Orhon Türkçesi
Deneme Sınavı Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1Eski Türkçe dönemi, Türk dilinin yazıya geçirildiği Köktürkçe (Orhun Türkçesi), Uygurca ve Karahanlı yazı dillerini (VII-XIII. yy) kapsar. XIII. yy’a kadar Türk dünyasının doğu kolunda iki ayrı bölgede iki ayrı yazı dili oluşmuştur. Bunlardan biri Ötüken’de ve daha sonra Doğu Türkistan’daki Tarım Bölgesi’nde kullanılan Köktürkçe ile Uygurca, diğeri de Kaşgar’da ortaya çıkan Karahanlı Türkçesidir. Uygur ve Karahanlı Türkçeleri birbirinin devamı olmakla beraber yan yana iki ayrı medeniyeti temsil ederek ürünlerini vermişlerdir.Yukarıdaki paragrafdan aşağıdaki ifadelerden hangisi çıkarılamaz?
- 2Hangisi Nicholas Poppe ‘un Altay dilleri konusundaki fikirlerinden biri değildir?
- 3Türk dilinin yazı dili olmadan önceki dönemleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- 4
Kutlug Kağan’ın İlteriş ünvanını almasının nedeni nedir?
- 5Moğol Halk Cumhuriyeti’nin Arhangay (Kuzey Hangay) bölgesinde bulunan Köktürklerden kalma en eski yazıt aşağıdakilerden hangisidir?
- 6
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi II. Köktürk Kağanlığının yıkılışının en önemli gerekçesidir?
- 7
Bilge Kağan ve Köl Tigin yazıtlarını taşlar üzerine kazıyarak yazan aşağıdakilerden hangisidir?
- 8Julius Gyula Németh ise önceleri Türk ve Moğol akrabalığına şüphe ile bakarken daha sonra Altay dillerini dört devrede ele almıştır. Aşağıdakilerden hangisidir bunlardan biri değildir?
- 9
I. O dili konuşanlar tarafından yapılır.
II. Herkes tarafından aynı şekilde yapılır, fikir farkı hiçbir zaman görülmez.
III. O dilin konuşulduğu zamanlarda yani eş zamanlı yapılır.
IV. Rekonstrüksiyon yani yeniden kurma, yeniden oluşturma metodu dilin tanıklayamadığımız dönemleri ile ilgili çalışmalarda kullanılabilir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi dil dönemlendirmeleri ile ilgili söylenebilir?
- 10
Aşağıdaki grupların hangisinde b, m, p ünsüzleri yer alır?
- 11
Köl Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarındaki muhteva ile Tonyukuk’un muhtevası arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?
- 12Aşağıdakilerden hangi iki yazıt, 1889 yılında Rus Coğrafya Cemiyeti, M. Yadrintsev başkanlığındaki araştırma heyeti tarafından Orhun ırmağı kıyılarında bulunmuştur?
- 13
II. Köktürk Kağanlığı’nı kim kurmuştur?
- 14
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi isimden isim yapma ekiyle oluşturulmuştur?
- 15
“…………. , çalışmasında Türk dilini, …………. ürünler vermeye başladığı Orhun Türkçesinden başlayarak üç döneme ayırmıştır: ……….…. [Orhun (Köktürk), Uygur], Orta Türkçe [Kaşgar (Karahanlı), Çağatay, Kuman, Eski Osmanlı] ve Yeni Türkçe.” ifadesinde boş bırakılan yerlere sırasıyla hangileri getirilmelidir?
- 16Köktürk prensi Köl Tigin adına dikilmiş olan Orhun âbidesini ilk kim bulmuştur?
- 17Költigin ile Bilge Kağan arasındaki akrabalık bağını aşağıdakilerden hangisi tanımlar?
- 18
I. Yapıca ortak özellikler taşıyan diller köken bakımından da aynı grupta yer alır.
II. Çeşitli tarihsel olaylar nedeniyle aynı ailede yer alan diller farklı yollardan ilerlemiştir.
III. Aynı dil ailesinde yer alan dillerin arasında ırk birliği bulunur.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- 19
Bugün Türkiye Türkçesinde bulunan aşağıdaki harflerden hangisi Orhun Türkçesi'nde yoktur?
- 20
Carl Brockelmann’ın Türk dil tarihine kazandırdığı terim aşağıdakilerden hangisidir?