Question 1

Eski Anadolu Türkçesi nedir?

Accepted Answer

X. yüzyıldan itibaren Orta Asya’dan batıya göç eden Oğuzların, XIII. yüzyıldan itibaren kendi lehçelerine dayalı olarak Anadolu ve civarında kurup geliştirdikleri edebî yazı diline Eski Anadolu Türkçesi (=EAT) denilmektedir.

Question 2

Oğuzca'nın kendi özelliklerine dayanarak Anadolu’da yazı dili hâline geliş süreci hangi ana dönemlerden oluşmaktadır?

Accepted Answer

Oğuzca kendi özelliklerine dayanarak Anadolu’da yazı dili hâline gelmiştir. Bu süreç şu ana dönemlerden oluşmaktadır:

1. Eski Anadolu Türkçesi (ve ağızları)
2. Osmanlı Türkçesi (ve ağızları)
3. Türkiye Türkçesi (ve ağızları)

Question 3

"Olga-bolga sorunu" nedir?

Accepted Answer

Oğuzlar, kendilerine özgü lehçeleri olmasına rağmen, edebî dil olarak yüzlerce yıl Orta Asya’daki ortak edebî yazı dilini kullandılar. Fakat geniş topluluklar halinde batıya göç et- tiklerinde, geride bıraktıkları coğrafyadan hem mesafe hem de siyasi ve kültürel bakım- dan uzaklaştılar. Büyük Selçuklular döneminde resmî ve edebî yazı dilinde Türkçeden başka diller tercih edilmesinin çok değişik sebepleri olabilir. Ancak Oğuzlar Anadolu’ya gelip bu toprakları Türkleştirmeye başladıklarında, Orta Asya’dan çok uzaktaki bu bölge- lerde kendi lehçeleri ile de yazmaya başladılar. Daha sonra Türkolojide “karışık dilli eserler” ya da “olga-bolga sorunu” diye adlandırılan o dönemin eserleri, Oğuzların yeni yurt- larında kendi lehçelerine dayalı bir edebî dil geliştirirken verdiği ilk ürünler olmalıdır

Question 4

Anadolu beylikleri döneminde oluşturulan eserlerde yaygın olarak görülen ses bilgisi özellikleri nelerdir?

Accepted Answer

Anadolu beylikleri döneminde oluşturulan eserlerde yaygın olarak görülen ses bilgisi özellikleri şunlardır: ünlü yuvarlaklaşması”, “damak ŋ’si”, “kelime başında t- > d- ötümlüleş- mesi”, “bazı eklerin sadece dar-düz ünlü ile kullanımı”, Eski Türkçedeki gibi patlayıcı ötüm- süz artdamak sesi (ķ) kullanımı, dar-düz ünlülü kelimelerin başında y-’li şekillerin tercihi.

Question 5

Anadolu beylikleri döneminde oluşturulan eserlerde yaygın olarak görülen şekil bilgisi özellikleri nelerdir?

Accepted Answer

Anadolu beylikleri döneminde oluşturulan eserlerde yaygın olarak görülen şekil bilgisi özellikleri şunlardır: “-(y)Isar gelecek zaman eki”, “-(y)IcAk zarf-fiil-eki”.

Question 6

Hayati Develi'ye göre metinlerin dil özelliklerine bakarak Eski Anadolu Türkçesi döneminde hangi ağız grubları bulunmalıdır?

Accepted Answer

Hayati Develi'ye metinlerin dil özelliklerine bakarak Eski Anadolu Türkçesi döneminde en az 3 ana ağız grubu bulunması gerekir. Bunlar:

1. Ağız Grubu: Kelime içinde ve sonunda –í- / -í; büyük ünlü uyumunun yaygınlığı; birinci kişi zamiri “ben”; benzetme edatı “gibi”;

2. Ağuz Grubu: Kelime içinde ve sonunda ħ değişmesi; büyük ünlü uyumunda bozulmalar; birinci kişi zamiri “ben”; benzetme edatı “bigi”

3. Ağız Grubu: Kelime başında ħ değişmesi, büyük ünlü uyumunda bozulmalar; birinci kişi zamiri “men” benzetme edatları olarak “kimi” ve “tek”

Question 7

Divan-ı Kebir, Fihi Mafih gibi eserleri bulunan Eski Anadolu Türkçesi yazarı kimdir?

Accepted Answer

Divan-ı Kebir, Mesnevi, Fihi Mafih, Mektubat, Mecalis-i Seba ve Türkçe beyit ve ibareleri bulunan yazar Mevlana'dır.

Question 8

Mevlana'nın yedi vaazını toplayan eser hangisidir?

Accepted Answer

Mevlana'nın yedi vaazını toplayan eser Mecalis-i Seb'a'dır.

Question 9

Çarh-name adlı eser hakkında bilgi veriniz.

Accepted Answer

Çarh-name, Hoca Ahmed Fakih tarafından yazılmıştır. 100 beyitlik bir manzumedir. Kaside şeklindedir. Din ve tasavvuf konularında yazılmış öğretici mahiyette bir eserdir.

