Seyahat İşletmeleri ve Bilişim Sistemleri

Bilginin edinilmesi, analizi, depolanması, yeniden değerlendirilmesi ve uygulanması için kullanılan en yeni bilgisayar ve iletişim teknolojileridir.

Turizm, istihdam yaratması ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerine olan katkısı nedeniyle önemlidir. Turizm küresel bir endüstridir. Dolayısıyla turizm üreticileri ve turizm dağıtıcıları tüm dünyaya yayılmış kuruluşlardır. Turistik ürün görülmezdir. Turizm endüstrisi bilgiye dayalıdır. Turizm tüketicisi heterojendir. Pazar tüm dünya ise tüketiciler de tüm dünyadan insanlardır. Bu nedenle ihtiyaçlar ve alış-veriş alışkanlıklarındaki farklılaşmalar doğaldır.

İlk mekanik/elektronik havayolu CRS’si 1946’da American Airlines (AA) tarafından geliştirilmiştir.

CRS’ler standart veri tabanlarının sağladığı avantajların yanında tüketiciler hakkında detaylı bilgilere ulaşma, aynı tüketiciler için farklı veri tabanlarından bilgi edinme, tüm bilgileri saklama, müşteriler ve çalışanlar arasındaki iletişimin koordine edilmesi, eski bilgilere yeniden ulaşılması, teşekkür, şikâyet vb. geri bildirimlerin edinilmesi gibi imkânları da işletmelere sunmaktadırlar.

Havayolu şirketlerinin, satış, pazarlama ve biletleme amaçlarıyla uçak koltuğu envanterini tutan sistemler teknolojisine havayolu CRS’si denir.

Türk hava yolları CRS'sine Troya adı verilmektedir.

İlk hava yolu CRS'ni geliştiren şirketin adı American Airlinestır.

Konaklama CRS’lerinin temelinde tüketici tercihlerinin öğrenilmesi ve sonra yeniden kullanılmak üzere saklanması, malî hesapların, gerekli iletişim bilgilerinin, oda fiyatları ve müsaitlik durumlarının düzenli bir şekilde tutulması ihtiyacı vardır. İlk yıllarda CRS’lerin uluslararası zincir otellerde kullanımı daha yaygındır. Konaklama CRS’lerinin geliştirilmesi yüksek malîyetler gerektirdiğinden, bağımsız konaklama işletmeleri kendi CRS’lerini geliştirmek ya da satın almak yerine zincir otel gruplarıyla iş birliği yapmakta ve bu zincire katılmaktadırlar.

Yüksek malîyetler, işletme başarısı için CRS’lere gerek duyulmadığının zannedilmesi, teknolojiye güvenmemek, müsaitlik durumu ve satışları devamlı kontrol altında tutma isteği.

İşletmelerin kendilerine ait olan ‘in house’ sistemler, yazılım şirketleri tarafından geliştirilen paket sistemler, işletmenin bir bölümünü ya da tamamını yöneten dış kaynaklı sistemler.

Konaklama işletmeleri iç denetim ya da rezervasyon amacıyla kullandıkları sistemlerin yanında CRS kuruluşlarından destek alırlar. REZsolutions, Lexington Services Corporation gibi kuruluşlar konaklama işletmelerine rezervasyon, pazarlama ve muhasebe hizmetlerini belirli ödemeler karşılığında sunarlar.

Bu sistemler bağımsız ya da küçük konaklama zincirlerine pazarlama, rezervasyon ve dağıtım gibi hizmetler sunmanın yanında havayolu GDS’lerine ulaşmayı da sağlayan konsorsiyumlardır.

Günümüzde büyük tur operatörlerinin çoğu CRS’leri kullanmaktadırlar. Daha küçük ölçekli tur operatörleri ise CRS’ler yerine geleneksel yöntemleri (çoğunlukla e-posta, faks ve telefon aramaları) tercih etmektedirler. Bu durum büyük tur operatörlerinin işine yaramaktadır. Çünkü seyahat acentaları telefon malîyetlerini ortadan kaldırdığı ve daha etkili olduğu için CRS sahibi tur operatörleriyle çalışmayı tercih etmektedirler.

