AÖF Soru Bankası
TRM215U · Ünite 2

Yemeklik Baklagiller

  • 70 soru-cevap
  • Tarla Bitkileri
1

Yemeklik baklagiller cinsleri (genus) içinde, toplam baklagil üretiminin %28’lik bir oranla dünyada en fazla ekim alanı ve üretimine sahip olan cins nedir?

Yemeklik baklagiller cinsleri (genus) içinde dünyada en fazla ekim alanı ve üretimine sahip olan cins fasulyedir. 

2

Börülcenin hangi kıtada üretimi daha fazladır?

Börülcenin Afrika kıtasında  üretimi daha fazladır. 

3

En çok baklagil ihracatı yapan ülke hangi ülkedir?

En çok baklagil ihracatı yapan ülke Kanada’dır. 

4

En fazla baklagil ithal eden ülke hangi ülkedir?

En fazla baklagil ithalatı yapan ülke Hindistan’dır. 

5

Ülkemizde 2022 yılı verilerine göre yıllık toplam baklagil üretimi kaç tondur?

Ülkemizde 2022 yılı verilerine göre yıllık toplam baklagil üretimi 1.305.600 tondur.

6

Yemeklik baklagillerin önemi ve tüketimi gelişmiş ülkelerde hangi sebeple artmaktadır?

Yemeklik baklagillerin gelişmiş ülkelerde  önemi ve tüketimi kronik hastalıklara karşı koruyucu özellikleri nedeniyle giderek artmaktadır. 

7

Baklagillerin insanlar için zengin bir beslenme kaynağı olmaları ve gıda güvenliği açısından önemi nedeniyle Birleşmiş Milletler ve FAO hangi yılı “Dünya Baklagil Yılı” olarak ilan etmiştir.

Baklagillerin insanlar için zengin bir beslenme kaynağı olmaları ve gıda güvenliği açısından öne mi nedeniyle Birleşmiş Milletler ve FAO 2016 yılını “Dünya Baklagil Yılı” olarak ilan etmiştir. 

8

Sağlıklı beslenme için Dünya Sağlık Örgütü (WHO) günlük hangi miktarda baklagil tüketilmesini önermektedir?

Sağlıklı beslenme için Dünya Sağlık Örgütü (WHO) günlük 80 gram baklagil tüketilmesini önermektedir. 

9

Baklagillerde ürünün eski yıllara ait olduğunu gösteren durum nedir?

Baklagillerde ürünün eski yıllara ait olduğunu gösteren durum rengin matlaşıp koyulaşmasıdır. 

10

Düşük C/N oranı neyi sağlar?

Düşük C/N oranı, toprakta kalan artık maddelerin hızla parçalanarak humusa dönüşmesini sağlar. 

11

Ekim nöbeti ne anlama gelmektedir?

Ekim nöbeti, iklim ve toprak koşulları nın uygunluğuna bağlı olarak farklı karak terdeki bitkilerin birbirini izleyecek şekil de aynı tarlada yetiştirilmesidir. 

12

Biyolojik yolla kullanılabilir formdaki azotun toprağa bağlanmasını sağlayan ve baklagil köklerinde ortak yaşam içinde olan bakteri türü nedir?

Biyolojik yolla kullanılabilir formdaki azotun toprağa bağlanmasını sağlayan ve baklagil köklerinde ortak yaşam içinde olan bakteri türü Rhizobium’dur. 

13

Yemeklik baklagil üretiminde aşılama ne anlama gelmektedir?

Yemeklik baklagil üretiminde aşılama; Baklagil-bakteri ortak yaşamında, toprağa daha fazla biyolojik azot bağlanması için ekimden önce baklagil tohumlarının kendine özgü Rhizobium bakterileri ile bulaştırmasıdır. 

14

Yemeklik baklagillerin tıbbi amaçlı kullanım amaçları nelerdir?

Yemeklik baklagiller tıbbi amaçlı olarak Diüretik, balgam söktürücü, kuvvet verici, tedavi edici, diyet, kilo kontrolü, kronik hastalıklara (kanser, şeker, yüksek tansiyon) karşı, vejetaryen ve çölyak beslenmesinde kullanılır. 

