; grubun ve örgütün amaçları gerçekleştirmek, ortak amaca ulaşmak üzere bir grup insanı bireysel olarak etkileme süreci olarak tanımlanmıştır. Ayrıca bu kavramın içerisinde yer alan koşulları karşılayan lider ise; bir grubu veya örgütteki insanları belirli bir amaç doğrultusunda etkileme gücüne sahip olan kişi olarak tanımlanmıştır. Lider, öteki üyeler üzerinde olumlu etkide bulunan, diğer bir deyişle küme üyesi olarak diğer üyelerin kendine yaptığı olumlu etkiden daha fazlasını onlara yapabilendir

16

Sporda lider ve liderlik  nasıl kullanılmaktadır? 

Sporda lider antrenör ve üyeler de sporcular olarak nitelendirilmektedir. Ülkemizde gerçekleştirilen spor alanında gerçekleştirilmiş çalışmalar incelendiğinde, liderlik isimlerinin branşa göre değişiklik gösterdiği görülmektedir. Örneğin; bir futbol takımının lideri olan antrenörüne teknik direktör denilirken, basketbol takımlarında liderlik yapan antrenörlere de koç adıyla hitap edilmektedir

17

Liderlik özelliklerinin sporcular üzerindeki etkisi nedir? 

Belli amaçları gerçekleştirmek için başkalarını ikna edebilme yeteneği olarak da tanımlanan liderlik özelliklerinin, sporcuların başarıya ulaşmasında önemli olduğu düşünülmüştür. Chelladurai (1984)nin çok boyutlu liderlik modelinde bütün davranış özelliklerinin birbiriyle bağlantılı olması sonucu performans tatmin düzeylerinin etkilendiği ileri sürülmektedir. Ayrıca antrenörün zorunlu yani yapması gerekenler ile tercih edilen yani istenilen liderlik davranışları arasındaki uyumun sporcuların doyum düzeylerini etkilediği ve nihayetinde takım içerisinde performansta artış sağlanmasında önemli olduğu belirtilmiştir.

18

Spor alanında liderliğin ölçülmesi için Chelladurai ve Saleh (1980) tarafından geliştirilen modelde yer verilen üç faktör ve üç lider davranışı nedir? 

Spor alanında liderliğin ölçülmesi için Chelladurai ve Saleh (1980) tarafından geliştirilen modelde yer verilen faktörler durumsal özellikler, liderin kendi özellikleri ve üyelerin özellikleridir. Üç lider davranışı ise zorunlu lider davranışı, gerçek lider davranışı ve tercih edilen lider davranışıdır.

19

Ragogna (2017) tarafından 10-14 yaş arası genç sporcularla yapılan araştırmasına göre Z kuşağının liderlik beklentileri nelerdir? 

Ragogna (2017) tarafından 10-14 yaş arası genç sporcular üzerinde gerçekleştirdiği çalışmasında; spor- cuların antrenörlerinin motivasyon stratejileri, öğretmeye yönelik davranışları ve karar verme stillerinin tercihlerinde önemli olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca antrenörlerinden verdikleri geri bildirimlerde dürüst olmalarını beklediklerini, onlardan şefkat görmek istediklerini, ihtiyaç hâlinde sosyal destek verme- lerini bekledikleri ve demokratik yaklaşım benimsemelerini beklediklerini belirtmişlerdir.

20

Vance (2019) tarafından üniversiteli sporcularla yapılan araştırma sonuçlarına göre Z kuşağının liderlik beklentileri nelerdir? 

Vance (2019) tarafından gerçekleştirilen çalışma sonucunda; Z Kuşağı sporcularının; antrenör ve spor- cu arasındaki güvenin, sağlıklı iletişimin, sportif hayatta ve kendi yaşantılarında hesap verebilirliğin ve antrenörün anlamlı ilişkiler yaratmasının, takım sinerjisi oluşturmanın ve motivasyon sağlama becerisinin başarıyı etkileyen temel nitelikler olduğuna inandığını göstermektedir.

Ünite 7 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç