Lidya Krallığı

Lidyalıların başkenti Sardeis’te uzun yıllardır yapılan kazı çalışmaları ile çok sayıda tümülüsten çıkarılan zengin buluntular bu devletin mimarisi, sanatı, gündelik yaşamı ve kültürü konusunda ayrıntılı bilgi verir.

Yedinci yüzyılın ilk yarısında hüküm süren Lidya kralı Gyges’in çağdaşı Assur Kralı Aşurbanipal’a ait Assurca çivi yazılı belgelerde bölgeden “Luddu” (Lidya) diye söz edilmektedir.

Herodotos'tur.

Lidyalıların dilleri Hind-Avrupa dil ailesinden, Etrüsklerin dilleri ise
bu aileden değildir.

Homeros’un İlyada ve Odysseia destanları, yazıya geçirilmiş olduğu sekizinci yüzyıla kadar sözlü gelenekte oluşturulmuş ve yaşatılmıştı.

Lidya’da üç hanedan hüküm sürdü.

Lidya Kralları: Gyges 680-644

Ardys 644-625

Frigya Krallığı’nı büyük bir bozguna uğratan Kimmerlerin saldırıları Gyges’i Anadolu dışındaki krallarla siyasal ilişkiler kurmaya zorladı. Bu krallıklardan birisi Assur, diğeri Mısır’dı.

Zira MÖ 644 yılında Lygdamis (ya da Tugdammi/Dugdamme) komutasındaki Kimmerlerle savaşan Gyges yenildi ve öldürüldü.

Kral Alyattes, Edremit civarında bulunan Kimmer tehdidine karşı da oğlu Kroisos’u garnizon komutanı olarak atadı. Miletos kentini ele geçirmek için arka arkaya seferler düzenledi.

İran’da kurulan Med Krallığı’nın başına Kyaksares adlı hırslı ve yetenekli bir kral geçmişti.

Medlerin Anadolu’ya ilerlemesinden sonra Türkiye topraklarının Trakya hariç batı yarısının en
güçlü kralı olan Alyattes ile Doğu’nun hâkimi Med kralı Kyaksares tam beş yıl savaştılar. 

Alyattes’in ardılı olan Kroisos, yaşadığı zamanda özellikle zenginliğiyle çok ünlüydü. Onun yaşarken sahip olduğu bu ününün izi, günümüzde “Karun kadar zengin” tabiriyle korunmaya devam etmektedir. Zira “Karun”un kim olduğunu bilerek ya da bilmeden bu tabiri kullanan herkes, günümüzden takriben 2560 yıl önce yaşamı sona ermiş bulunan
Lidya kralı Kroisos’a atıfta bulunmakta veya onu anmaktadır.

Lidyalılar tarafından keşfedilen metal para ilkin Yunan kentleri arasında yayıldı ve sonra onlar aracılığıyla diğer uygarlıklara taşındı.

Kyros, Lidya Krallığı’nın başkenti Sardeis’i ve kral Kroisos’u ele geçirdi.

Pers satraplarının asıl görevleri, bölgede barış ortamının korunmasını ve Lidya bölgesinin ödeyeceği verginin düzenli bir şekilde toplanmasını sağlamaktı.

Lidya’daki Pers hâkimiyetine Makedonya kralı Büyük İskender tarafından MÖ 334 yılında son verildi.

Lidya Krallığı’nın yönetim biçimi, Anadolu’nun diğer Demir Çağı krallıkları gibi monarşiydi.

Yunan tanrısı Bakkhos, Lidya kökenli bir tanrıydı. Lidyalı rahiplerin hadım olmaları, dini törenlerini çılgınca kutlamaları, bu sırada teflerini, zillerini, kırbaçlarını ve uzun saçlarının buklelerini Ana Tanrıça’ya ithaf etmeleri Bakkhos ile ilişkilidir.