15

Yemeklik baklagillerin yakacak olarak kullanılan kısımları nelerdir?

Yemeklik baklagillerin yakacak olarak kullanılan kısımları nohut ve bakla saplarıdır. 

16

Yemeklik baklagillerin endüstrideki kullanım alanı nedir?

Yemeklik baklagiller Nişastanın viskozitesi yüksek olduğu için matbaa işlemlerinde kullanılır. 

17

Diğer kültür bitkileri olan buğday, arpa, çavdar gibi tahıllar ile eş zamanlı olarak kültüre alınan ilk bitkiler nelerdir?

Nohut (Cicer arietinum L.), mercimek (Lens culinaris Medik.) ve bezelye (Pisum sativum L.) diğer kültür bitkileri olan buğday, arpa, çavdar gibi tahıllar ile eş zamanlı olarak kültüre alınan ilk bitkilerdir. 

18

Kültürü yapılan nohutun yabani formu (progenitörü) olan Cicer reticulatum türü kim tarafından ve nerede bulunmuştur?

Kültürü yapılan nohutun yabani formu (progenitörü) olan Cicer reticulatum türü Ladizinsky (1975), tarafından Güneydoğu Anadolu’da bulunmuştur. 

19

Ladizinsky’nin Türkiye’nin batısından Kuzey Irak’a kadar uzanan bölgenin mercimeğin köken alanı olduğunu belirtmesinin sebebi nedir?

Ladizinsky’nin Türkiye’nin batısından Kuzey Irak’a kadar uzanan bölgenin mercimeğin köken alanı olduğunu belirtmesinin sebebi, bu bölgede tüm yabani mercimek türlerinin bulunmasıdır. 

20

Baklanın orijini olarak hangi bölge gösterilmektedir?

Baklanın orijini olarak Asya’nın batısı gösterilmektedir. 

21

Fasülyenin kökeni hangi bölgedir?

Fasulye Orta ve Güney Amerika kökenli bir baklagil bitkisidir. 

22

Börülcenin orijinal köken alanı olarak hangi bölge gösterilmektedir?

Börülcenin orijinal köken alanı olarak Güney Afrika Cumhuriyeti’nin kuzeyi olan, eski adıyla Transvaal bölgesi  gösterilmektedir. 

23

Nohutun en eski örneklerinin bulunduğu  Tell el-Kerkh (Tanno ve Willcox 2006) ve Tell Abu Hureyra kaç yılına ait yerleşim yerleridir?

Nohutun en eski örneklerinin bulunduğu  Tell el-Kerkh (Tanno ve Willcox 2006) ve Tell Abu Hureyra M.Ö.8000 yılına ait yerleşim yerleridir. 

24

Nohut, orijin bölgesi olan Verimli Hilalden Avrupa ve Asya’ya hangi yıllarda yayılmıştır?

Nohut, orijin bölgesi olan Verimli Hilalden Avrupa ve Asya’ya M.Ö. 5500 yıllarında yayılmıştır. 

25

Verimli Hilalde başlayan mercimek tarımı, kaç yılında Amerika’ya ulaşmıştır?

Verimli Hilalde başlayan mercimek tarımı, Amerika’ya 1916 yılında ulaşmıştır.

26

Bakla kültürünün, hangi yıllar arasında ve nerede başladığı belirtilmektedir?

Bakla kültürünün M.Ö. 7000-4000 yılları arasında yaygın olarak Akdeniz çevresinde başladığı belirtilmektedir. 

27

Börülce, hangi bölgede çiftçiler tarafından kültüre alınmış bir bitkidir?

Börülce, Batı Afrika’da çiftçiler tarafından kültüre alınmış bir bitkidir. 

28

Nohut türlerinin dünya üzerindeki dağılımına göre yetiştiği en batı ve en doğudaki bölgeler nelerdir?

Nohut türlerinin dünya üzerindeki dağılımına göre yetiştiği en batıdaki bölge Kanarya adaları ve en doğudaki bölge Orta Asyadır. 

