Uygur Türkçesi
2014–2015 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
Uyguların ilk hükümdarlarının adi aşağıdakilerden hangisidir? A) Bögü Kağan B) Köl Bilge C) Elteber D) Şanyü E) Taspar Kağan - 2

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Ötüken Uygur Kağanlığının çöküşüne zemin hazırlayan nedenlerden biri değildir? A) Maniheizmin, Uyguların ve hükümdarların savaş isteklerini azaltması B) Tibetliler ve Kırgızların dış baskıları C) Uygur sarayında hüküm sürene şiddetli karışıklık D) Uygur asilzadelerinin evlendiği Çinli hanımların entrikaları E) Çinlilerin dış baskıları - 3

Soru metni
Doğu Türkistan'a ilk araştırma gezilerini aşağıdakilerden hangisi yapmıştır? A) İngilizler B) Turkler C). Almanlar D) Fransizlar E) Ruslar - 4

Soru metni
"ertüngü" sözcüğünün kök ve eklerinin doğru olarak ayrıştırılmış biçimi aşağıdakilerden hangisidir? A) er-t-(ü)n-gü B) ert+ü+n-gü C) ert-(ü)n-gü D) ertt+ü-n-gü E) ert-(ü)n+gü - 5

Soru metni
"biri ayur koy yılkı igidser yılıng a aşılur bay bolur" cümlesinin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli aşağıdakilerden hangisidir? A) Biri (şöyle) der: Koyun ve at beslerken her yıl aşılanmış olmalıdır. B) Birini ayır, koy. O atı beslersen yıldan yıla sayıca fazla olur. C) Biri (şöyle) der: Koyun ve at beslenirse yıldan yıla sayıları artar, (kişi) zengin olur. D) Birini ayır. Koyun yılında (onu) eğitirsen yıldan yıla erkek yavruları olur. E) Biri (şöyle) der: Koyun atı eğitirse o yıl refah ve zenginlik olur. - 6

Soru metni
"öng tün kidin satıgka yuluğka barsar bay bolur" cümlesinin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli aşağıdakilerden hangisidir? A) Doğuya ve batıya mal satmaya, mal almaya gidilirse (kişi) zengin olur. B) Doğuya ve kuzeye mal satmaya, mal almaya gıdenler erkek olur. C) Batıya ve güneye s mal satmaya, yağmalamaya giden zengin olur. D) Guneye ve kuzeye mal satmaya, mal almaya gidenler baylardır. E) Doğuda ve batıda alınıp satılacak mal varsa (kişi) zengin olur. - 7

Soru metni
"anta ötrü atlığ yüzlügke inçe tip ayıttı neçükin ağı barım kazğansar üküş bolur" cümlesindeki | "neçükin" kelimesinin çözümlenmiş şekli aşağıdakilerden hangisidir? A) ne 'ne' + çük (addan ad yapma eki) + i (3. tekil kişi iyelik eki) + n (belirtme durumu eki) B) ne 'ne' + çük (addan ad yapma eki) + i (3. tekil kişi iyelik eki) + n (zamir n'si) C) ne 'ne' + çe (eşitlik durumu eki) + ök (pekiştirme edatı) + i (3. tekil kişi iyelik eki) + n (araç durumu eki) D) ne 'ne' + çe (eşitlik durumu eki) + ök (pekiştirme edatı) + (i)n (araç durumu eki) E) ne 'ne' + çü (addan ad yapma eki) + k (addan ad yapma eki) + (i)n (araç durumu eki) - 8

Soru metni
"bu yarlığ işidip biş yüz satığçı erenler tirilip içgerü ötüg birdiler" cümlesindeki "tirilip" sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Dirilip B) Terleyip C) Dizilip D) Toplanıp E) Kaçıp - 9

Soru metni
"tavar kaganmak neng taluy ögüzke kirip köng ülteki küsüşin kanturgalı sakınsar" cümlesine göre "tavar" sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Ahiretlik B) Dünyalık C) Davar D) Koyun E) Sevap - 10

Soru metni
"linxua sayu tütün tüterçe" ifadesinde yer alan "tüterçe" sözcüğünün çözümlenmiş şekli aşağıdakilerden hangisidir? A) tüt- (fiil kökü), -er (geniş zaman sıfat-fiili), +çe (eşitlik durumu eki) B) tüt- (fiil kökü), -er (geniş zaman 3. tekil kişi eki), +çe (isimden isim yapma eki) C) tüt (isim kökü), te- (isimden fiil yapma eki), -r (geniş zaman sıfat-fiili), +çe (isimden isim yapma eki) D) tüt (isim kökü), ter- (isimden fiil yapma eki), +çe (eşitlik eki) E) tut- (fiil kokü), er- yardımcı fiil, çe (eşitlik eki) - 11

Soru metni
"uluş barça tigin üçün busanur" cümlesinin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli aşağıdakilerden hangisidir? A) Ulus hep birlikte prens için kederlenir. B) Ulusun bir parçası prense öfkelenir. C) Ulus varsa prenslerin üçüyle kederlenir. D) Adalet varsa prens için uygulanır. E) Halk prensle birlikte üç kere kederlenir. - 12

Soru metni
"yittinç kün tang adınçığ erdini yinçü kemike tükegüçe urup..." cümlesindeki "tükegüçe kelimesinin çözümlenmiş şekli aşağıdakilerden hangisidir? A) tük (isim kökü), te- (isimden fiil yapma eki), -gü+ (fiilden isim yapma eki), +çe (eşitlik durumu eki) B) tüke- (fiil kökü), -g (fiilden isim yapma eki), +ü (3. tekil kişi iyelik eki), +çe (eşıtlık durumu eki) C) tüke- (fiil kökü), -güçe (zarf-fiil eki) D) tü- (fiil kökü), -k (fiilden isim yapma eki), te- (isimden fiil yapma eki), -g (fiilden isim yapma eki), tü (bağlama ünlüsü), +çe (eşıtlık durumu eki) E) tük- (fiil kökü), -e- (fiilden fiil yapma eki), -gü+ (fiilden isim yapma eki), +çe (araç durumu eki) - 13

Soru metni
"kaltı taluy ögüzke tegip yitti kün turup kemi yarattı yitti timir son kemi solap turgurdı" cümlesinin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli aşağıdakilerden hangisidir? A) Ne zaman ki okyanusa vardı, güneş yükseldi. Yedi demir kovayla gemiyi sulayıp hareket ettirdi. B) Ne zaman ki okyanusa vardı, güneş yükseldi, gemiyi parlattı ve yitip gitti. Gemi demir kapıyı sollayıp ilerledi. C) Okyanusa vardığında yedi güneş yükselip (ışıktan) bir gemi yarattı. Yedi demir direk gemiyi süsleyip donattı. gorular.neu D) Okyanusa vardığında yedi güneş yükselip (Işıktan) bir gemi yarattı. Yedi demir, son gemiyi sollayıp durdurdu. E) Ne zaman ki okyanusa varıp ulaştı, yedi gün kalıp gemiyi donattı. Yedi zincirle gemiyi bağlayıp yerine sabitledi. - 14

Soru metni
"ögüm kangım içim tiginke sever meni aklayur erti" cümlesindeki "aklayur erti" fiilinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Aklardı B) Nefret ederdi C) Ağlardı D) Yüceltirdi E) Eleştirirdi - 15

Soru metni
"tigin kutı ülügi üçün adasız tudasız kaç kün içinte erdinilig otrukka tegdiler" cümlesinde "ada" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir? A) Ada B) Tuda C) Erdini D) Ülüg E) Otruk - 16

Soru metni
Reşit Rahmeti Arat'ın Uygur şiirlerini ele aldiğı eserinin adi aşağıdakilerden hangisidir? A) Eski Türk Şiiri B) Eski Uygur Şiiri orular.net C) İslam Öncesi Türk Şiiri D) Edebiyatımızda İlk Lirik Şiir E) Türk Dili - 17

Soru metni
İlk Türk şairi olarak bilinen Uygur şairi kimdir? A) Köl Tigin B) Kara Toyın aof.s C) Tavgaç Yeke ar.net D) Aprın Çor Tigin E) Kosang Esen - 18

Soru metni
"küskü yıl sekizinç ay sekiz yigirmike men tüşimi ağır igke tegmişke edgü ayığ bolgay men tip kişim sılangka bitig kodtum" cümlelerine göre Tüşimi adlı kişinin bu vasiyeti yazma nedenini ifade eden söz öbeği aşağıdakilerden hangisidir? A) bolgay men B) bitig kodtum C) kişim sılangka D) _küskü yıl sekizinç ay E) ağırigke tegmişke - 19

Soru metni
yavaşım birle yakışıpan adılmalım Yukarıdaki dizelerinin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli aşağıdakilerden hangisidir? A) Birbirlerine yakışan sakin sevgilileri ayırmayalım. B) Sevgilimle birlikte yavaşça birbirimize yaklaşalım ve ayrılmayalım. C) Yumuşak huylum ile birleşerek ayrılmayalım. D) Yavaşlık ona yakışsa da ayrılmalıyım. E) Ben yavaşım, bununlą birlikte sevgilime yakışıyorum. Biz ayrılamayız. - 20

Soru metni
baru yime umaz men bağırsakım Yukarıdaki dizede altı çizili olan kelimenin Türkiye Türkçesindeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir? A) Bağırsağım of.sorular.ne B) Merhametlim C) Bağırmak isteyen D) Bağrı yanık E) Kıymetlim
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.