AÖF Soru Bankası
TRM213U · Ünite 6

Bağcılık ve Üzümsü Meyveler

  • 22 soru-cevap
  • Bahçe Tarımı
1

Günümüzde bağcılık kuzey ve güney yarım kürenin hangi bölgelerinde yapılmaktadır?

Günümüzde bağcılığın kuzey yarımkürede 11°-53°, güney yarımkürede 20°-40° enlem dereceleri arasında yapıldığı kabul edilmektedir. Son yıllarda ise küresel ısınmaya paralel olarak bağcılık İngiltere ve İsveç’in (56° enlem derecesi) güneyine kadar uzanmıştır.

2

Dünya ülkeleri arasında bağ alanları açısından ülkemiz kaçıncı sıradadır?

Dünya bağ alanlarının yaklaşık %5.7’sine sahip olan Türkiye; İspanya, Fransa, İtalya ve Çin’in ardından 5. sırada yer almaktadır.

3

Asma kökleri nelerden oluşmaktadır?

Asmada kökler; Ana kök, Boğaz kökleri, Yan kökler, Dip kökler ve İnce Köklerden (boğaz, yan ve dip köklerin üzerinde) oluşmaktadır.

4

Asmanın toprak üstü organları nelerdir?

Toprak Üstü Organlar: Aşı noktası, Gövde, Ana Kollar, Başlar, İki yıllık dallar ve Bir yıllık dallardır.

5

Asmanda gözler kaça ayrılır? Gözler hakkında bilgi veriniz.

Asmada gözler; kışlık gözler, aktif gözler ve adventif (latent) gözler olmak üzere üçe ayrılır. Kışlık gözler bünyelerinde sürgün taslaklarını ve dolayısıyla olası salkım taslaklarını da taşıdıkları için verimlilik açısından en önemlileridir. Özellikle şekil ve verim budamalarında kışlık gözlerin bu özelliklerinden yararlanılmaktadır. Aktif gözler vejetasyon periyodu içerisinde yazlık sürgünün yaprak koltuklarında, kışlık gözün hemen yanında oluşmakta ve aynı vejetasyonda sürerek üzerlerinde neferiyeler de (ikinci ürün) bulunabilen koltuk sürgünlerini (yaprak dökümünden sonra koltuk dalı) meydana getirmektedirler. Latent gözler ise asmaların yaşlı kısımlarında uyur hâlde olup toprak, anaç, çeşit, iklim, kültürel işlemler vb. bağlı olarak sürerler ve verimsiz obur sürgünleri meydana getirirler.

6

Asma çiçeğinin formülünü yazınız.

Asma çiçeği, 5’li bir yapıya sahiptir. Formülü ise aşağıdaki gibidir:

F= S5 + P5 + A5 + G1 + N5 + C2

S: Sepal (Çanak yapraklar), P: Petal (Taç yapraklar), A: Androkeum (Erkek organlar), G: Ginokeum (Pistil, Dişi Organ), N: Nektar, C: Karpel

7

Ülkemizde kullanılan asma anaçlarını sınıflandırınız.

Ülkemizde kullanılan anaçların sınıflandırması; saf anaçlar (V. rupestris ve V. riparia seleksiyonu), melez anaçlar (Riparia x Rupestris, Berlandieri x Rupestris ve Riparia x Berlandieri), kompleks melezler (Gravesac, 44-53 M, 4010 Cl vb.), Vinifera x Amerikan Melezleri (41B, Fercal, 333 EM, vb.), bazı türlerin doğal seleksiyonundan veya bunların değişik melezlerinden elde edilen anaçlar (Dog Ridge, Salt Creek, Harmony, Freedom, vb.) ve Candicans melezleri (1616C, 216-3 Castel, 1613C) olarak sıralanabilir.

