Xvı-Xıx. Yüzyıllar Türk Dili
2013–2014 Tek Ders Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
İçerisinde Azerbaycan Türkçesinin de özelliklerinin bulunduğu metinlerde Osmanlı Türkçesinden farklı olarak aşağıdakilerden hangisi görülür? A) İlk hecede /ö/ ünlüsü yerine /ü/ ünlüsü kullanılır. B) Bulunma hâli eki olarak +dAn şekli de kullanılır. C) Eski Türkçedeki "bar-" fiili, Azerbaycan sahasında "var-" şeklindedir.lar.net D) "Doymak" anlaminda "tas." fiili de kullanılabilir. E) "Bulmak" anlamında "tap-" fiili de kullanılabilir. - 2

Soru metni
Evliya Çelebi'nin verdiği bilgiiere dayanarak, XVII. yüzyıldaki Kıpçakça için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Osmanlı Türkçesinde kelime başında v- şekline dönüşmüş olan (var-, vir-) ve Çagatay l urkçesınde eskı şeklıyle b- olarak telaffüz edilen (bar-, ber-) kelimeler Kıpçakçada b- (önsesiyle telaffuz edilmiştir: barasın 'gidersin' B) Çağatay Türkçesi ve Osmanlı Türkçesinde Iç/ olarak telaffuz edilen ses Nogaycada /ş/ hâline gelmiştir: üş 'üç, 3' C) XVII: yüzyıl Tatarcasında Osmanlı Türkçesindeki "yağ" kelimesi yerine "may"; "ekmek" yerine 9 "kömec" kelimeleri kullanılmaktadır. D) Eski Türkçe ve Çağatay Türkçesinde kelime başında görülen k- ünsüzleri (kör-, köz) XVII. yüzyıl Kıpçakçasında g- (gör-, göz) olmuştur. E) Çağatay Türkçesi ve Osmanlı Türkçesinde kelime başındaki y- ünsüzü, Kıpçakça birçok kelimede c- şeklinde telaffuz edilmektedir: caman 'yaman, fena caradan 'yaratan, Allah', cigit 'yiğit" - 3

Soru metni
Şeyh Galib ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Gazel, kaside ve tardiyeleriyle özgün bir sanat anlayışı oluşturmuştur. B) Hüsn ü Aşk mesnevisi tasavvufi-alegorik kahramanların anlatıldığı bir eserdir. C) Bazı eserlerinde Fuzuli'nin etkisi sezilir. D) Soyut kavramları değerlendirişi ve imajları özgündür. E) Ferhad ü Şirin hikayesini mensur olarak yazmıştır. - 4

Soru metni
Osmanlı Türkçesinde eklerde ünsüz uyumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) C sinifi ekler ünsüz uyumuna bağlıdır. B) Ekler kelimenin sonundaki ünsüzle uyumludur. C) Eklenmede genellikle tonlu ünsüzer yazılır. D) D sınıfi ekler ünsüz uyumuna bağlıdır. E) Alınma kelimelere gelen ekler ünsüz uyumuna bağlıdır. - 5

Soru metni
Aşağıdaki kelimelerin hangisinde genişleme meydana gelmiştir? A) zemistân B) dizgah C) meyve D) beygir E) davul - 6

Soru metni
"Ön seste ünsüz türemesi"nin görüldügü kelime aşağıdakilerden hangisidir? A) varmak B) vurmak C) yarmak D) sarmak E) karmak - 7

Soru metni
Alınma kelimelerdeki dil uyumuna aykırı telaffuz kararsızlıklarının, damaksıllaştırıcı etkisi ve ağız özelliklerinin ortaya Çıkmasına neden olan fonem aşağıdakilerden hangisidir? A) /d/ B) /c/ C) /g/ D) /k/ E) It - 8

Soru metni
Aşağıdaki kelimelerin hangisinde kalıplaşmış bir ek kullanılmıştır? A) Bilme B) Bayramlık C) Horultu D) Dilenci E) Yagmur - 9

