Türk İstiklal Harbi: Ya İstiklal Ya Ölüm

Kuvayı Milliye’nin oluşturulması fikri, Yunanlıların İzmir’e çıkışı esnasında bölgede bulunan 17. Kolordu’nun 56. Tümen Komutanı Albay Şefik [AKER] Bey tarafından ortaya atılmıştır.

1920 yılı Kasım ayının sekizinci günü “düzensiz teşkilât fikir ve siyasetini
yıkma kararı” verilmiştir.

Kuvayı Milliye grupları tam askerî disipline sahip bir güç olmamakla birlikte düşmana en
azından istediği yerleri rahatça işgal edemeyeceğini göstermek suretiyle caydırıcı rol oynamıştır.
İmkânsızlıklarına ve aleyhlerinde yapılan propagandalara rağmen düzenli ordunun kuruluşuna
kadar düşman karşısında başarıyla mücadele etmişlerdir. Özellikle TBMM Hükûmeti’ne yönelik
ayaklanmaların bastırılmasında önemli hizmetler
yapmışlardır. Kuvayı Milliye bu dar anlamı yanında, geniş anlamıyla Millî Mücadele’nin bütününü
ifade etmektedir

2 Mayıs 1920 tarihinde İcra Vekilleri Heyetinin
teşkilinin hemen ardından Millî Savunma Bakanlığına Korgeneral Mustafa Fevzi Paşa [ÇAKMAK]
atanmıştır. M

Millî Savunma Bakanlığının görevleri
ise şu şekilde belirlenmiştir: Ordunun idare, iaşe,
silah, cephane, araç ve gereç ikmali yanında gerekli
duyulan her türlü eksikliğini gidermek.

Gümrü Antlaşması’nın önemli beş maddeleri şunlardır: 1) Türkiye ile Ermenistan arasındaki savaş durumu sona erecektir. 2) Ermenistan ordusu sınırlandırılacaktır. 3) Erivan Hükûmeti TBMM’nin kesinlikle reddetmiş olduğu Sevr Antlaşması’nı hükümsüz sayacaktır. 4) Ermenistan’da yaşayan
Müslüman halkın her türlü hakkı korunacaktır. 5) TBMM Hükûmeti gerekli hâllerde Ermenistan topraklarında askerî faaliyetlerde bulunabilecektir

Ermeniler yine Osmanlı Devleti sınırları içinde yer alan ve Ermenilerin
yaşadıkları güney bölgelerine göç ettirilmiştir. Bu
şekilde Ruslarla Ermenilerin siyasi, askerî ve lojistik
bağlantısı kesilmiştir

Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920) de Ermenilerle imzalanmıştır

Maraş’ta kazanılan zafer İtilaf devletlerini endişelendirmiş ve bu endişenin
neden olduğu telaşla İstanbul’un işgalini kararlaştırmışlardır.

Mustafa Kemal Paşa tarafından Urfa Jandarma
Komutanlığı görevine atanan Yüzbaşı Ali Saip
[URSAVAŞ], aldığı emir üzerine 15 Ocak 1920’de
Urfa’da Kuvayı Milliye teşkilatını kurmuş ve bu
teşkilata bağlı 3.000 kişilik bir kuvvet oluşturmuştur

3 Kasım 1919’da Antep’te Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin şubesi faaliyete geçmiştir. “Şahin” takma adıyla Üsteğmen
Sait Bey Kuvayı Milliye Komutanlığına atanmış
ve Antep’teki direnişin organize bir hâle getirilmesi için çalışmıştır. Millî kuvvetler, takviye için
Antep’e ilerleyen 1.000 kişilik Fransız birliğini
yapılan çarpışmalar sonun yenmişlerdir. Bunun
üzerine Fransızlar üç piyade alayı, 200 süvari, bir
top bataryası, dört tank, ağır makineli tüfeklerle
donatılmış Fransız kuvveti Antep üzerine harekât
geçmişlerdir. Şahin Bey emrindeki çok az sayıdaki kuvvetle 26 Mart 1920’de Fransız kuvvetleriyle çarpışmaya girmiştir. Çarpışma üç gün sürmüş
ve Şahin Bey Fransızların süngü darbeleriyle şehit
olmuştur

Pozantı Adana il merkezi hâline getirilmiştir.

Birinci İnönü Muharebesi düzenli Türk ordusunun Batı Cephesi’nde Yunan ordusu ile yaptığı ilk
muharebedir. Komutanı Albay İsmet Bey komutasındaki 6.000
kişilik Türk birliği, 20.000 kişilik Yunan ordusunu
Eskişehir’in batısındaki İnönü bölgesinde durdurmuştur. Böylece düzenli Türk ordusu çok büyük
bir zafere imza atarken kısa süre önce ayaklanma
başlatmış olan Çerkez Ethem ve Kuvayı Seyyare de
etkisiz hâle getirilmiştir.

Birinci İnönü Muharebesinin önemli sonuçları olmuştur. Bu sonuçların bazıları aşağıda verilmiştir

. Düzenli ordu ilk sınavında başarılı olmuş ve ordu kişiliğini kazanmıştır.
• Düzenli ordu-Kuvayı Milliye tartışması son bulmuştur.

. Zafer TBMM Hükûmeti’nin otoritesini güçlendirmiş ve Türk halkına büyük bir moral ve ümit aşılamıştır.
• Çerkez Ethem olayı tamamen halledilmiştir.
• Sovyet Rusya’nın TBMM Hükûmeti’ne yaklaşımı daha yapıcı hâle gelmiştir.
• İtilaf devletleri Sevr’i kabul ettirebilmek için şartları yumuşatmayı ve bunun için de Londra’da bir konferans toplamayı kararlaştırmışlardır.
• TBMM bu zaferin kendisine kazandırdığı itibarla yeni bir anayasa yapmıştır.
• Mustafa Kemal Paşa elde edilen zaferin “Türk’ün sesini duyurmak” şeklindeki amacın gerçekleşmesine yardımcı olduğunu görerek sevinmiştir.

