Question 1

Babürlü yönetiminde yüksek rütbelere sahip olan Hindu kastı hangisidir?

Accepted Answer

Hindular kastlara ayrılmış olup Racpût, Brahman, Kayastha ve Vaish üst kastı oluşturuyordu. Racbutlar kabile liderleri olup Babürlü yönetiminde yüksek rütbelere sahip oldular.

Question 2

Delhi Sultanlığı’nın ilk mektepleri hangileridir?

Accepted Answer

Devletin kurucusu Kutbeddin Aybeg'in Delhiyi fethettiğinde yaptırdığı Delhi Cami ve Mirât Kalesi Cami Delhi Sultanlığı’nın ilk mektepleridir.

Question 3

Delhi Sultanlığı’nda mekteplerin eğitim programında Kur’an-ı Kerim okuma ve ezberleme ile basit aritmetik öğretimi yapılmakta ve yeni başlayanlara ......... terimi kullanılmaktaydı.

Yukarıda boş bırakılan yere hangi terim getirilmelidir?

Accepted Answer

Mektebe yeni başlayan çocuklar için “nev-âmuz” terimini kullanılırdı. Bu terim yeni alışan veya acemi demektir.

Question 4

Delhi Sultanlığı’nda hankâh adı verilen yapılar hangi amaçla kullanılmaktadır?

Accepted Answer

Hankâh, dervişlerin sohbet ve zikir için toplandıkları, bir süre ikamet ettikleri, bazen inzivaya çekildikleri mekânlardır.

Question 5

Karakoyunluların hâkim olduğu topraklarda zaviyelerdeki öğretmenlik görevi kimlere verilirdi?

Accepted Answer

Zaviyelerde şeyhin bizzat kendisi veya görevlendirdiği bir derviş öğretmenlik görevini ifa ederdi.

Question 6

Karakoyunlu Devleti'nin eğitim için yaptırdığı en önemli yapı hangisidir?

Accepted Answer

Cihan Şah’ın 1465’de Tebriz’de yapımına başlattığı Gök Medrese’dir.

Question 7

Karakoyunlu Devleti’nde yapılan zaviye ve dergâh eğitiminin temel amacı nedir?

Accepted Answer

Zaviye ve dergâh eğitiminin temel amacı, Allah (C.C), Hz. Muhammed (S.A.V), Hulefa-i Raşidin, Ehl-i Beyt, tarikat silsilesindeki şeyhlere sevgi ve muhabbeti geliştirmek, tarikat usul ve erkânı öğretmek, ahlâkî değerleri vermektir.

Question 8

Devvanî’nin Azerbaycan, İran ve Osmanlı medreselerinde ders kitabı olarak okutulan eseri nedir?

Accepted Answer

Devvanî’nin Şerhü’l-Akâdi’l-Adudiyye adlı eseri Azerbaycan, İran ve Osmanlı medreselerinde ders kitabı olarak okutulmuştur.

Question 9

Akkoyunlu döneminde çocukların ilk eğitiminin yapıldığı mahalle mekteplerine ne ad verilmektedir?

Accepted Answer

Akkoyunlu döneminde çocukların ilk eğitimi ailede başlamakla birlikte, okul eğitimi “darüt-talim” denilen mahalle mekteplerinde yapılırdı.

Question 10

Akkoyunlular döneminde inşa edilmiş olan önemli medreseler nelerdir?

Accepted Answer

Tebriz’deki Nasıriyye Medresesi, Diyarbakır’daki Şeyh Safa veya İparlı Medresesesi, Urfa’da Hasan Padişah isimli medrese, Diyarbakır’da inşa edilen Nebi Peygamber Medresesi, Mardin’de Kasımiyye Medresesi, Şah Sultan Hatun medresesi ve Hakkâri’de yaptırılan Meydan Medresesi Akkoyunlu döneminin önemli medreseleridir.

Question 11

Akkoyunlularda “Divan-ı Sadaret”' in görevi nedir?

Accepted Answer

Medrese teşkilatında Selçuklu, İlhanlı, Timurlu ve Karakoyunluları örnek alan Akkoyunlularda medreselerin nezaret ve teftişini “Divan-ı Sadaret” yapardı.

