1203 yılında Doğu’daki Hristiyan din kardeşlerine yardım etmek üzere yola çıkan Haçlı ordularının Bizans’ı hedef almasında hangi olay belirleyici olmuştur?
1203 yılında Doğu’daki Hristiyan din kardeşlerine yardım etmek üzere yola çıkan Haçlı ordularının Bizans’ı hedef almasında, Venediklilerin kârlı Akdeniz ticaretinin kontrolünü tamamıyla ele geçirme hedefleri belirleyici olmuştur.
Haçlı seferlerinin Bizans’a yönelmesinde başrolü oynayan ve Konstantinopolis’in Haçlılar tarafından yağmalanmasına zemin hazırlayan kimdir?
Venedik Dükü Enrico Dandolo (doğumu yaklaşık: 1107-ölümü 21 Haziran 1205) bu seferin Bizans’a yönelmesinde başrolü oynamış ve Konstantinopolis’in Haçlılar tarafından yağmalanmasına zemin hazırlamıştır.
13. yüzyılın başında ortaya çıkan siyasî bölünmüşlük içerisinde her üç siyasî yapının da tek bir amacı nedir?
13. yüzyılın başında ortaya çıkan siyasî bölünmüşlük içerisinde her üç siyasî yapının da tek bir amacı vardı: Kutsal Bilgelik olarak isimlendirilen Ayasofya’yı Katolik Latinlerden temizlemek ve Tanrı’nın krallığının merkezi Konstantinopolis’te Bizans’ı yeniden ihya etmek. Bu siyasî organizasyonlar az ya da çok Bizans’ın 204 siyasî ve kültürel kimliğini benimsemek suretiyle onu her anlamda taşrada taklit etmeye çalışmışlardır.
İlk Nikaia İmparatoru olan ve IV. Haçlı seferinde despotes unvanını taşıyan kimdir?
İlk Nikaia İmparatoru Theodoros Laskaris, III. Aleksios Angelos’un (Hâkimiyeti: 1195-1203) damadı olup IV. Haçlı seferi sırasında despotes unvanını taşımaktaydı. Bu unvanla Anadolu’da Latin işgaline karşı direnç oluşturmaya çalışmıştır.
Theodoros’un 1205 yılındaki kazandığı hangi savaşla Konstantinopolis’teki Latin hâkimiyetinin genişleme imkânı kalmamıştır?
Theodoros’un 1205 yılındaki Hadrianopolis Savaşı’nda Haçlıları yenmesiyle Konstantinopolis’teki Latin hâkimiyetinin genişleme imkânı kalmamıştır. Bu fırsatı iyi değerlendiren Theodoros, despotes unvanını bırakarak 1208 yılı Paskalya Yortusunda (20 Mart) Nikaia’da seçtirdiği yeni Konstantinopolis patriğinin elinden taç giyerek İmparator olmuştur.
Latin İmparatorluğu’nun Ortodoks bir kentte 57 yıl süreyle yaşayabilmesinin en temel nedeni nedir?
Anadolu’da bunlar yaşanırken Balkanlar’da önemli bir güç olan Bulgar Krallığı, Konstantinopolis’i ele geçirmek isteyen Nikaia’nın müttefiki hâline gelmiştir. Bu ittifaklar sayesinde Latin İmparatorluğu’nun Nikaia’yı ortadan kaldırma hayalleri gerçekleşmemiştir. Diğer taraftan Latin İmparatorluğu’nun Ortodoks bir kentte 57 yıl süreyle yaşayabilmesi de oldukça ilginç bir durumdur. Bunun en temel sebebi, birbirine rakip Bizans devletçikleri arasındaki mücadelenin Latin İmparatorluğu’nun ömrünü uzatması olarak gözükmektedir.
Nikaia İmparatoru Theodoros Laskaris’in, Konstantinopolis’ten kaçarak Nikaia’ya nasıl geldiğini ve burada teşkilatlı bir devleti nasıl kurduğunu hangi kaynaktan öğrenebiliyoruz?
Nikaia İmparatoru Theodoros Laskaris’in, Konstantinopolis’ten kaçarak Nikaia’ya nasıl geldiğini ve burada teşkilatlı bir devleti nasıl kurduğunu dönemin tarih yazarı Georgios Akropolites sayesinde öğrenebiliyoruz. 1233 yılında 16 yaşındayken ailesi tarafından Konstantinopolis’ten Nikaia’ya gönderilen Akropolites, ölümüne kadar önemli pozisyonlarda devlete hizmet etmiştir. Bu sebeple Akropolites’in Tarihi, 1203-1261 yılları arasındaki Bizans tarihini inşa etmede vazgeçilmez bir eserdir. Nikaia İmparatorları I. Theodoros Laskaris, III. İoannes Vatatzes, II. Theodoros Laskaris’in hükümdarlıklarına ve VIII. Mikhael Palaiologos’un iktidara yükselişini kapsayan 1204-1261 yıllarına ilişkin bilgileri Akropolites’e borçluyuz. Karl Krumbacher ve Juliana Ruth Macrides gibi modern tarihçiler Akropolites’in eserini tarafsız, güvenilir ve anlaşılır olarak nitelendirmişlerdir.
1222 yılına kadar Nikaia İmparatorluğu’nu yöneten I. Theodoros Laskaris, tahtı kime bırakmıştır?
1222 yılına kadar Nikaia İmparatorluğu’nu yöneten I. Theodoros Laskaris, tahtı damadı III. İoannes Vatatzes’e (1222-1254) bırakmıştır. Bizans tarihinin en zor döneminde tahta çıkmasına rağmen Nikaia İmparatorluğu döneminde en uzun süre başta kalan İmparator, genel anlamda başarılı bir Basileus (İmparator) olarak görülmektedir.
Nikaia İmparatorluğu, hangi durum karşısında Türkiye Selçuklu Devleti’ne yaklaşmak zorunda kalmıştır?
Bulgar Kralı II. İvan Asen’in 1241 yılında ölmesi ve aynı tarihlerde şiddetini iyice arttıran Moğol İstilası dengeleri değiştirmiştir. Bulgar Krallığı tarih sahnesinden silinirken Nikaia İmparatorluğu, Moğol tehdidine karşı Türkiye Selçuklu Devleti’ne yaklaşmak zorunda kalmıştır. Moğollar, bütün Akdeniz dünyasındaki dengeleri altüst etmiştir. Volga ve Don Nehirlerini aşarak Polonya’dan Macaristan’a, oradan Tuna boylarını kat ederek Adriyatik Denizi’ne kadar ulaşmışlardır. Bu tehdidin farkında olan Nikaia İmparatorluğu, bu sebeple Türkiye Selçukluları ile anlaşmıştır.
Türkiye Selçukluları hangi olaydan sonra Moğollara vergi veren bir devlet hâline
gelmiştir?
Fakat Kösedağ Savaşı’nda (1243), Türkiye Selçuklularının büyük bir yenilgiye uğramasıyla, en nihayetinde Moğollara vergi veren bir devlet hâline gelmiştir. Selçuklular için çöküşün başlangıcı olan
Kösedağ yenilgisinden sonra Nikaia İmparatorluğu rahat bir nefes almıştır.
Hangi imparator acilen bulması gereken parayı temin edebilmek için Bizans altın sikkesi hyperperon’daki altın oranını azaltarak enflasyonist bir kaynak yaratmaya çalışmıştır?
İmparator VIII. Mikhael Palaiologos, acilen bulması gereken parayı temin edebilmek için
Bizans altın sikkesi hyperperon’daki altın oranını azaltarak enflasyonist bir kaynak yaratmaya çalışmıştır
VIII. Mikhael’in ölümü üzerine tahta kim geçmiştir?
VIII. Mikhael’in ölümü üzerine tahta oğlu, II. Andronikos geçmiştir. 46 yıla yakın oldukça uzun imparatorluk döneminde II. Andronikos, karşılaştığı ciddi sorunlarla mücadele ederken öncelikli amacı babasından aldığı mirası korumaktı.
Hangi imparator Bizans’ın en önemli vergi kaynağı Anadolu’yu kaybedince giderleri azaltmak amacıyla orduyu küçültmek zorunda kalmıştır?
İmparator II. Andronikos; Bizans’ın en önemli vergi kaynağı Anadolu’yu kaybedince giderleri azaltmak amacıyla orduyu küçültmek zorunda kalmıştır.
Bizanslıların Bafeus, Türk kaynaklarının Koyunhisar adını verdikleri mevkide gerçekleşen Bizans ordusu ile Osman Gazi arasında geçen savaşın sonuçları ne olmuştur?
Çoğunluğunu ücretli Alanların oluşturduğu büyük bir kuvvet Bithynia’ya gönderildi. Bu Bizans ordusunu, Osman Gazi Yalova civarında, Bizanslıların Bafeus, Türk kaynaklarının Koyunhisar adını verdikleri mevkide karşıladı. 27 Temmuz 1302’de yapılan savaşta kazanan Osman Gazi oldu. Bozguna uğrayan Bizans birlikleri, Nikomedia’ya (İzmit) çekildiler. Nikomedia, Nikaia, Prusa, Lopadion (Uluabad) gibi kentler, hâlâ Bizanslıların kontrolündeydi. Fakat bu kentlerin dışındaki tüm Bithynia toprakları, artık kesin biçimde Osmanlıların eline geçmiştir. Bu savaşta kazanılan zafer Osmanlı Beyliği’nin geleceği açısından önemli bir başarı olmuştur.
13. yüzyılın ilk çeyreğinde gitgide siyasî güç ve toprak kaybeden Bizans hangi olaydan sonra muhtemel bir iç savaşın eşiğine gelmiştir?
13. yüzyılın ilk çeyreğinde gitgide siyasî güç ve toprak kaybeden Bizans; İmparator II. Andronikos’un oğlu ve geleceğin İmparatoru IX. Mikhael’in ölümüyle (1320) her zaman muhtemel olan iç savaşın eşiğine gelmiştir. Mevcut İmparator II. Andronikos ile torunu III. Andronikos arasında Bizans tahtı için iç savaş başlamıştır.
1320-56 yılları arasındaki olayları kapsayan ve bir çeşit hatırat özelliği taşıyan 4 kitaptan oluşan bir Tarih eseri kim tarafından kaleme alınmıştır?
İoannes Kantakuzenos tahtı damadına bırakarak inzivaya çekildiği manastırda, yaşadığı dönemin olaylarını anlattığı ve bir çeşit hatırat özelliği taşıyan 4 kitaptan oluşan bir Tarih eseri yazmıştır. 1320-56 yılları arasındaki olayları kapsayan bu eserini kaleme alırken amacının gerçekleri yazmak olduğunu belirtmiştir. Fakat Kantakuzenos’un eseri mevkiinden feragat etmiş bir devlet adamının hatıratı olması sebebiyle, icraatlarının mutlak savunulduğu bir metin özelliği göstermektedir.
1328 yılından itibaren Bizans’ın yakından ilgilenmek zorunda olduğu iki büyük güç kimlerdir?
1328 yılından itibaren Bizans’ın yakından ilgilenmek zorunda olduğu iki büyük güç vardı: Balkanlar’da büyük bir güç hâline gelen Sırplar ve sürekli olarak Bizans’a karşı ilerlemekte olan Osmanlı Beyliği. Bu iki güç arasında daha dengeli bir politika izlemek zorunda kalan Bizans İmparatorluğu gücünün ve güçsüzlüğünün farkındaydı.
III. Andronikos’un tahta geçmesinde büyük desteği olan ve 14. yüzyıl Bizans politikalarında belirleyici bir kişilik olan imparator kimdir?
III. Andronikos’un tahta geçmesinde büyük desteği olan, iyi bir siyasetçi kimliğiyle ön plana çıkan geleceğin İmparatoru Kantakuzenos; 14. yüzyıl Bizans politikalarında belirleyici bir kişilik olarak belirleyici rol oynamıştır. Kantakuzenos, mevcut şartları dikkate alarak Bizans’ın varlığını nasıl devam ettirebileceği yönünde politikalar geliştirmeye çalışmıştır.
İç savaş yıllarında Bizans İmparatorluğu’nun tarihini genel olarak şu iki yazarının metinleri sayesinde öğrenebilmekteyiz?
ç savaş yıllarında Bizans İmparatorluğu’nun tarihini genel olarak şu iki yazarının metinleri sayesinde
inşa edebilmekteyiz: Nikephoros Gregoras’ın Romalıların Tarihi ve İoannes Kantakuzenos’un tahttan indirilişinden sonra şahsen kaleme aldığı otuz yedi kitaptan oluşan Tarihler adlı eseri.
14. yüzyılın ilk yarısı boyunca aralıklarla devam eden Bizans’ın iç savaşından en çok istifade eden kim olmuştur?
Sırp Kralı Stefan Dušan, 14. yüzyılın ilk yarısı boyunca aralıklarla devam eden Bizans’ın iç savaşından en çok istifade eden kişi olmuştur. Balkanlar’da Bizans’ın daha önce hâkim olduğu bölgeleri ele geçirmek suretiyle Slav kökenli yeni bir Bizans uygarlığı yaratmak niyetindeydi. Hatta kullandığı unvanlarda kendisinden Bizans İmparator’u gibi bahsetmiştir (Ostrogorsky, 1995, s. 481). Bağımsız bir Slav kilisesi ile de bunu teyit edecekti. Aynoroz Dağı’ndaki manastırları ziyaret etmiş ve hediyeler sunmuştur.