Xvı-Xıx. Yüzyıllar Türk Dili
2012–2013 Tek Ders Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
Evliya Çelebi'nin verdiği bilgilere dayanarak, XVII. yüzyıldaki Kıpçakça için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Osmanlı Türkçesinde kelime başında v- şeklıne donüşmuş olan (var-, vir-) va Çağatay Türkçesinde eski şekliyle b- olarak telaffuz edilen (bar-, ber-) kelimeler Kıpçakçada b- önsesiyle telaffuz edilmiştir: barasın 'gidersin' B) Çağatay Türkçesi ve Osmanlı Türkçesinde /ç/ olarak telaffuz edılen ses Nogaycada /ş/ hâline gelmiştir: üş 'üç, 3' C) XVII. yüzyıl Tatarcasında Osmanlı Türkçesindeki "yağ" kelimesi yerine "may"; "ekmek" kullanılmaktadır. aof.soru yenne "Kömeç" kelimeleri D) Eski Türkçe ve Çağatay Türkçesinde kelime başında görülen k- ünsüzler (kör-, köz) XVII. yüzyıl Kıpçakçasında g- (gör-, göz) olmuştur E) Çağatay Türkçesi ve Osmanlı Türkçesinde kelime başındak y- ünsüzü, Kıpçakça birçok kelimede c- şeklinde telaffuz edilmektedir: caman 'yaman, fena, caradan 'yaratan, Allah', cigit 'yiğit' - 2

Soru metni
"Şecere-i Türk" aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından yazılmıştır? A) Ali Şir Nevai B) Ebu'l-Gazi Bahadır Han C) Kaşgarlı Mahmut D) Babür Şah E) Mahtum Kulu - 3

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi XVI. yüzyıl halk şairlerinden biri değildir? A) Aşık Ravzi B) Kul Mehmet C) Bahşi D) Pir Sultan Abdal E) Köroğlu - 4

Soru metni
Şeyh Galib ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Gazel, kaside ve tardiyeleriyle özgün bir sanat anlayışı oluşturmuştur. B) Hüsn ü Aşk mesnevisi tasavvufi-alegorik kahramanların anlatıldığı bir eserdir. C) Bazı eserlerinde Fuzuli'nin etkisi sezilir. D) Soyut kavramları değerlendirişi ve imajları özgündür. E) Ferhad ü Şirin hikayesini mensur olarak yazmıştır. - 5

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Fuzuli'nin eserlerinden biri değildir? A) Türkçe Divan B) Leyla vü Mecnun C) Hadikatü's-Süeda D) Şıkayetname E) Garibname - 6

Soru metni
Bazı fonemler ön damaksıllaştırıcı özellikleri dolayısıyla bazı ekleri dil uyumu dışına çıkarabılmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu tür fonemlerden biridir? /c/ - 7

Soru metni
Aşağıdaki kelimelerin hangisinde genişleme meydana gelmiştir? A) zemistân B) fındık C) meyve D) beygır E) davul - 8

Soru metni
Osmanlı Türkçesinde eklerde ünsüz uyumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) C sınıfı ekler ünsüz uyumuna bağlıdır. B) Ekler kelimenin sonundaki, ünsüzle uyumludur. D sınıfi ekler ünsüz uyumuna bağlıdır. Alınma kelimelere gelen ekler ünsüz uyumuna bağlıdır. E) Eklenmede genellikle tonlu ünsüzler yazılır. - 9

Soru metni
"Boynuz" kelimesinde hangi ses olayı vardır? A) Unsüz düşmesi B) Daralma rular.net C) Genişleme D) Orta hecede ünlü düşmesi E) Düzleşme - 10

Soru metni
Aşağıdaki kelimelerin hangisinde ünsüz türemesi meydana gelmiştir? A) tiftik B) peşgir C) dümbelek D) dürbün E) davul - 11

Soru metni
Arapça ve Farsça yapıya göre çokluk eki almış veya çokluk çekimine girmiş kelimelere de +lAr ekı getinlmektedır. Aşağıdaki kelimelerden hangisi bu tanıma uygundur? A) Felekler B) Hâceler C) Yaylaklar D) Agalar E) Edevâtlar - 12

Soru metni
Aşağıdaki kelimelerin hangisinde kalıplaşmış bir ek kullanılmıştır? A) Bilme B) Yagmur C) Geyim D) Umicı E) Aşurı - 13

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Batı Türkçesinde son çekim edatı olarak kullanılmaz? A) Şöyle B) Gayri C) Göre D) Kadar E) Içün - 14
![14. soru: "Zehâ'ir ve mühimmât [u] levâzımât gönderüp imdâd ederlerdi." Yukarıdaki cümlede altı çizili olan kelimeler hangi tür…](/gorsel/tde401u-xvi-xix-yuzyillar-turk-dili/cikmis-2012-2013-td-24665/sjoPWPiEiQ25.png)
Soru metni
"Zehâ'ir ve mühimmât [u] levâzımât gönderüp imdâd ederlerdi." Yukarıdaki cümlede altı çizili olan kelimeler hangi tür kelime grubudur? A) Fiilimsi grubu B) Gerundium grubu C) Birleşık isim grubu D) Birleşık fiil grubu E) Ablatif grubu - 15

Soru metni
"Kande giderler" cümlesinin sonuna aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir? A) Ünlem B) Nokta C) Noktalı virgül D) Soru işaretı E) Virgül - 16

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Türkçesinde kullanılan es anlamlı kelimelerden veya kelime gruplarından biri değildir? A) Bûs etmek - öpmek B) Süvâr olmak - binmek Tilâvet etmek - düşünmekrular.net c) D) Tahmil etmek - yüklemek E) Ubür etmek - geçmek - 17

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi XIX. yüzyılda Batı dillerinden Osmanlı Türkçesine geçen kelimelerden biri değildir? A) Radyo B) Kanal C) Klüp D) Gazete E) Telgraf - 18

Soru metni
Türkçenin Latin harfleri ile tanışması aşağıdaki eserlerden hangisine kadar uzanmaktadır? A) Kutadgu Bilig B) Müyessiretü'l-Ulûm C) Codex Cumanicus D) Altun Yaruk E) Kamus-ı Fransevî - 19

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Müyessiretü'l- Ulûm adlı eserin özelliklerinden biridir? A) Osmanlı Türkçesinin ilk sözlüğüdür. B) Osmanlı Türkçesini konu alan ilk dilbilgisi kitabıdır. C) Osmanlı Türkçesinin ilk hikâyesidir. D) Osmanlı Türkçesinin ilk romanidır, E) Latin harfleri ile yazılmış bir eserdir. - 20

Soru metni
Arap alfabesinin ıslah edilmesini isteyenler aşağıdakilerden hangisini savunmamışlardır? A) Işaret ve imla harfleri eklemek, harf almak veya atmak yoluyla düzeltmek B) Cümlenin ilk harfini büyük yazmak C) Harfleri birleştirmeden ayrı yazmak D) Avrupalılar gibi soldan sağa yazmak E) Harflerin karakterini değıştırmek
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.