Osmanlı Türkçesine Giriş II
Ünite Sınavı Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1
Tabiatta bulunan varlık cinslerinin türleri hangi yapıdaki öbeklerle adlandırılır?
- 2
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde "Belirli adtakımı" vardır?
- 3
Türkçe’nin adtakımını oluşturan öbekte ait olma ilişkisi her zaman bir ekle, iyelik ekiyle gösterilmiştir. Bununla birlikte Türkçe adtakımlarında takımın ilk üyesi ilgi eki alabilmektedir. İlgi durumu eki de iki kavram arasında ait olma ilişkisi kurar ve eklendiği adın kavramına sahip olan kavramı katar. Böylece aynı kavram ikinci kez kullanılmış olur. Bu şekilde oluşan adtakımlarına verilen ad aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?
- 4
Kimi belirsiz adtakımları, benzetilen ile benzeyenin bir üyesi/parçası/bölümü arasında kurulmuş ilişkiye dayanır. Bunlar da eğretileme (istiâre) adtakımı adını alır. Aşağıdakilerden hangisi eğretileme (istiâre) adtakımına örnektir?
- 5
Aşağıdaki Arapça sıfat takımlarından hangisinde ikili çoğul uyuşum vardır?
- 6Aşağıdakilerden hangisi belirli adtakımlarındandır?
- 7
Aşağıdaki sıfattakımlarından hangisi "Hak yolundaki halifeler" anlamına gelmektedir?
- 8
Ait olma ilgisiyle bir araya gelip bir bütün oluşturan adtakımı birliğinde, ikinci sırada yer alan iyelikli ad, takımda asıl üyedir. Anlamı belirtilen ve sınırlanan odur. İlk sırada yer alan ad ise, bu asıl üyeye belirtici olarak katılan, onun anlamını belirtme yoluyla bütünleyen, sınırlayan ikinci dereceden üyedir. Bu yüzden buna katılan denir. Bu durumda iyelik ekli asıl üyeye ise............ adı verilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki şıklardan hangisi gelmelidir?
- 9
Aşağıdaki seçeneklerde bulunan Arapça sıfattakımlarından hangisi diğerlerinden farklı bir yapıdadır?
- 10
Aşağıda belirli adtakımı ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
i. Türkçe’nin adtakımını oluşturan öbekte ait olma ilişkisi her zaman iyelik ekiyle gösterilmiştir.
ii. Türkçe adtakımlarında takımın ilk üyesi ilgi eki alamaz.
iii. İlgi durumu eki de iki kavram arasında ait olma ilişkisi kurar ve eklendiği adın kavramına "edilgen olan" kavramı katar.
iv. Bir adtakımında ilgi ekli ad belirli bir addır.
- 11
علی الرتب tamlamasının doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?
- 12
Aşağıdaki seçeneklerden hangisindeki adtakımı belirsiz adtakımı olarak adlandırılır?
- 13
Aşağıdaki seçeneklerin hangisindeki adtakımı belirli adtakımı olarak adlandırılır?
- 14
Aşağıdaki şıklardan hangisi "alın durumdaki bir ad ile iyelikli bir addan oluşmuş adtakımıdır" tanımına uymaktadır.
- 15
Farsça’nın sıfattakımı kalıbı, adtakımı kalıbı gibi, Osmanlı Türkçesi’nde çok işlek olarak kullanılmış bir söz dizimi kalıbıdır. Yazı dilinde Arapça ve Farsça her türlü ad ve sıfatın, başka bir deyişle ad ve sıfat olarak kullanılan her türlü kelimenin yer aldığı bu kalıpla üretilmiş sınırsız sayıda söz öbeği kullanılmıştır.
Bu söz öbeklerine dair aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.
iki Farsça kelime kullanılmış.II.
bir Farsça bir Arapça kelime kullanılmış.III.
iki Arapça kelime kullanılmış. - 16
Aşağıdaki harflerden hangisi hurûfü'ş-şemsiyyeden biridir?
- 17
Aşağıdaki ad takımlarından hangisi Farsça değildir?
- 18
"Cümlede belirli nesne olan iyelik ekli adlar Osmanlı Türkçesi’nde yaygın olarak yükleme ekini istemezler. Kendi belirlilikleri nesnenin belirli olmasını göstermeye yeter."
Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnektir?
- 19
...... ......., Osmanlı Türkçesi’nde çok işlek olarak kullanılmış bir söz dizimi kalıbıdır. Yazı dilinde Arapça ve Farsça her türlü ad ve sıfatın, başka bir deyişle ad ve sıfat olarak kullanılan her türlü kelimenin yer aldığı bu kalıpla üretilmiş sınırsız sayıda söz öbeği kullanılmıştır.
Yukarıdaki boşluğa gelecek ifade aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?
- 20
Farsça adtakımları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. Farsça adtakımının yapılışça türleri yoktur. Ancak Farsça’da cümle içinde iki üyenin sırası değiştirilerek ve katılan üyeden sonra Türkçe’nin ilgi ekini karşılayan bir را râ getirilerek belirli adtakımı yapılabilmektedir.
II. Farsça adtakımları ancak iki ad arasındaki ilişkinin dayandığı kavramlar bakımından bölümlenebilir.
III. Bir kişi adıyla onun doğduğu/yaşadığı yer ilişkisi bulunuyor olabilir.
IV. Farsça yapılı bir adtakımında katkı alan yerinde bir sıfatfiil de bulunabilir ve kendisine bağlı üyelerle bir sıfatfiil öbeği oluşturur. Bu tür öbekler de ad hükmündedir.