Question 12

Akkoyunlu döneminin en meşhur âlimi kimdir ve eserleri nelerdir?

Accepted Answer

Akkoyunlu döneminin en meşhur âlimi hiç şüphesiz dinî ve akli ilimlerin çeşitli dallarında eser veren Celaleddin Devvanî’dir. Ahlak felsefesi konularını içeren ve Uzun Hasan Bey’e ithaf ettiği Ahlâk-ı Celâlî, Akkoyunlu dönemi askerî ve idari teşkilâtıyla ilgili önemli bilgiler veren Arznâme, dinî ilimler, tıp, mantık, matematik ve geometri gibi çeşitli bilim dallarına ait görüşlerini aktardığı Ünmûecü’l-ulûm gibi pek çok değerli eseri vardır.

Question 13

Safevilerde eğitimin temel amacı nedir?

Accepted Answer

Safevilerde eğitimin temel amacı, Şaha bağlılığı sağlamak ve Safevîye Şiâsını (Oniki İmam Şiası) yaymaktı. Bu sebeple ilk eğitim programı çocuklarda Ehl-i Beyt ve Oniki İmam sevgisini yerleştirmek ve şahın üstün meziyetlerini sıralamak üzerine kurulmuştu.

Question 14

Safevilerde mekteplerin öğretim yöntemi nelerdir?

Accepted Answer

Mekteplerin öğretim yöntemi ezbercilik, anlama, soru sorma, münazara ve öğretmenin anlattıklarını yazmaya dayanıyordu.

Question 15

Safevi medreselerinde hangi ihtisaslarda eğitim yapılmaktaydı?

Accepted Answer

Safevi medreseleri daru’l-kûrra, daru’l-hadis ve darü’ş-şifa tarzında ihtisas eğitim kurumlarıydı. Daru’l-kûrralarda Kur’an ilimleri kıraat ve tecvit öğretilirdi. Buradan mezun olanlar, hafız, hatip, imam ve müezzin atanırdı. Daru’l-hadislerde Hz. Peygambere ait hadisler ve Hz.Ali’ye ait sözler, darü’ş-şifalarda uygulamalı ve tecrübî tabiplik öğretilirdi.

Question 16

Safevi döneminin en önemli dergâhı hangisidir?

Accepted Answer

Safevi döneminin en önemli dergâhı Erdebil’deki Safevilerin atası olan Şeyh Safiyyüddin’e ait olan dergâhtır.

Question 17

Muhakkîk-i Sanî Kerekî Safevi Devleti için neden önemli bir kişidir?

Accepted Answer

Safevî Devleti’ni bir Şii devleti hâline getirmek ve Safeviyye Şiasını oluşturmak için gayret gösteren âlimlerden en önemlisi Muhakkîk-i Sanî Kerekî’dir.

Question 18

Celaleddin Ekber Şah' ın Babürlülerin eğitim sisteminde gerçekleştirdiği reform yenilik nedir?

Accepted Answer

Ekber Şah çocuğun yıllarca okuyup öğreneceklerini, ona birkaç ayda öğretecek metotların uygulanmasını sağladı. Bu metod dersleri sıraya koyarak, öğrenim süresini kısalttı. Bu yeni öğretim tarzıyla mektepler canlandı.

Question 19

Babürlülerde "Hindistan’ın Cambridge’i" olarak nitelendirilen medrese hangisidir?

Accepted Answer

Evrengzîb Şah’ın tahsis ettiği binada Molla Kutbüddin’in 1693 yılında kurduğu Dârülulûm-i Firengî Mahal Medresesi (Medrese-i Nizâmiyye) “Hindistan’ın Cambridge’i” olarak nitelendirildi.

Question 20

Molla Nizâmeddin Sihâlvî’nin Nizâmiyye Medresesi için hazırladığı “Ders-i Nizâmî” programında hangi dersler yer almaktadır?

Accepted Answer

Sarf ve nahiv, mantık, felsefe, matematik ve astronomi, belagat, kelâm, fıkıh, usûl-i fıkıh, tefsir ve hadis dersleri vardır.