Anayasa taslağını hazırlayarak
Meclise sunulmuş, yapılan görüşmelerden sonra 20 Ocak 1921’de kabul edilmiştir.

Londra Konferansı (21 Şubat-10 Mart 1921)

Londra Konferansı’nda TBMM Hükûmeti’ni Dışişleri Bakanı Bekir Sami [KUNDUK] Bey ve
heyeti temsil etti. Osmanlı Hükûmeti’ni ise sadrazam Tevfik Paşa ve heyeti temsil etti.

20 Ocak 1921’de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun
önemli bazı maddeleri şunlardır 
• Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.
• Yönetim şekli halkın, mukadderatını bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına dayanır.
• Yürütme gücü ve yasama yetkisi milletin tek ve hakiki temsilcisi olan Büyük Millet Meclisinde belirir ve toplanır.
• Türkiye Devleti, Büyük Millet Meclisi tarafından yönetilir ve hükûmeti Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti adını alır.
• Büyük Millet Meclisi, iller halkı tarafından seçilen üyelerden oluşur.
• Büyük Millet Meclisinin seçimleri iki yılda bir yapılır.
• Din buyruklarının yerine getirilmesi, bütün yasaların konulması, değiştirilmesi, kaldırılması, antlaşma ve barış yapılması ve savaş kararı alınması gibi temel konularda yetki Büyük Millet Meclisi’ndedir.
• Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından seçilen başkan bir seçim süresince görev yapar. Meclis başkanı Bakanlar Kurulunun
da doğal başkanıdır.

Söz konusu önergede Mustafa Kemal
Paşa “ordunun maddi ve manevi kuvvetini azami
hızla sağlamlaştırmak, tamamlamak ve çoğaltmak
için, TBMM yetkilerini fiilen kullanmak koşuluyla” ifadelerini kullanarak Başkomutanlığı üzerine
almayı önermiştir.

Emirlerden 1’den 6’ya kadar olanları 7 Ağustos’ta, kalanları ise 8 Ağustos’ta
yayımlanmıştır. 
Emirlerden 1 sayılı emirle her ilçede bir Tekâlifi
Milliye Komisyonu kurulmuştur. 2 sayılı
emre göre yurtta her evin, birer kat çamaşır, birer
çift çorap ve çarık hazırlayıp Tekâlifi Milliye Komisyonuna vermesi istenmiştir. 3 sayılı emirle, tüccar ve halkın elinde bulunan çamaşırlık bez, kaput bezi, patiska, pamuk, yıkanmış ve yıkanmamış yün
ve tiftik, erkek elbisesi dikmeye elverişli her türlü
kışlık ve yazlık kumaş, kalın bez, kösele, vaketa, taban astarlığı, sarı ve siyah meşin, sahtiyan, dikilmiş
ve dikilmemiş çarık, potin, demir kundura çivisi,
tel çivi, kundura ve saraç ipliği, nallık demir ve yapılmış nal, mıh, yem torbası, yular, belleme, kolan,
kaşağı, gebre, semer ve urganların % 40’ına, bedeli
sonra ödenmek üzere el konulmuştur. 4 sayılı emirle eldeki buğday, saman, un, arpa, fasulye, bulgur,
nohut, mercimek, kasaplık hayvanlar, şeker, gaz,
pirinç, sabun, yağ, tuz, zeytinyağı, çay ve mum
stoklarının da yine % 40’ına, bedeli sonra ödenmek üzere el konulmuştur. 5 sayılı emirle ordu için
alınan taşıtlardan başka geriye kalanlarının da ayda
bir kez ve parasız olarak yüz kilometrelik bir uzaklığa kadar askerî ulaştırma işlerinde çalıştırılması
zorunlu kılınmıştır. 6 sayılı emirle ordunun yedirilip giydirilmesine yarayan bütün sahipsiz mallara el
konulmuştur Tekâlif-i Millî Emirlerinin 7 sayılı emriyle, halkın elinde bulunan savaşa elverişli bütün silah ve
cephanenin üç gün içinde komisyona teslim edilmesi zorunlu kılınmıştır. 8 sayılı emirle benzin,
vakum, gres, makine, don, saatçi ve taban yağları,
vazelin, otomobil ve kamyon lastiği, lastik yapıştırıcısı, buji, soğuk tutkal, Fransız tutkalı, telefon
makinesi, kablo, pil, çıplak tel, yalıtkan ve bunlara benzer gereçlerin ve sülfürik asit stoklarının
% 40’ına el konulmuştur. 9 sayılı emirle demirci,
marangoz, dökümcü, tesviyeci, saraç ve arabacı
esnafları ve imalathaneleri ile bu esnaf ve imalathanelerin iş üretim kapasiteleri ve kasatura, kılıç,
mızrak, eyer yapabilecek ustaların adlarıyla sayılarının ve durumlarının saptanması sağlanmıştır. 10
sayılı emirle halkın elinde bulunan dört tekerlekli
yaylı araba, dört tekerlekli at ve öküz arabaları ile
kağnı arabalarının bütün donatımı ve hayvanları
ile birlikte; binek ve topçeker hayvanlar, katırlar,
yük hayvanlarının, deve ve eşeklerin % 20’sine el
konulmuştu.