Böceklerde Üreme, Gelişme ve Başkalaşım

Erkeğin yardımcı bezleri tarafından salgılanan sert bir kabukla örtülü, içerisinde spermlerin bulunduğu bir kese ya da pakete Spermatofor adı verilir. Bu paket penis tarafından çiftleşme sırasında dişinin içerisine itilir.

Bir canlının sınıflandırmadaki yerinin belirlenmesine Taksonomi denir.

Gelişme olgunluğuna ulaşan yumurtaların dişi tarafından vücut dışına bırakılmasına Ovipar denir.

Hamamböceklerinde çok sayıda yumurta “ootheca” denilen koruyucu bir torba içinde abdomenin sonunda taşınabilir.

Yarı gelişmiş yavru bırakmaya Ovovivipar denir.

Yumurtanın anne karnında açılıp daha sonra dışarıya bırakılmasına Vivipar denir.

Vivipar bir canlı doğum sürecinde eğer larva dönemine kadar geliştirilip dışarıya çıkarılıyorsa buna “larvipar” denir.

Vivipar bir canlının doğum sürecinde eğer yavru dışarıya pupa olarak çıkıyorsa buna “pupipar” denir.

Dişi böceklerin bırakmış oldukları döllemsiz yumurtalardan sadece erkek yavrular meydana gelir. Balarıları ve beyazsinekler gibi bazı böcek familyalarında bulunur.

Döllemsiz yumurtalardan her iki cinsiyette de yavru meydana gelebilir. Bu tipe örnek olarak Saga cinsine bağlı çekirgeleri gösterebiliriz.

Bu başkalaşımda yavruların ergin hale geçebilmeleri için bir veya iki uyuşuk ara dönem geçirilmesi gereklidir. Kanat taslakları oldukça geç dönemlerde ortaya çıkar. Bu şekildeki başkalaşıma örnek olarak Thripsleri, beyazsinekler ve kabuklubitler üstfamilyasını (sadece erkekleri) gösterebiliriz.

Az sayıda da olsa bazı böcek familyalarında olduğu gibi değişik yapıdaki birbirine benzemeyen larva dönemleri arasına bir de yalancı pupa döneminin karıştığı ve larva dönemlerinin dış görünüm olarak birbirine benzemediği başkalaşım şeklidir.

Yarı başkalaşım geçiren böceklerin yavrularına “nimf” denir.

Böcekleri dıştan koruyan sert kitin tabakasının hemen altında bulunan ve deri değiştirme sırasında yeni kitin tabakasını oluşturan katmana Hypodermis hücreleri denilir.

Tam başkalaşım gösteren böcek larvaları dört tipe ayrılır:

1- Kampodeid larva

2- Manas tipi larva (kadı lokması)

3- Bacaksız larva

4- Tırtıl

Tırtılları üçe ayırmak mümkündür:

-Gerçek tırtıl

-Mühendis tırıl

-Yalancı tırtıl

Bazı böcek larvaları, son larva dönemini tamamlarken, genellikle ağızlarından çıkardıkları ipeğimsi iplikçiklerle sık dokulu korunaklı bir yapı oluşturur. Bu yapıya “koza veya kokon” ismi verilir.

Pupaların hepsi görünüm olarak birbirine benzemez. Görünümlerine bakılarak değişik tiplere ayrılmasına karşın genellikle üçe ayırmak mümkündür:

1- Serbest pupa (Pupa libera)

2- Mumya pupa (Pupa obtecta)

3- Fıçı pupa (Pupa coarctata)

Cansız etkenler. Yani böcekleri etkileyen su, sıcaklık, rüzgâr, nem vb. gibi faktörlerdir.

Ayni türe bağlı bireylerin oluşturduğu topluluklara Populasyon denir.