29

Mercimek tarımı dünya üzerinde çok geniş coğrafik koşullarda yapılmasına karşın tarımının sınırlı olduğu yerler hangi koşullara sahiptir?

Mercimek tarımının sınırlı olduğu yerler tropik koşullara sahip bölgelerdir. 

30

Fasulye üretimi hangi iklim kuşağında yaygındır?

Fasulye tarımı, genel olarak subtropik iklim kuşağında yaygındır.

31

Bezelyenin dünya üzerinde en geniş yayılma alanı hangi iklim kuşağıdır?

Bezelyenin dünya üzerinde en geniş yayılma alanı ılıman iklim kuşağıdır. 

32

Börülce tarımı, genel olarak hangi enlemler arasında yapılır?

Börülce tarımı, genel olarak 40o kuzey ve 30o güney enlemleri arasında yapılmaktadır. 

33

Cicer genusu hangi unsurlara göre taksonomik bölümlere ayrılır?

Cicer genusu, bitki gövdesinin odunsu ve otsu olup olmadığına, çiçek boyutuna, tek ya da çok yıllık oluşuna, büyüme şekline, yaprak ekseninin yaprakçık ya da sülükle bittiğine göre taksonomik bölümlere ayrılır. 

34

Kabuli ve desi nohut formları arasındaki fark nedir?

Bu iki nohut formundan, beyaz-krem taneli olanlar “Kabuli” ve koyu renkli olanlar ise “Desi” ismini alırlar. 

35

Türkiye nohutları üzerinde yapılan çalışmalarda tane şekli dikkate alınarak sınıflandırılan 3 alt tür nelerdir?

Türkiye nohutları üzerinde yapılan çalışmalarda tane şekli dikkate alınarak sınıflandırılan 3 alt tür Koçbaşı, Kuşbaşı ve Bezelyemsidir. 

36

Macrosperma alt türündeki mercimeğin özellikleri nelerdir?

Macrosperma, büyük taneli mercimek olarak tanımlanır. Baklaları 15-20 x 7.5-10.5 mm boyutlarında, genellikle yassı ve büyük, taneler iri, şekli yassı 6-9 mm çapında, 2.4-2.6 mm kalınlığındadır.

37

Microsperma alt türündeki mercimeğin özellikleri nelerdir?

Microsperma, küçük taneli mercimek grubudur (çapı 3-6 mm). Baklaları da küçük ya da orta büyük lükte ve 6-15 x 3.5-7.0 mm boyutlarındadır. 

38

Baklanın da bir türü olduğu Vicia cinsinin toplam kaç türü vardır?

Vicia cinsinin toplam 230 türü bulunmaktadır. 

39

Govorov bezelye üzerine Türkiye’den toplanan 137 genotip üzerinde yaptığı çalışmalarda örnekleri topladığı iki alt türün Latince ve Türkçe isimleri nelerdir?

Govorov bezelye üzerine Türkiye’den toplanan 137 genotip üzerinde yaptığı çalışmalarda örnekleri topladığı iki alt türün Latince ve Türkçe isimleri ssp. arvense (yem bezelyesi) ve ssp. sativum (yemeklik)’tir. 

40

Kültürü yapılan türler arasında en önemli ve ekonomik değeri yüksek olan fasülye türü nedir?

Kültürü yapılan türler arasında en önemli ve ekonomik değeri yüksek olan fasulye türü  P. vulgaris’tir. 

41

TS 141 Kuru Fasulye Standardı’na göre kuru fasulyelerin botanik yapılarına göre ayrıldığı 10 çeşidin isimleri nelerdir?

TS 141 Kuru Fasulye Standardı’na göre kuru fasulyelerin botanik yapılarına göre ayrıldığı 10 çeşidin isimleri aşağıdaki gibidir.

  1. Tombul
  2. Çalı
  3. Horoz
  4. Dermason
  5. Selanik
  6. Battal
  7. Şeker
  8. Bomba
  9. Barbunya
  10. Sıra 
42

Türkiye’de TSE tarafından hazırlanan TS 3268 numaralı kuru tane börülce standardına göre alımı ve satımı yapılan börülceler nelerdir?