TUI tur operatörlerinin CRS’sine Start adı verilir. Start sistemi önceleri ulusal, günümüzdeyse uluslararası düzeyde bir CRS hâline gelmiştir. Start sisteminde iletişim on-line yapılır. Sistemin diğer CRS’lerden ayrılan en önemli yanı merkezi bir sistemin bulunmayışıdır. Bunun yerine, acenta verileri ile üretici işletmelerin verileri ağ üzerinde birleştirilir ve sistem tarafından dağıtılır. Böylece, seyahat acentası rezervasyon yapmak istediği üreticinin sistemine on-line bağlanır.

Uçuş bilgileri, yolcu bilgileri, belgeler/dökümanlar, araç kiralama, otel, kruvaziyer, demiryolu, tur paketlerinin rezervasyonu, tiyatro ve etkinlik biletleri, İletişim hizmetleridir.

Bunlar; Amadeus, Sabre, Travelporttur.

Amadeus; 1987’de Lufthansa, Air France, Iberia ve SAS havayolu şirketleri tarafından kurulan bir GDS’dir. 1990’da İngiltere pazarında büyüme amacıyla Sabre GDS’si ile pazarlama ve ürün geliştirme konularında iş birliği yapmıştır (Renshaw, 1997: 173-174). 1995’de ABD’li havayolu şirketi Continental Airlines’ten (CA) System One adlı CRS satın alınarak Amadeus ortaklığından ayrılan SAS havayolu şirketi yerine CA, %12.4 oranında hissedar yapılmıştır. Amadeus GDS’si Alman ulusal CRS’si hâline gelen Start sisteminin %10 hissesini almış ve Start’la birlikte çalışarak paket tur pazarına girmiştir (Seaton ve Bennett, 1997: 428-429). Amadeus günümüzde Avrupa’nın ve dünyanın en büyük pazar payına sahip GDS’sidir

Travelport konsorsiyumu daha önce Galileo adıyla (ABD, Kanada, Meksika, Japonya ve Karaib Adaları’nda ise Apollo) hizmet veren GDS’nin 2006 yılında Cendant şirketinden 4.3 milyar ABD doları karşılığında satın alınması ile kurulmuştur. Konsorsiyum aynı yıl dönemin dördüncü büyük GDS’si olan Worldspan’i 1.4 milyar ABD doları karşılığı satın alarak iki büyük GDS’yi Travelport adıyla birleştirmiştir. Köken olarak Galileo GDS’si United Airlines tarafından geliştirilmiş ve sonraki yıllarda KLM, Alitalia gibi Avrupalı ortakları olmuştur. Worldspan ise ABD’li havayolu işletmelerinden TWA ve Delta Airlines öncülüğündeki 12 Asya kökenli havayolu şirketinin ortaklığının bulunduğu bir GDS’dir.

Turistik ürünün görülmez, saklanamaz ve bütünsel özellikler göstermesi bilginin önemini artırmaktadır. Bu nedenle bilgi sunan elektronik arz ve satış ortamı, turizm tüketicilerinin beklentilerine uyumludur. İnternet, tüketicilerin kısa süreli tatil ya da son dakika satışı gibi değişken taleplerini kısa sürede karşılayan bir ortam sunar.

Kapsamı tüm dünya olmak yerine bir organizasyon ya da organizasyona bağlı birimlerle sınırlandırılan bilgisayarlararası ağdır.

İnternet nedeniyle rezervasyon olanaklarını en fazla artıran sektör konaklamadır. Konaklama işletmeleri internet ortamında kendilerine ait web sayfalarını tanıtım amacıyla, turizm portallarını da rezervasyon amacıyla kullanarak değer yaratırlar. Geleneksel iletişim kanallarıyla karşılaştırıldığında internet üzerinden pazarlama çok daha ucuzdur. Rekabet ortamı giderek artan ve pazarlama kanalları değişen turizm endüstrisinde orta ölçekli konaklama işletmeleri için www üzerinden tanıtım yapmanın malîyeti oldukça düşüktür.