Question 10

Yunus Emre'ye ait eserler nelerdir?

Accepted Answer

Yunus Emre'ye ait eserler Divan ve Risaletü'n Nushiyye'dir.

Question 11

Aşık Paşa'ya ait olduğu bilinen 31 beyitlik mesenevi'nin adı nedir?

Accepted Answer

Aşık Paşa'ya ait olduğu bilinen 31 beyitlik küçük mesenevi'nin adı Vasf-ı Hal'dir.

Question 12

Aşk Paşa tarafından yazılan eserler nelerdir?

Accepted Answer

Aşık Paşa tarafından yazılan eserler şunlardır: Garib-name, Fakr-name, Vasf-ı hal, Hikaye, Kimya Risalesi, Risâle fî Beyâni’s-Semâ ve Şiirler'dir.

Question 13

Gülşehri tarafından Farsça yazılmış, dini içerikli mesnevi hangisidir?

Accepted Answer

Felek-name, Gülşehri tarafından Farsça yazılmış, dini içerikli mesnevidir.

Question 14

Hoca Mesud'a ait eserler nelerdir?

Accepted Answer

Hoca Mesud'a ait eserler Süheyl ü Nev-bahâr ve Ferheng-nâme-i Sâ’dî Tercümesi'dir.

Question 15

Kadı Burhaneddin'in bilinen tek eseri nedir? Açıklayınız.

Accepted Answer

Kadı Burhaneddin'in ilinen tek eseri Divan’ıdır. Eser, 1500 gazel, 119 tuyug ve 20 rubaiden oluşmaktadır. Dili, o dönemdeki diğer eserlere göre biraz daha fazla Anadolu dışı Oğuzcasının özellikleri göstermektedir.

Question 16

Kenzü'l Kübera nedir?

Accepted Answer

Kenzü’l-Küberâ, 1401’de, Yıldırım Bayezid döneminde Şeyhoğlu tarafından yazmıştır. Mensur ve manzum karışık bir eserdir. Padişah, bey, vezir, âlim ve kadılara dinî öğütler verir.

Question 17

Dede Korkut'ta toplam kaç hikeye bulunmaktadır ve bunlar nelerdir?

Accepted Answer

Dede Korkut’ta toplam 12 hikâye vardır: Dirse Han Oğlı Buğaç Han Boyı. Salur Kazanuŋ İvi Yağmaladuğı Boy. Kam Pürenüŋ Oğlı Bamsı Beyrek Boyı. Kazan Big Oğlı Uruz Bigüŋ Tutsak Olduğı Boy. Duha Koca Oğlı Delü Dumrıl Boyı. Kaŋlı Koca Oğlı Kan Turalı Boyı. Kazılık Koca Oğlı Yigenek Boyı. Basat Tepegözi Öldürdügi Boy. Begil Oğlı Emrenüŋ Boyı. Uşun Koca Oğlı Segrek Boyı. Salur Kazan Tutsak Oğlı Uruz Çıkarduğı Boy. İç Oğuza Taş Oğuz Asi Olup Beyrek Öldürdügi Boy.

Question 18

Dede Korkut'un bilinin el yazması kopyaları nerededir?

Accepted Answer

Hikâyelerin elde iki yazması mevcuttur. Bunlardan biri Vatikan’da diğer ise Dresden’de bulunmaktadır.

Question 19

Cemşîd ü Hurşîd ve Tervîhü’l- Ervâh gibi eserleri bulunan XIV. yüzyıl şairi kimdir?

Accepted Answer

Cemşîd ü Hurşîd, Tervîhü’l- Ervâh, Divan, İskender-name, Bedâyi’i’s-Sihr fî San âyi’i’ş- Şi’r, Mirkâtü’l-Edeb ve Mîzânü’l-Edeb, Mi’yârü’l-Edeb gibi eserleri bulunan şair Ahmedi'dir.

Question 20

3910 beyitlik mesnevi türünde, Arapça mensur bir Sûre-i Mülk Tesfîri’nin 1414 yılında yapılmış manzum tercümesi olan nedir ve kim tarafından yazılmıştır?

Accepted Answer

Letâyif-nâme, 3910 beyitlik mesnevi türünde bir eserdir. Arapça mensur bir Sûre-i Mülk Tesfîri’nin 1414 yılında yapılmış manzum tercümesidir. Hatiboğlu tarafından yazılmıştır.

Question 21

Hakiki'ye ait eserler nelerdir?

Accepted Answer

Hakiki'ye ait eserler; Divan, Muhabbet-name, Metâli’u’l-İmân ve Tasavvuf Risalesi'dir.

Question 22

Eski Anadolu Türkçesi'nde edatlar nasıl kullanılmıştır?

Accepted Answer

Edatlar kelimelerden ayrı yazıldığı hâlde, çok seyrek olarak kelimeye bitişik yazıldıkları da olmuştur (olkadar القدر Mrzb., sendaħı سندخى MC).