Türkiye’de TSE tarafından hazırlanan TS 3268 numaralı kuru tane börülce standardına göre alımı ve satımı yapılan börülceler aşağıdaki gibidir:

  • Ak börülce (beyaz börülce, üzümlü börülce, akkız):
  • Karnıkara (karagöz, karakız)
  • Sarı göbek
  • Kırmızı börülce 
43

Bitki morfolojisi ne demektir?

Bitki morfolojisi Bitkilerin fiziksel görünümünün ve dış yapısının (mikroskobik olmayan) incele nip tanımlanmasıdır. 

44

Baklagillerde kök gelişimi hangi aşamaya kadar devam eder?

Baklagillerde kök gelişimi, bitkinin olgunlaşmasına kadar devam eder.

45

Nohut bitkisinin kuraklığa dayanabilme sebebi nedir?

Nohut bitkisinin kuraklığa dayanabilme sebebi kök derinliğinin 1-2 metreye ulaşmasıdır. 

46

Çimlenmeden hemen sonra oluşan birincil (primer) köklerin üst kısmında sekonder (ikincil) köklerin çıkmaya ve gelişmeye başladığı baklagil türü nedir?

Çimlenmeden hemen sonra oluşan birincil (primer) köklerin üst kısmında sekonder (ikincil) köklerin çıkmaya ve gelişmeye başladığı baklagil türü fasulyedir. 

47

Ana kökün yaklaşık 1 m, hafif topraklarda ise 1.5 m derinliğe kadar inebildiği, yan köklerin bitkinin ana kökünün üst tarafından çıktığı ve iyi geliştiği baklagil türü nedir?

Ana kökün yaklaşık 1 m, hafif topraklarda ise 1.5 m derinliğe kadar inebildiği, yan köklerin bitkinin ana kökünün üst tarafından çıktığı ve iyi geliştiği baklagil türü bakla'dır. 

48

Bazı uzun boylu nohut çeşitleri uygun koşullar altında kaç santime kadar çıkabilir?

Bazı uzun boylu nohut çeşitleri uygun koşullar altında 100- 150 cm ye kadar çıkabilirler. 

49

Mercimek bitkisinde gövde özellikleri nelerdir?

Mercimek bitkisinde gövde otsu ve yaslanıcıdır. 

50

Sarılıcı fasulye formlarında çeşide ve çevresel koşullara bağlı olmak üzere bitki boyu yaklaşık kaç santimdir?

Sarılıcı fasulye formlarında çeşide ve çevresel koşullara bağlı olmak üzere bitki boyu yaklaşık 150 cm kadardır. 

51

Baklanın gövde özellikleri nelerdir?

Baklada gövde kuvvetli, dik gelişmiş, yatmaya dayanıklı ve üzeri çıplaktır.

52

Bezelyenin boyu, çeşit ve iklim koşullarına bağlı olarak yaklaşık kaç metredir?

Bezelyenin boyu, çeşit ve iklim koşullarına bağlı olarak 1-2 m kadardır. 

53

Mercimek yaprakları en çok kaç çift yaprakçık içerir?

Mercimek yaprakları en çok 8 çift yaprakçık içerir. 

54

Fasülyedeki yaprak sapı üzerindeki üç yaprakçıktan Orta yaprakçık şeklinin gösterdiği 3 yapı nelerdir?

Fasülyedeki yaprak sapı üzerindeki üç yaprakçıktan Orta yaprakçık şeklinin gösterdiği 3 yapı; Oval ucu sivri kısa, oval uçlu sivri ve oval ucu sivri uzun şeklindedir. 

55

Baklagil çiçekleri kaç dişi ve kaç erkek organa sahiptir?

Baklagil çiçekleri 1 dişi ve 10 erkek organa sahiptir. 

56

Baklagil çiçeğinin beş adet olan taç yapraklarından kaç adedi Türkçe ve latince olarak nasıl adlandırılr?

Çiçeğin beş adet olan taç yapraklarından biri bayrak yaprağı (vexillum), ikisi kayıkçık (carina) ve diğer ikisi de kanatçıklar (alae) olarak adlandırılır. 

