Balık Yetiştiriciliği Yöntem ve Metotları

Akuakültür: Su ürünleri yetiştiriciliği. Balık, kabuklu, yumuşakça ve eklembacaklılar gibi hayvan grupları ve bitkisel (algler) su canlılarının kontrolü veya yarı kontrollü bir şekilde iç sularda, denizlerde veya kapalı sistemlerde gıda, stok takviyesi, süs, sportif ve bilimsel amaçlı
olarak yetiştirilmesi olarak tanımlanabilir.

Su ürünleri yetiştiriciliğininde bilinen  ilk uygulamalarda ilk kullanılan balığın adı 
sazan (Cyprinus carpio) olduğu bilinmektedir.

Su ürünleri yetiştiriciliğinin amacı:

1. Mevcut su kaynaklarından sürdürülebilir sağlıklı gıda temin
   etmek,
2. İç su ve denizlerde azalan balık stokların desteklenerek
   iyileştirilmesidir.

Su ürünleri yetiştiriciliği miktarının artşındaki başlıca nedenleri şunlardır:

• Birçok balıkçılık alanı sürdürülebilir mak simum kullanımına ulaşması
• Tüketicilerin gıdalarının güvenliği ve em niyeti konusundaki endişeleri
• Yüksek kaliteli, sağlıklı, düşük kalorili ve yüksek proteinli su ürünlerine yönelik pazar talebinin artması
• Karbon emisyonu artışına minimum düzeyde katkı sağlaması

Su ürünleri yetiştiriciliğinin sosyal değerleri şu şekilde sıralanabilir:

1. Akuakültür ile sucul biyoçeşitliliğin ve doğal dengenin yeniden sağlanması,
2. Yer altı sularının zen ginleştirilmesi,
3. Taşkınların önlenmesi,
4. Atık suların arıtılması,
5. Çevrenin korunması,
6. Afet yönetimi,
7. Sağlığın korunması,
8. Kolay sindirilebilir hayvansal protein temini,
9. Ekonomik iyileşme,
10. Ev hanımlarının ve çocukların boş zamanlarının mükemmel şekilde değerlendirilmesi

Balık yetiştiriciliğinin avantajları şunlardır:

1. Balık yetiştiriciliği fazla kaynağa ihtiyaç duymaz; başlangıç için küçük beton veya
   plastik tank yeterlidir.
2. Yetiştiricilikte balıkların besin değerlerini artırmak için gözetim altında büyütülürler. Bu nedenle, bu balıkların besin miktarı vahşi olanlardan daha fazladır.
3. Yetiştiriciliğe uygun çok balık türü vardır.
4. Tarıma elverişli olmayan herhangi bir toprak parçası bir balık havuzuna dönüştürülüp, üretim yapılarak ekonomik katkı sağlanır.
5. Balıklar kontrollü yetiştirildiği için düşük risk faktörlerine sahiptir.
6. Doğal ekosistemlerin restore edilmesine yardımcı olur.
7. İstihdam sağlar.

Ekstansif yetiştiricilik, doğal çevresel koşullarda ve doğal besinlerle beslenmeye dayalı balık stok miktarı düşük yetiştiriciliktir.

Yetiştirme sistemlerinin teknik olarak genel yapıları şunlardır:

• Toprak havuzlar,
• Beton tanklar,
• Güçlendirilmiş plastik tanklar,
• Plastik tanklar,
• Ahşap tekneler veya fıçılar,
• Yetiştirme kafesleri

Yatırımcının proje dosyasında aşağıdaki vaziyet planları bulunmalıdır.

- Mimari projeler

- Betonarme projeler

- Su ve sıhhi tesisat projeleri

Yumurtadan satış büyüklüğüne kadar yetiştiricilik yapan bir alabalık tesisindeki  yavru havuzları, inkübatörlerde 4 haftasını tamamlayan yavruların 5-8 cm’ye ulaşıncaya kadar 4-5 ay kaldıkları beton havuzlardır.

Yumurtadan satış büyüklüğüne kadar yetiştiricilik yapan bir alabalık tesisindeki  stok (satış) havuzları, pazar boyuna gelmiş balıkların stoklandığı havuzlardır. Yetiştiriciliği yapılan balık türüne, pazarlama yöntemine ve işletmenin amacına uygun olarak tasarlanabilen havuzlardır.

Kurulacak bir balık yetiştirme çiftliğinde havuzlar tiplerine göre şunlardır:

• Teras tipi havuzlar,
• Baraj tipi havuzlar,
• Paralel havuzlar,
• Yuvarlak havuzlar,
• Kanal tipi havuzlar,
• Dikdörtgen ve oval havuzlar,
• Spiral havuzlar olmak üzere farklı tiplerde inşa edilirler.

Balık yetiştiriciliginde aşağıdaki hususlar önemlidir:

• Yetiştiriciliği düşünülen balık ve genel özellikleri
• Yumurta ve yavru temini
• Yem temini
• Tecrübeli personel
• Hastalıklar
• Pazarlama

Genetik şişe ağzı (genetic bottleneck), bir populasyondaki genetik çeşitliliğin önemli ölçüde azalmasına yol açan olayları tanımlamak için kullanılan bir terimdir.

Tankta yumurtlatma yönteminin dezavantajları aşağıda verilmiştir.

• Elekli bir yumurta toplayıcı veya uygun bir
yumurtlama substratı gereklidir.
• Kir ve döküntüler yumurtalara karışarak
kuluçka sırasında sorunlara neden olabilir.
• Dişiler tüm yumurtalarını bırakmayabilir.
• Yumurta sayısını tam tahmin etmek daha
zordur.

Balıklarda anestezi uygulamasında önerilen ideal metabolizma özellikleri şu şekildedir:

1. Hızlı bir şekilde metabolize olmalı,
2. Kalıntı bırakmamalı,
3. İnsan tüketimine sunulacak balıklarda en az 21 gün bekletilme şartı uygulanmalıdır.

Süt Tozu Solüsyonu

Süt Solüsyonu:

Woynarovich ve Woynarovich Metodu

Sodyum Sülfit-Tannik Asit Solüsyonu

Pudra Solüsyonu

Ananas Solüsyonu

Proteolitik Enzim Solüsyonları

Balık yetiştiricileri tarafından kullanılan tam yemlerde protein %18-50, lipitler %10-25, karbonhidratlar %15-20, kül < %8,5, fosfor <%1,5, su < %10 ve eser miktarda vitamin ve mineraller bulunur.

Ekstrüzyon, yem bileşenlerinin yüksek sıcaklık ve basınç altında bir ekstruder adı verilen makineden geçirilerek şekillendirilmesi işlemidir.

Pelet yem hazırlama aşamaları: 

1. Karıştırma: Ham maddeler karıştırılır.
2. Kırma ve Öğütme: Karışım, belirli bir incelikte öğütülür.

3. Buhar ile Isıtma: Karışım, buhar ile nemlendirilir ve ısıtılır.

4. Peletleme: Karışım, peletleme makinesinin kalıbından geçirilir. Bu kalıplar, yemleri

belirli bir şekle ve boyuta dönüştürür.

5. Soğutma ve Kurutma: Peletler, işlem sonrasında soğutulur ve kurutulur.

Yem dönüşüm oranı, balıklara verilen yemin ağırlığının balıkların büyüme ağırlığına bölünmesiyle hesaplanır.