Tarımsal Pazarlama Çevresi ve Pazarlama Bilgi Sistemleri

Sürdürülebilir tarım: Gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden toplumun mevcut gıda ve tekstil ihtiyaçlarını karşılayacak sürdürülebilir yollarla yapılan tarım anlamına gelir. 

Tarımsal üretime ilave olarak tarıma dayalı ve tarıma yönelik endüstrileri de kapsayan, tarımsal piyasaların tamamını etkileyen daha geniş dış unsurlar makro çevre içinde yer alır. Bunların dışında, makro çevre içinde ele alınabilecek diğer dış ögeler ekonomik, teknolojik, politik ve yasal, doğal, sosyokültürel ve demografik çevre olarak sıralanabilir.

Makro çevre içinde ele alınabilecek ögeler ekonomik, teknolojik, politik ve yasal, doğal, sosyokültürel ve demografik çevre alt başlıklarında ele alınabilir.

İnternet, akıllı cihazlar, yapay zeka, veri analitiği ve dijital pazarlama gibi teknolojik ilerlemeler; tüketici iletişimi, satış stratejileri ve ürün geliştirme süreçlerini kökten değiştirmiştir. 

Nesnelerin interneti (Internet of Things, IoT): Fiziksel nesnelerin birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağıdır. İnternet üzerinden diğer cihazlara ve sistemlere bağlanmak ve veri alışverişi yapmak amacıyla sensörler, yazılımlar ve diğer teknolojilerle donatılmış nesneleri ifade etmektedir.

Politik ve yasal çevre kapsamında tarımsal pazarlamayı etkileyebilecek diğer bir önemli gelişme ise AB komisyonu tarafından 2019 yılı sonunda açıklanan Yeşil Mutabakat belgesidir. Yeşil Mutabakat kapsamında Avrupa kıtasında 2050 yılında iklim nötr ilk kıta olma hedefini ortaya koymuştur. Topluluk bu amaçla tarım ve gıda da dahil olmak üzere pek çok sektörde AB ekonomisini yeniden şekillendirecek yeni düzenlemeleri gündeme getirmektedir.

Olaylara ilişkin geliştirilen bakış açısı sonucunda üretilen düşünce, inanç ve tekniklerin
bütünü Paradigma olarak adlandırılır. Yaygın olarak kabul edilen temel varsayımlar, düşünme biçimleri yani toplumsal değerler bütünüdür. 

Tarımsal pazarlamada mikro çevre unsurları; tarım işletmeleri, tedarikçiler, rakipler, pazarlama aracıları (iş birliği yapılan diğer paydaşlar) ve müşterilerden oluşmaktadır.

Toprak, bitki, bina, toprak ıslahının oluşturduğu arazi varlıkları; makine ve hayvan varlığının oluşturduğu işletme varlıkları; kasa mevcudu ile alacakların meydana getirdiği döner işletme sermayesinden oluşan ekonomik birim “Tarım İşletmesi” olarak tanımlanabilir.

Pazarlama aracıları daha genel bir ifadeyle pazarlamada iş birliği yapılan paydaşların pazar gücü ve fiyatlandırma stratejileri, çiftçilerin pazarlama seçeneklerini etkileyen kararları üzerinde etkilidir. Burada sözü edilen aracılar ya da paydaşlar perakendecileri, toptancıları, işleyicileri, tüccarları, acentaları ve üretici örgütlerini (özellikle kooperatifleri) içerir.

Günümüzde giderek önem kazanan çevre dostu davranışları içeren stratejilerden biri de Yeşil Pazarlamadır. Pazarlama faaliyetlerinin tasarlanmasındaki her aşamada ekolojik faktörlerin de dikkate alınmasıyla oluşan bir anlayıştır. 

Bilgi sistemi üç aktivite ile karar verme, işlemlerin kontrolü, problemlerin çözümü ve yeni ürünler veya hizmetler oluşturmada organizasyonların ihtiyaç duyduğu bilgiyi üretmektedir. Bu aktiviteler girdi, çıktı ve işlemdir.

Bilgi sistemlerinin amaçları;
• İhtiyaç duyulan güvenilir bilgiyi; zamanında, uygun yerde ve uygun biçimde sunmak,
• Organizasyondaki mevcut ya da potansiyel
durumlarla ilgili karışıklığı en az düzeye indirmek veya tamamen ortadan kaldırmak,
• Karar sürecinde gerekli olan bilgiyi temin
etmek,
• Organizasyonun etkili bir şekilde çalışmasını, üretilen mal ve hizmetlerin kalitesini
artırmayı sağlayan, organizasyon içi ve dışı
önemli bilgileri ortaya koymaktır.

Pazar bilgi sistemleri tek bir ürüne veya herhangi bir ürüne odaklanabilir; çiftlik çıktılarını ve girdilerini kapsayabilir veya ilgili bilgileri üretim ipuçları, hava durumu güncellemeleri veya kullanıma yönelik hizmetler gibi birçok ürün ve hizmeti kapsayacak şekilde genişletebilir.

Pazarlama bilgi sistemini oluşturan dört alt unsur:

a. İşletme İçi Raporlama Sistemi,

b. Pazarlama İstihbarat (Haber Alma) Sistemi,

c. Pazarlama Karar Destek Sistemi,

d. Pazarlama Araştırması Sistemi.

Firma dışından özellikle de müşteriler, rakipler, siyasi iklim, müşteri trendleri vb. konular ile ilgili bilgi edinme ise pazarlama istihbarat sisteminin sorumluluğundadır. Gerçekleşenlerle gerçekleşmekte olanlara ait bilgi sağlayan bu sistem söz konusu veriyi gazete ve dergilerden, müşterilerden, aracılardan, mesleki yayınlardan toplar (Yükselen, 2022). Özellikle internet ortamında var olan her türlü bilgi, veri tabanında toplanarak kullanılabilir.

Yatırım öncesi yapılan pazar araştırması, çiftçilere üretmeye odaklanmaları gereken ürün ve o ürünün müşterisinin kim olacağı konusunda tavsiyelerde bulunur. Ayrıca çiftçilerin ürünlerinin fiyatını ve üretilecek ürün sayısını belirlemelerine yardımcı olur.

Pazarlama araştırması işletmenin karşılaştığı spesifik bir pazarlama problemiyle ilgili olarak sistematik bir veri tasarım, veri toplama, veri analiz ve raporlama sürecidir. 

Pazarlama araştırması süreci adımları; araştırma probleminin belirlenmesi, araştırma planının geliştirilmesi, örnekleme ve veri toplama, veri analizi ve yorumlamadır.

Tarımsal pazarlama araştırması, özellikle tarım sektörüne odaklanan bir pazar araştırması dalıdır. Tarım ürünlerinin üretimi, dağıtımı ve pazarlanması ile ilgili konuların daha derinlemesine anlaşılmasını sağlar.