Soru metni
Aşağıdaki eklerden hangisi özellikle yer ve hayvan isimleri türetir? A) -mAcA B) -mAz C) -mAK D) -(l)t E) -AcAK - 10

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Batı Türkçesinde son çekim edatı olarak kullanılmaz? A) Gayri B) Göre C) Şöyle D) Kadar E) İçün - 11
![11. soru: . "Zehâ'ir ve mühimmât [u] levâzmât gönderüp imdâd ederlerdi." Yukarıdaki cümlede altı çizili olan kelimeler, aşağıda…](/gorsel/tde401u-xvi-xix-yuzyillar-turk-dili/cikmis-2013-2014-td-24666/VdjcRakfK21Y.png)
Soru metni
. "Zehâ'ir ve mühimmât [u] levâzmât gönderüp imdâd ederlerdi." Yukarıdaki cümlede altı çizili olan kelimeler, aşağıdaki kelime gruplarından hangisine örnektir? A) Fiilimsi grubu B) Gerundium grubu C) Birleşik isim grubu D) Birleşik fiil grubu E) Ablatif grubu - 12

Soru metni
"Kande giderler" cümlesinin sonuna getirilmesi , gereken noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir? A) Soru işareti B) Ünlem C) Nokta D). Noktalı virgül E) Virgül - 13

Soru metni
"Ba'dehu Pertev Paşa merhûm olup Eyyûb Sultân civârinda medfûn olmuşdur." cümlesindeki "ba'dehu" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) daha sonra B) sonra C) önce D) ilkönce E) ileride - 14

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi XIX. yüzyılda Batı dillerinden Osmanlı Türkçesine geçen kelimelerden biri değildir? A) Kanal B) Klüp C) Gazete D) Telgraf E) Radyo - 15

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Türkçesinde kullanılan eş anlamlı kelimelerden veya kelime gruplarından biri değildir? A) Bûs etmek - öpmek B) Tilâvet etmek - düşünmek C) Süvâr olmak - binmek D) Tahmîl etmek - yüklemek E) Ubûr etmek - geçmek - 16

Soru metni
Türkçenin Latin alfabesiyle tanışması aşağıdaki eserlerden hangisine kadar uzanmaktadır? A) Codex Cumanicus B) Kutadgu Bilig lar.n C) Müyes siretü'l-Ulûm of.soru D) Altun Yaruk E) Kamus-i Fransevi - 17

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi istanbul dışında, sade dil ve sade Türkçe konularında önemli çalışmalar yapılan kültür merkezlerinden biri değildir? A) Kafkasya B) Budapește ar.net C) Rusya aofsorli D) Selanik E) Azerbaycan - 18

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Müyessiretül-Ulûm adlı eserin özelliklerinden biridir? A) Osmanlı Türkçesinin ilk sözlüğü olması B) Osmanlı Türkçesinin ilk hikâyesi olması C) Osmanlı Türkçesinin ilk romanı olması D) Osmanlı Türkçesini konu alan ilk dilbilgisi kitabı olması E) Latin harfleri ile yazılmış bir es eri olması - 19

Soru metni
Arap alfabesinin ıslah edilmesini isteyenler aşağıdakilerden hangisini savunmaz? A) İşaret ve imla harfleri eklemek, harf almak veya atmak yoluyla düzeltmek B) Harfleri birleştirmeden ayrı yazmak C) Avrupalılar gibi soldan sağa yazmak D) Cümlenin ilk harfini büyük yazmak E) Harflerin karakterini değiştirmek - 20

Soru metni
Servet-i Fünûn'da, "Kâri'lerime Mektuplar" başlıklı yazısında, dil ile ilgili görüşerine yer veren yazar kimdir? A) Ahmet Hikmet B) Ahmet Mithat C) Halit Ziya D) Cenap Şehâbeddin E) Tevfik Fikret
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.