Türkçe Ses Bilgisi
Deneme Sınavı Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1
“İçine peynir, kıyma vb. konarak hazırlanan bir tür tuzlu çörek” anlamındaki sözcüğün standart dildeki yazım biçimi hangisidir?
- 2
Türkçede ünlüyle biten bir sözcükten sonra ünlüyle başlayan bir sözcük gelmesi durumunda, ilk sözcüğün sonundaki ünlü ile ikinci sözcüğün başındaki ünlü kaynaşabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi kaynaşma sonucu oluşmuş bir sözcük değildir?
- 3Türkçede eklenme sonucu ortaya çıkan "su-y-um, altı-ş-ar, arka-sı, masa-nın, alça-cık" örnekleri aşağıdaki ses olaylarından hangisiyle açıklanır?
- 4
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi ünlü türemesine örnek olabilir?
- 5
"Bir sözcükte iki sesin yer değiştirmesine göçüşme denir." Aşağıdakilerin hangisinde buna örnek bir durum yoktur?
- 6
“Ayın ve hemzenin tek heceli sözcüklerde söz içinde bulundukları durumlarda bu ünsüzlerin yerinde ……………………… .” ifadesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- 7"Arapça asıllarında ikiz ünsüzle sonlanan tek heceli sözcükler, Türkçede yalın durumda veya ünsüzle başlayan bir ek veya yardımcı eylemden önce tek ünsüzle kullanılırlar." Aşağıdaki örneklerden hangisi bu durumu yansıtmaktadır?
- 8
I. Dil içindeki farklı biçimlerin yaygınlaşmasında televizyon başta olmak üzere medyanın önemli bir yeri vardır. II. Eğitim kurumları, basın yayın gibi yaygınlaştırılmaya çalışılan standart yazı dili yanında bölgeler üstü geçerliliği olan, yazı diline oldukça yakın bir konuşma dilinin yaygınlaşmasında en etkili araç televizyondur. III. TRT'de, uzun yıllar özel diksiyon eğitimi almış spikerlerin görev yaptığı ve başka varyantlara izin verilmeyen yayınlar yapılmıştır. IV. 1990’lı yıllarda özel televizyon kanallarının kurulmasını takiben, standart dille ağızlar ve diğer varyantlar arasında çok daha yoğun bir etkileşim ortaya çıkmıştır. V. İç göç dışına çıkan insanlar, okullardan ve televizyondan tanıdıkları İstanbul ağzına yaklaşan biçimleri tercih etme eğilimindedir.
Televizyonun dile olan etkisi ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
- 9
I. Türkçenin Latin kökenli harflerle yazılması
II. Diğer dillerle karşılaştırıldığında oldukça yeni olması
III. Bir sese bir harf denkliğine kısmen uyulması
IV. Türkçenin çok eski bir dil olması
Yukarıdakilerden hangi/ hangileri Türkçenin yazılı ve sözlü biçimlerin aynı olduğu yanılgısının nedenlerindendir?
- 10
Çocuk sözcüğünün çocuğu, çocuğa, çocuğun şeklindeki değişimleri aşağıdaki nedenlerin hangisiyle açıklanabilir?
- 11
"Geniş /a/, /e/, /o/, /ö/ ünlülerinin çeşitli nedenlerle dar ünlüye dönüşmesine _______ denir."
Verilen cümle aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?
- 12
I. jandarma/candarma. II. jet/cet. III. jeton/ceton. IV. jüri/cüri.
"Yabancı dillerden alınan sözcüklerde bulunan /j/ sesi, yabancı sözcükleri Türkçeye uyarlama sürecinin bir sonucu olarak ona en yakın ses durumundaki /c/’ye değişir".
Yukarıdakilerden hangileri bu duruma örnek olarak gösterilebilir?
- 13
Standart dildeki kirpik sözcüğünün bazı ağızlarda kiprik olarak söylenmesi aşağıdaki ses olaylarının hangisiyle açıklanabilir?
- 14Aşağıda dil ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
- 15
I. Ünlüler, tek başlarına söylenebilir ve hece kurabilirler. II. Ünlülerin süresi, yani ünlünün uzun olup olmaması sınıflamada önemlidir. III. Türkçede ünlülerin tamamı ağız ünlüsüdür. IV. Türkçede bazı ünlüler geniz ünlüsüdür.
Yukarıda ünlü seslerle ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
- 16
Aşağıdakilerden hangisi ünsüzlerin sınıflandırılmasında kullanılan ölçütlerden biri değildir?
- 17
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde düzlük-yuvarlaklık uyumu vardır?
- 18
Aşağıdaki işaretlerden hangisi eş zamanlı kullanımları olan dil ögelerini, yani dilde aynı anda var olan biçimleri göstermek için kullanılır?
- 19
Vurgu konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- 20
I. Sözcüğün ilk hecesinde düz bir ünlü varsa sonraki hecelerde sadece dar-yuvarlak ünlü olmalıdır.
II. Sözcüğün ilk hecesinde düz bir ünlü varsa sonraki hecelerde sadece düz ünlü olmalıdır.
III. Sözcüğün ilk hecesinde yuvarlak ünlü varsa sonraki hecelerde dar-yuvarlak veya düz-geniş ünlüler bulunmalıdır.
IV. Sözcüğün ilk hecesinde yuvarlak ünlü varsa sonraki hecelerde sadece düz-geniş ünlüler olmalıdır.
Yukarıda, düzlük-yuvarlaklık uyumuna ilişkin verilen kurallardan hangileri doğrudur?