Deneme Sınavı Soruları

Çözüm

Salgın

Övünç

imambayıldı

Yalnızlık

Sıfat

Zarf

İsim

Ünlem

Edat

 Biçim bilgisi içinde yer alsa da çekim, aynı zamanda söz dizimiyle de yakından ilgilidir.

Yapım ekleri arasında çok yaygın olanlar yanında çok az kullanılanlar da vardır.

 Bir kelimede aynı işlevli iki çekim eki yan yana bulunabilir.

Yapım eklerinin birçoğu belli kelimelere gelebilirken çekim ekleri aynı türden her kelimeye gelir.

 Çekim eklerinin kullanılması çoğu durumda zorunludur, türetme eklerinin

kullanılmasında ise bu zorunluluk yoktur.

Okul

Lazer

Özçekim

İnternet

E-posta

Mezuniyet balosunda çok güzel bir elbise giymişti.

Kürsüdeki adam çok güzel konuşuyordu.

Annem akşama güzel yemekler pişirdi.

Güzel bir kadının beni sorduğunu söyledi.

Sınıftaki en güzel resmi Dilem çizmişti.

Yemek masası

Kitabın rengi

Dolabın kapağı

Evin penceresi

Kapının kolu

Kitabı okudu.

Araba aniden durdu.

Ali’nin gelmesi iyi oldu.

Sinemaya gittik.

Gözlüğü buldum.

Dilbilgisel biçimbirim

Bağımsız biçimbirim

Bağımlı Biçimbirim

Altbiçimbirim

Sözlüksel Biçimbirim

Hırsızları gören köpek havlıyordu.

Bu projeyi, bu şartlarda yapmak mümkün değil.

Yolculuğa çıkarken yanımıza birer kitap da almıştık.

Çocuklara renkli şekerler almıştı.

Masanın üstünde bir yığın eşya vardı.

Şaşıp kalmak

Vazgeçmek

Yardım etmek

Affetmek

Vefat Etmek

Yurdumun taşından toprağından gelir nakışlarım.

Biz, toplum olarak sınıflandırmaya çok meraklıyız. 

Bizim oraların kışı bile, bir başka güzeldir.

Annesi duymasın, dersten  kaçtığını.

 Bu rafta ne kadar dergi varsa indir.

 –n

-(y)lA

 –lXk

–(i)m

 –mA- eki

Efe öğrenci.

Hava sıcakmış.

Seni sinemada gördüm.

Öğrenci çalışkandı.

Çay ılık.

Durum eki

Çekim eki

Yapım eki

Enklitik eki

Çoğul eki

O sıralar ben de çok eleştiriler almıştır.

Yol boyunca öğretmeni hiç görmek istemediler.

Hava kararınca korkmaya başladılar.

Kedicik yağmurda sığınacak bir yer arıyordu.

Güneş batarken martıların seslerini duymak çok güzeldir.

Birçok öğrenci

Telefonun ekranı

Rüzgarın uğultusu

Arabanın ön tekeri

Aşk acısı

Dün okulda hasta olunca hemen hastaneye gittim.

Geçen hafta komşumun babası vefat etmiş.

Hayatta en korktuğum şeylerden biri de borçlu olmaktır.

Üniversiteyi bitirdiğim yıl, gelen bütün iş tekliflerini reddetmiştim.

Sizin babanıza benzediğinizi şimdi fark ettim.

Türkçe, yeni kelime yapımı ve kelimeler arası dilbilgisel ilişkileri; büyük ölçüde kelime kök ve gövdelerine getirilen ekler aracılığıyla sağlar.

Ekler, bir kök veya gövdeye eklenmeden bağımsız biçimbirimler olarak kullanılamaz ve anlam ifade edemez.

Bağımlı biçimbirimler olan ekler, bağımsız biçimbirimler olan kelime kök ve gövdelerine gelir.

Türkçe ekler, ek türüne göre değişen özelliklere de sahip değildir, ekler ortak özellikler taşır.

Söz yapımında kullanılan pek çok ek yanında zengin fiil ve isim çekimi kategorisiyle Türkçe, ileri derecede bitişken sayılan bir dildir.

 Hayatımın en güzel yılları bu kasabada geçti.

Zamanla yokluğuna alışmaya başlarım sanmıştım.

Aklı fikri tembellikte, haylazlıktaydı.

Melek gibi bir çocuktu, çok usluydu.

Çalışma hayatınızdan da söz eder misiniz biraz?

Kök

Yapım eki

Gövde

Enklitikler

Çekim eki