Ünite Sınavı Soruları

I. Standart dil ile ağızları veya farklı ağız gruplarını kesin sınırlarla birbirinden ayıracak dil bilimi ölçütü yoktur. II. Bir ağız temel alınarak geliştirilen standart dil, zamanla resmi ve yarı resmi ortamlarda kullanılmak suretiyle yaygınlık kazanır. III. Standart Türkçenin bölgeler üstü bir geçerlilik kazanması, yüzyıllar öncesine dayanır. IV. Osmanlı yazı dili, standart bir dildir. V. İstanbul ağzına dayanan standart yazım kurallarının kayıt altına alınması, 1800’lü yıllarda mümkün olmuştur.

Standart dil ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I. Vurgu, durak, ton gibi parçalarüstü ögeler başta olmak üzere, sözlü dile özgü özelliklerin önemli bir kısmı yazıda gösterilebilir. II. Türkçede alfabe düzenlenirken bir harfe bir ses ilkesine önemli ölçüde uyulmaktadır. III. Çoğu doğal dil konuşulduğu gibi yazılır. IV. Yazıda harflerle gösterilen sesler, gerçekten fiziki sesler değil, kurgulanmış seslerdir.

Yukarıdakilerden hangilerinde, yazım ve söyleyiş ilişkisine yönelik doğru bilgiler verilmiştir?

1. Hiçbir doğal dil yazıldığı gibi konuşulmaz
2. Türkçe konuşulduğu gibi yazılır
3. Standart yazımla verilmiş bir sözcük farklı okuyucular tarafından farklı biçimde seslendirilir

Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

I. Her doğal dil çeşitli nedenlerle ortaya çıkmış bir varyantlar yığınından oluşur. II. Değişkenliğin olmadığı, tek biçimli bir çok doğal dil vardır. III. Her varyant, dil içinde belli işlevleri yerine getirir. IV. Doğal dillerde varyantlaşma nedenlerinden biri coğrafyadır.

Dil ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi standart söyleyişe uygundur?

"Alem, aşık" gibi sözcüklerin söyleniş biçimi hangi ses olayına örnektir?

Dilde coğrafya temelli varyantlaşma hangi araştırma türünün alanına girmektedir?

Seçeneklerde verilen cümlelerden hangisinde ünlü uzaması içeren bir kelime kullanılmıştır? 

Aşağıdakilerden hangisi başta Batı Anadolu ağızlarında olmak üzere sıkça görülen /r/ düşmesine örnektir?

Aşağıdakilerden hangisi konuşma dilinin sürekli olarak değişim göstermesinin nedenlerinden biri değildir?

Köyden kente göçün bir sonucu olarak Standart Türkçede başlayan ve yaygınlaşma eğilimi gösteren ve “söyleyiş yanlışı” olarak görülen değişmeler kaç başlık altında incelenmiştir?

“yapıyoruz” eyleminin konuşma dilindeki karşılığının “yapıyos” olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Aşağıdaki sözcüklerin hangisi Türkçe kökenli olmasına rağmen ön damak /l/si ile telaffuz edilmektedir?

Anadolu ağızlarında Türkçe sözcüklerde bulunmayan /j/ sesinin yerine aşağıdaki hangi ses durumundaki harf kullanılmaktadır?

Aşağıdakilerden yazı ve konuşma dili örneklerinden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki değişmelerden hangisi köyden kente göçün bir sonucu olarak standart Türkçede başlayan söyleyiş yanlışlarından birisine örnek olarak verilemez?

1. bakıcam
2. yapıyorsun
3. istemeyeceğim
4. olacak

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri konuşma diline göre yazılmıştır?

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinin yazımı yanlıştır?