8

Bağ kurulumunda, fidanların dikime hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

Dikim öncesi soğuk hava deposundan çıkarılan aşılı asma fidanlarının kökleri, dikim metoduna göre istenen uzunlukta (küskü veya sulu küskü ile dikimde; 0.5-2 cm; çukura veya makine ile dikimde; 5-10 cm) budanmaktadırlar. Dalları budanmamış ise bunların da iki gözlü tek dal kalacak şekilde budanmaları gerekmektedir. Budama işleminden sonra, dikime kadar fidanların bünyelerine su almaları için en az 24 saat suda tutulmaları olumlu sonuçlar vermektedir.

9

Bağlarda budama çeşitleri nelerdir?

Bağlarda budamalar, yapılış zamanına göre (kış ve yaz budamaları), yapılış amacına göre (dikim, şekil, verim, gençleştirme vb.) ve bir yıllık daldaki göz sayısına göre (kısa, yarı uzun, uzun ve karışık budamalar) olmak üzere 3 şekilde incelenmektedir.

10

Yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan üzümsü meyve türleri nelerdir?

Yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan üzümsü meyve türlerine çilek, ahududu, böğürtlen, mavi yemiş, frenk üzümü, bektaşi üzümü, mürver, dut, aronya ve gilaburu gösterilebilir.

11

Üzümsü meyvelerin başlıca kullanım alanları nelerdir?

Üzümsü meyveler zengin aroma maddeleri içermeleri nedeniyle taze tüketimin yanında meyve suyu, reçel, içki sanayinde ve marmelat yapımında büyük ölçüde kullanılmaktadır.

12

Ahududu ve böğürtlen meyvelerini ayırt etmek için dikkat edilecek hususlar nelerdir?

Rubus’lar içinde, özellikle ticari öneme sahip olan ahududu ve böğürtlenlerin, birbirinden ayırt edilmesi güçtür. Meyvelerdeki renk benzerliği bu konudaki yanılgıları artırmaktadır. Bununla birlikte sürgün ve meyve özellikleri dikkate alınırsa kolaylıkla ayırt edilebilir. Bunun için şunlara dikkat edilmelidir;

1) Ahududu meyvelerinde meyve tutulur ve çekilirse sap ile birlikte meyve tablası, yani torus salkım üzerindedir. Meyve içi boş ve kavuk gibi bir görünüm kazanır. Böğürtlende ise meyve sapı çekildiğinde sap ayrım tabakasından kopar ancak torus meyveden ayrılmaz ve meyve içerisinde gömülü hâlde kalır.

2) Ahududu sürgünlerinde keskin ve sert diken yapıları bulunmaz. Bunun yerine tüysü yapıdaki pek ele batmayan yapılar vardır. Hâlbuki böğürtlende keskin ve sert, gaga biçimli dikenler vardır. Bununla birlikte dikensiz böğürtlenlerde dikenler daha yumu- şak ve belirsizdir.

13

Çilek yetiştirme için gerekli optimum toprak yapısı nasıl olmalıdır?

Çilek, kumlu çakıllı topraklardan ağır killi topraklara kadar geniş bir aralıkta yetiştirilebilir. Ancak, çileğin yüzlek kök yapısına sahip olan bir bitki olması (köklerinin yaklaşık %90’ı toprağın ilk 15 cm’lik derinliğinde bulunur), iyi drenaja sahip, kumlu ve organik madde açısından zengin topraklarda en iyi sonuçları verir.

14

Çilek yetiştirmede, toprak pH'sında nelere dikkat edilmelidir?

Çilek; 4-8.5 arasındaki pH düzeylerine sahip topraklarda yetiştirilebilir. Toprakta yeterli miktarda organik madde varsa, 5-7 arasındaki pH düzeylerinde de en iyi gelişme gösterir. Ancak, en uygun gelişme imkanı veren toprak pH’sı 6-6.5 arasıdır. Fazla asitli, özellikle 5.5’in altındaki pH seviyesine sahip topraklarda bahçe kurmadan önce toprağa kireç uygulanarak düzeltilmesi önemlidir. Yüksek pH’lı topraklarda ise pH düzeyini düşüren gübrelemeler yapılmalıdır. Bu tür topraklarda, amonyum sülfat (NH4)2SO4 en etkili çözüm olabilir. Amonyum sülfat mevcut değilse, üre de bu amaçla kullanılabilir. Kireçli ve yüksek pH seviyelerine sahip topraklarda bitkilerde kloroz belirtileri görülebilir. Bazı çeşitler yüksek pH düzeylerine karşı oldukça hassastır.

