Genel Dilbilim II
Deneme Sınavı Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1
Konuşma aktarımı, bir anlatıcının kendisine ait olmayan ya da kendisine ait olsa da anlatım anından daha önce söylemiş olduğu bir sözü aktarmasıdır. Bu durumda biri aktarılan söz, biri de aktaran söz olmak üzere iki ayrı söz iç içe geçmiştir. Konuşma aktarımı biçimleri şunlardır: Anlatı aktarımı, Sözeylem anlatı aktarımı, Dolaylı konuşma aktarımı, Bağımsız dolaylı konuşma aktarımı, Bağımsız konuşma aktarımı, Bağımsız dolaysız konuşma aktarımı. Bu doğrultuda “Ayşe: “Yarın senedi imzalamaya geleceğim.” dedi.” örneğinde sözün herhangi bir değişiklik yapılmadan, sözcüğü sözcüğüne söylendiği aktarım aşağıdakilerden hangisidir?
- 2Aşağıdakilerden hangisi konuşma aktarımı biçimlerinden biri değildir?
- 3
- Dizge tümceleri dile ilişkin açıklama ve betimlemelerde kullanılan soyut içerikli tümcelerdir.
- Metin tümceleri, doğal iletişim ortamlarında, metinler içinde geçen tümcelerdir.
- Sözce, somut dil kullanımında bir konuşucunun iki susma arasında ürettiği söz birimidir.
- Sözce bütünüyle somut dil kullanımına ilişkin bir kavramdır.
- Bir sözce tek bir sözcükten oluşabileceği gibi, bir ya da bir kaç metin tümcesinden de oluşabilir.
Metindilbilimin temel kavramlarına ilişkin olarak yukarıda yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?
- 4Daha önce sözünü etiğimiz gibi söylem varlıkları sözlü ve yazılı dilde sözünü etiğimiz ve gönderim yaptığımız ve genellikle Ad Öbeği ile kodlanan varlıklardır. İstanbul, Ali, bizim okul vs. gibi öğeler söylem varlığı olabilir. Hâlihazırda dinleyicinin zihninde bulunan söylem varlıkları eski, dinleyicinin zihninde bulunmayan söylem varlıkları ise dinleyici için yenidir. Prince (1981) gönderimsel öğeleri tanıdıklık (eski) ya da tanıdık olmama (yeni) bilgi olma durumlarına göre sınıflandırır. Bu doğrultuda “Bugün bir taksiye bindim. Şoför çok yorgun görünüyordu». örneğinde aşağıdaki hangi bilgi verilmek istenmiştir?
- 5
Metni oluşturan ögelerin ve metindeki dilsel düzenlerin çözümlenmesiyle ilgili dilbilim dalına ne denir?
- 6
Aşağıdakilerden hangisi dilde bilgi yapısını kodlayan unsurlardandır?
- 7
Geçmişle ilgili bir dizi olayın, belli bir zaman sırasına göre aktarıldığı bir söylem aşağıdakilerden hangisidir?
- 8
“Nerede oturuyorsun?” sorusuna, yalnızca “Türkiye’de” cevabı verilirse hangi ilke çiğnenmiş olur?
- 9Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğrudan tanıt tümcesi yer almaktadır?
- 10
Kendine övgüyü azaltmak hangi kibarlık ilkesine örnektir?
- 11Aşağıdaki örneklerde dinleyiciden istenen işin, (a)’da olduğu gibi doğrudan ifadesinden başlayarak (e)’ye doğru gittikçe daha dolaylı biçimde dile getirilen sözceler en az kibardan en kibara doğru sıralanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu sıralamaya uymaz? a-Telefona cevap vermeni istiyorum. b-Telefona cevap verir misin? c-Telefona cevap ver. d-Telefona cevap verebilir misin? e-Zahmet olmazsa telefona cevap verebilir misin?
- 12
- Tümcelerin kimileri birleştirilir.
- Kimi sözcük ve öbekler eklenir.
- Kimi sözcükler silinir.
- Kimi sözcükler onları işaret eden başka sözcüklerle yer değiştirir.
- Tümcelerde anlatılanlar, neden ilişkileri, zıtlık ilişkileri, zaman ilişkileri gibi ilişkiler kullanılarak mantıksal-anlamsal açıdan bağıntılı bir bütünlük haline getirilir.
Tek tek sesler, tek tek sözcükler, tek tek metin tümcelerinin; üreticisinin iletişimsel amaçlarına hizmet eden biçimsel ve anlamsal bir bütünlük, yani metin durumuna getirilmiş olması için metin tümceleri yukarıdaki hangi işlevler doğrultusunda değiştirilebilir?
- 13
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri dizge tümcelerinin özelliklerindendir?
I- Kendileriyle sınırlandırılmış yapısal birimlerdir.
II- İçlerindeki varlıklar ve olaylar için bilindiklik ve tanıdıklıktan söz edilemez.
III- Üreteninin kim olduğu, nerede ve ne zaman üretildiği ve hangi amaçla üretildiği gibi kullanımsal sorulara duyarlılık taşımaz.
IV- Birlikte kullanıldıkları diğer metin tümceleri ile sınırlandırılmış kullanımsal birimlerdir.
V- İçlerindeki varlıklar ve olaylar için bilindiklik ve tanıdıklıktan söz edilebilir. - 14
Aşağıdaki eylemlerden hangisinin yanulamlama çerçevesi şu şekildedir?
[AÖ/T__ ] - 15
Derecelendirilemeyen karşıtanlamlılar örneği hangi seçenekte verilmiştir?
- 16
Aşağıdakilerden hangisi sözlükçede yer ALMAZ?
- 17Aşağıdaki örneklerden hangisinde Eşadlılık bulunmaktadır?
- 18Aslı’nın erkek kardeşi üç at satın aldı tümcesinin önvarsayımı aşağıdakilerden hangisidir?
- 19
Aşağıdaki yan tümceciklerden hangisi Belirteç işlevi görmektedir?
- 20
Aşağıdakilerden hangisi sıfırlayan sıfatlara örnektir?