57

Bakla çiçekleri bitki üzerinde genellikle hangi boğumlar arasında oluşur?

Bakla çiçekleri bitki üzerin de genellikle 6. ve 10. boğumlar arasındaki bölge de oluşurlar. 

58

Mercimekteki baklaların özellikleri nelerdir?

Mercimekte baklalar eşkenar dörtgen şeklinde, uzun, yanlardan basık, taneler üzerindeki kısmında şişlik, üzerleri çıplak, esmerimsi sarı renklidir. 

59

Türkiye’de baklaları parşömenli ve kılçıklı  olan bezelyeler nasıl isimlendirilir?

Türkiye’de baklaları parşömenli ve kılçıklı  olan bezelyeler “Araka” olarak isimlendirilir. 

60

Yemeklik baklagil tanelerini oluşturan 3 unsur nelerdir?

Yemeklik baklagil taneleri; tohum kabuğu (testa), çenekler (kotiledonlar) ve embriyodan oluşur. 

61

Serin iklim baklagilleri olarak isimlendirilen yemeklik baklagiller nelerdir?

Yemeklik baklagillerden nohut, mercimek, bakla ve bezelye; sıcaklık istekleri bakımından düşük derecelere biraz daha fazla tolerans gösterdikleri için serin iklim baklagilleri olarak isimlendirilirler.

62

Düşük sıcaklıklara dayanıklılık yönünden yemeklik baklagiller içinde ilk sırada yer alan bitki nedir?

Mercimek düşük sıcaklıklara dayanıklılık yönünden yemeklik baklagiller içinde ilk sırada yer alır. 

63

Bezelyenin yüksek sıcaklığa en duyarlı olduğu dönem nedir?

Bezelyenin yüksek sıcaklığa en duyarlı olduğu dönem çiçeklenmeden 5 gün sonraki süredir. 

64

Yemeklik baklagillerin yetişmesi için en uygun toprak türü nedir?

Yemeklik baklagillerin yetişmesi için  kumlu-tınlı topraklar en uygun olanlarıdır. 

65

Fasulye ve börülce için en uygun ekim zamanı nedir?

Fasulye ve börülce için en uygun ekim zamanı Mayıs ayının ilk haftasıdır. 

66

Yemeklik baklagiller için en uygun ekim yöntemi nedir?

Yemeklik baklagiller için en uygun ekim yön temi sıralar halinde makine ile yapılandır. 

67

Yemeklik baklagil yetiştiriciliğinde verime önemli katkısı olan gübrelerin başlıcaları nelerdir?

Yemeklik baklagil yetiştiriciliğinde verime önemli katkısı olan gübrelerin başlıcaları azotlu, fosforlu ve potasyumlu besin maddeleri içerenlerdir. 

68

Ahır gübresinin direkt ekili baklagile verilmesi hangi sebeplerle tavsiye edilmez?

Ahır gübresi, vejetatif gelişmeyi artırdığı ve yabancı otların çoğalmasına neden olduğu için direkt ekili baklagile verilmesi tavsiye edilmez. 

69

Yemeklik baklagiller içinde hasadı en sorunlu olan bitkinin mercimek olmasının sebepleri nelerdir?

Yemeklik baklagiller içinde hasadı en sorunlu olan bitkinin mercimek olmasının sebepleri; mercimek bitkisinin homojen olgunlaşma göstermemesi, bakla çatlama ve tane dökümü (hasat ve harmanın farklı zamanda yapılması zorunluluğu) ve bitki boyunun çok kısa, yaslanıcı ve yatmaya eğilimli olmasıdır. 

70

Yemeklik baklagillerin hastalıklarıyla mücadele için neler gerekir?

Yemeklik baklagillerin hastalıklarıyla mücadele için, temiz ve ilaçlanmış tohum kullanmak, ekim nöbeti uygulamak, gerektiğinde kimyasal preparatlara başvurmak ve en önemlisi de bitki ıslahı ile dayanıklı çeşitler geliştirmek gerekir. 

Ünite 2 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç