Deneme Sınavı Soruları

buzġay ėrdi

tiler ėrmiş

kördüm ėrse

sevse ermiş

aydım erdi

Kara benizli kızın solgun yüzü

Kara benler olan pembe yüz

Benim gibi esmer olan kız

Kara kaşlı kırmızı yanaklı

Yüzünü karaya çeviren kızın yüzü

Kafur gidip deniz misk kokusuyla doldu,
dünya güzelliğini düzenleyip serinletmek ister.

Kafur gelip kara toprak misk kokusuyla doldu,
dünyayı düzenleyip süslenmek ister.

Her yer ve hava misk kokusuyla doldu,
dünya güzelliğini düzenleyip süslenmek ister.

Kafur gidip gökler misk kokusuyla doldu,
dünya güzelliğini göstermek ve süslenmek ister.

Kafur gidip kara toprak misk kokusuyla doldu,
dünya güzelliğini düzenleyip süslenmek ister.

kılıç teprer erken yaġı tepremez

ukuşluġ ukupan küzetür anı

yakadakı yalġaġalı eligdeki ıçġınur

yarın bolsa işiŋ kalur kılmadın

aġırlayu tut sen asıġlıġ kişig

Uyuyordunsa haydi şimdi  gözünü aç

Uyuyordunsa şimdi kalk gözünü aç

Uyuyordunsa şimdi kalk gözlerini aç

Uyuyorsan eğeer şimdi kalk gözünü aç

Uyuyordunsa şimdiden gözünü aç

Çiçeklerin üzerinde erkek ve dişi geyikler oynar, erkek ve dişi karaca yürüyorum
diye gezerek oynar

Gök kaşını çattı gözü yaş saçar, çiçek yüzünü açtı bak katılarak güler

Çiçeklikte bülbül bin sesle öter, gece-gündüz mezamir (ilahi) okur

Dünya sırrını getirip bana açtı, sen bu hakanın yüzünü görmedin mi der

Uyuyordunsa şimdi kalk gözünü aç, işitmedinse benden söz dinle

Zarf

İşaret adılı

Kişi zamiri

Sayı

Bağlaç

resul erni otka yüzin atġuçı
til ol tėdi yıġ til yul ottın yüzüŋ

küdezgil tiliŋni kėl az kıl sözüŋ
küdezilse bu til küdezlür özüŋ

ne kim kėlse erke tilindin kėlür
tilindin kim edgü kim ėsiz bolur

ėşit büt bu sözke kamuġ taŋda ten
turup tilke yüknüp tazarru‘ kılur

tiliŋ bekte tutġıl tişiŋ sınmasun
kalı çıksa bektin tişiŋni sıyur

ne iş tuş kadaşlar yüzin körgeli

taŋ ata yortalım/ Budruç kanın irtelim

bolup toġmaduk teg yitip bardı cān

suv körmeginçe etük tartma

biligsiz ne aysa ayur ukmadın

arta bar-

adra bil-

çak et-

ayu bėr-

baka körgil

+Xg/+Xġ

+nı/+ni

+n

+ı/+i

+ka/+ke

Sıfat-fiiller kişi kavramı taşırlar.

Sadece sıfatın özelliklerini taşırlar. 

Sıfat-fiiller sıfattan türemişlerdir. 

Sadece geniş zamanda çekilmektedirler.

ular kuş ünin tüzdi ünder ėşin /
silig kız okır teg köŋül bėrmişin

irinçig kışıġ sürdi yazkı esin/
yaruk yaz yana kurdı devlet yasın

sabā yėli koptı karanfil yıdın /
ajun barça bütrü yıpar burdı kin

ünün ötti keklik küler katġura/
kızıl aġzı kan teg kaşı kap kara

udır ėrdiŋ ėrse tur aç emdi köz /
ėşitmediŋ ėrse ėşit mende söz

ėlig tut-

aġır kıl-

umunç tut-

ufut bol-

kėlü bėr-

başın

kazka

menizini

sözüg

atannı

Ali Şîr Nevâî – Muhakemetü’l-Lügateyn

Sâdî – Gülistan

Mevlânâ Celâleddin – Mesnevî

Ömer Hayyam – Rübâiler

Firdevsî – Şehnâme

Güneş yine yerine dönmüş olacak, balık burcundan koç burcuna dönmüş olacak.

Kafur gidip kara toprak misk kokusuyla doldu, dünya güzelliğini düzenleyip süslenmek ister

Balığın kuyruğunda kuzunun burnuna kadar bütün gizli sırlar ortaya çıkacak.

Işık yandı, ola ki yerine döne; şehir kıyısından köyün kenarına kadar (aydınlandı)

Dönerek yerine güneş tekrar gelecek; balık kuyruğundan ta ceviz içine kadar.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, III

II, III

-gAk

-sIk

-(X)ş

-Ir-(I)

-msın-/-msin