15

Çilek üretiminde taze kol fide ile frigo fideyi çiçek oluşumu, meyve kalitesi ve maliyet açısından karşılaştırınız.

Frigo fidede çiçek tomurcuğu sayısı ve çiçek salkımı yüksek miktardayken, taze kol fidede düşüktür. Frigo fidede meyve boyutu daha büyük ve gösterişliyken diğerinde boyut daha küçüktür. Frigo fidelerin dondurulma işlemi ve dikim zamanına kadar soğuk hava depolarında muhafaza edilmesinden dolayı teze kol fideye göre maliyeti 3-5 kat daha yüksektir. Ancak, her ne kadar birim alan maliyeti frigo fidede yüksek olsada verim ve kalitenin yüksek olması sebebiyle ürünler yüksek fiyatlara satılabilir.   

16

Frenk üzümünün alt cinleri nelerdir?

Frenk üzümü Saxifragaceae takımının Grossulariaceae familyasının Ribes cinsine aittir. Ribes cinsi dört alt cinse ayrılmaktadır. Bunlar; Berisia, Ribesia, Coreosma ve Grossularia cinsleridir. Ribesia alt cinsine ait türler beyaz ve kırmızı frenk üzümlerini, Coreosma alt cinsine ait türler ise siyah frenk üzümlerini barındırır.

17

Bektaşi üzümünün dikim sıklığı nasıl olmalıdır?

Dikim sıklığı yetiştiricilik şartlarına ve arazi koşullarına göre değişiklik göstermekle beraber 2x3 m şeklinde uygulanabilir.

18

Süper meyve olarak adlandırılan üzümsü meyve hangisidir?

Aronya meyvesi yüksek oranda flavanoidler ve antosiyanin içermektedir. İnsan sağlığına faydasından dolayı ‘süper meyve’ olarak da adlandırılmaktadır. Aronya; fenoller, antioksidanlar, vitaminler ve mineraller yönünden zengin içeriğe sahiptir. İçerdiği bu kimyasalların kanseri ve kalp hastalıklarını önlediği belirlenmiştir.

19

Aronya bitkisinin bakımında dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

Aronya bakımı çok kolay olan bir üzümsü meyve türüdür. Genellikle aronya bakımı yabani otların yok edilmesi, gübreleme ve sulama olarak bilinmekte ilaçlama ve başka bir bakım yapmaya gerek duyulmamaktadır. Bakım işleminde en önemli faktör sulamadır. Düzenli sulama verimi ve kaliteyi artırır.

20

Yaygın olarak kullanılan aronya çeşitleri nelerdir?

Ülkemizde ve dünyada yaygın olarak 3 aronya çeşidi kullanılmaktadır. Bunlar Nero, Viking ve Hugin çeşitleridir.

21

Ülkemizde doğal alanlarda bulunan maviymiş türleri nelerdir?

Ericaceae (Fundagiller) familyası, Vaccinium cinsi içinde yer almaktadır. Ülkemizde doğal alanlarda dört farklı doğal maviyemiş türü (Vaccinium vitis idea L., Vaccinium myrtillus L., Vaccinium arctostaphylos L., Vaccinium uliginosum L.) bulunmaktadır.

22

Maviyemiş üretimi için gerekli toprak pH'sı kaç olmalıdır?

Maviyemiş toprak isteği bakımından seçici bir bitkidir. Asidik toprakları tercih eder ve toprak pH isteği 4.5-5.5 arasındadır.

Ünite 6 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç