Türkçe Ses Bilgisi
Deneme Sınavı Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1Aşağıda verilen sözcüklerden hangisinde vurgunun yeri yanlış verilmiştir?
- 2
I. Alfabe, bir dildeki ses ya da fonemleri gösteren harflerden oluşan bir dizgedir.
II. Alfabeler bir dilde kullanılan seslerin tümünü içerir.
III. Alfabeler bir dildeki söyleyişi eksiksiz olarak yansıtır.
IV. Çağdaş sesçil alfabelerin kökenleri resim yazılara dayanır.
V. Türkler tarih içinde Runik alfabe, Uygur alfabesi gibi başka alfabeleri de kullanmışlardır.
Alfabe ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
- 3Türkçe kökenli sözcüklerde söz başında bulunmayan sesler, aşağıdakilerin hangisinde tam ve doğru olarak verilmiştir?
- 4
Aşağıdakilerden hangisi ses yapısı bakımından Türkçenin tipik özelliklerini barındırır?
- 5
Aşağıdaki gösterimlerden hangisinde diğerlerinden farklı bir ses üretilmektedir?
- 6
Aşağıdaki sözcüklerden hangisinde bağlama ünsüzü bulunmaktadır?
- 7Ateşimin yükselmesi hasta olduğuma işaret eder; böyle bir durumda doğal bir gösterge söz konusudur. O halde, doğal göstergenin ayırıcı özelliği nedir?
- 8
"Arapça ve Farsçadan alınanlar başta olmak üzere alıntı sözcüklerde, sözcüğün aslında bulunan ötümlü ünsüzler, Türkçenin sözcük sonunda ötümlü ünsüz bulunmama kuralına uygun olarak, yalın durumda ötümsüzleşir." Aşağıdakilerden hangisinde bu kurala uymayan bir kelime vardır?
- 9Ünsüzlerin sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden birisi de oluşum noktasıdır. Aşağıdakilerden hangisi ünsüzlerin “oluşum yerleri” arasında yer almaz?
- 10
Sözlü ağız malzemesinin konuşulduğu anda veya kaydedilerek daha sonra yazıya aktarılmasına ne ad verilmektedir?
- 11
Transkripsiyon ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?
- 12Azerbaycan’lı yazar Anar, Türkiyeli Türkler’in “Hoşuma gitti.” biçimindeki kullanımlarını eleştiriyor; “Niye ‘gitti’ diyorsunuz? Güzel bir şeyse gelsin, niye gidiyor” diye soruyormuş. Çünkü Azeri Türkçesi’nde “Hoşuma geldi” denmekteymiş. Bu durum dilde hangi özelliğin bulunduğunu yansıtmaktadır?
- 13
Aşağıdaki örneklerde yer alan çekim eklerin tamamının gösterimi hangisidir?
kaydı, giydi, kurdu, büyüdü, içti, kıstı, tuttu, öptü
- 14
Aşağıdakilerden hangisi hem düz hem de dar ön damak ünlüsüdür?
- 15

Yukarıdaki şekil nasıl bir ünlünün çıkışını gösterir?
- 16Örneğin, sez-gi~ seç-ki; söz-cü~ses-çi; yol-da~yok-ta sözcüklerinde gözlendiği gibi, aynı ekin ötümlü ya da ötümsüz ses ile başlayan iki değişkesinin olması hangi ses uyumuyla açıklanır?
- 17
Örnek 1: tak – pak
Örnek 2: it – ip
Örnek 3: etik – epik
Verilen örnekler aşağıdakilerden hangisinin Türkçede sesbirim olduğunu kanıtlar?
- 18
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ötümlü – ötümsüzlük uyumu kuralına uymayan bir yazım vardır?
- 19
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde düzlük-yuvarlaklık uyumu yoktur?
- 20
Aşağıdaki gösterimlerden hangisinde diğerlerinden farklı bir ses üretilmektedir?