1
Aynı meslek veya toplumsal gruptaki insanların, temel kavramları itibarıyla ortak dilden ayrı olarak kullandıkları özel dil veya söz dağarcığına -.- adı verilmektedir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- AÖlçünlü dil
- BJargon
- CYapay dil
- DKutsal dil
- EE Izole dil
2
Dil bilimde --- olarak anılan varsayıma göre, kişinin konuştuğu dil ile o kişinin dünyayı nasıl algıladığı ve nasıl davrandığı arasında sistemli bir ilişki vardır. İnsan bir bakıma, dünyayı ana dilinin belirlediği, izin verdiği biçimde ve ölçüde algılar. Örneğin, 'yumurta' sözcüğü Türkçede yumurtanın yumru şekliyle, Farsçada tavuğun üreme ve üretme nesnesi olmasıyla, Arapçada ise rengi itibarıyla adlandırılmıştır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- AEtkileşım kuramı varsayımı
- BUnlem kuramı varsayımı
- CDing-dong kuramı
- DSafir-Whorf Varsayımı
- EGüneş dil kuramı varsayımı
3
Aşağıdakilerden hangisi Altay dillerinden değildir?
- ATurk dilleri
- BMogol dilleri
- CMançuca
- DTunguz dilleri
- ESamoyed dilleri
4
Bugünkü bilgilerimize göre Türkçenin metinlerle IZleyebildigımız tarıhi boyunca kullandıkları ilk düzenli, kuralları yerleşmiş yazı sistemidir. Bu yazı sistemi, Türkçenin seslerini yazıya geçirebilme ozelliği bakımından bugun kullandığımız Latin kökenli alfabe bir yana tarih boyunca kullandığımız bütün alfabelerden daha yeterlidir. Bu parçada açıklanan alfabe aşağıdakilerden hangisidir?
- ASoğut alfabesi
- BMani alfabesi
- CKiril alfabesi
- DKokturk alfabesi
- EUygur alfabesi
6
Aşağıdakilerden hangisi Türkçenin yazıyla izlenemeyen dönemleri için kullanılan ifadelerdendir?
- AEski Türkçe Dönemi
- BAltay Dönemi
- CUygur Dönemi
- DKaratay Dönemi
- EHarezm Dönemi
7
Türkçe kökenli sözlerde unsüz uyumu vardır:
Otümsüz ünsüzlerle biten sözcüklere, ötümlü ünsüzlerle başlayan ek geldiğinde, ekin ünsüzü, ötümsüz karşılığı varsa, ötümüzleşir. Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde bu duruma örnek vardır?
- AHer hafta mahalledeki sutçüden süt alıp yogurt yapardı.
- BZihnimde ne çok acı anı vardı yatılı okul yıllarımdan.
- CUmutsuzluk onun peşini hiç bırakmayacak mı?
- DKendisine verilen süreyi iyi kullanmalıydı.
- EButün gün telefonun başında senden haber bekledi.
8
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde bütün ünsüzler titreşimsiz ünsüzlerdendir?
9
"bayılmak fiilinden baymak; ayılmak fiilinden aymak" sözcüklerinin yapımı aşağıdakilerden hangisidir?
- AKopyalama
- BDerleme
- CTers turetme
- DKasıtlı yaratma
- EGenelleşme
10
Çekim ekleri hatta cümleler kimi zaman kendi işlevlerinin ve görevlerinin dışında, yeni anlamlar kazanabilir; buna kalıplaşma adı verilir. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde altı çizili sözcük bu tanıma örnektir?
- AKardeşimin arkadaşı bu yIl ODTÜ'den mezun olacakmış.
- BPazardan bana da iki kilo elma alıver.
- CHer koşulda çalışmasını sürdürebiliyordu.
- DYarın ben de seninle birlikte okula geleceğim. Sınav çıktılarını alması gerektiğini
- Earkadaşına söyler misin?
11
Sezai Karakoç, yenilenmeyi bilmeyen, tazeliğin sırrını yitirenlerin sürüngenleştiğini söyler. Bu cümlenin ögeleri aşağıdakilerin hangisinde sırayla verilmiştir?
- AZarf tumleci - ozne - nesne - yüklem
- BDolaylı tumleç - nesne - yuklem
- CÖzne - nesne - yüklem
- DÖzne - zarf tümleci - yüklem
- ENesne - dolaylı tumleç - yüklem
12
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yalnızca özne ve yüklemden oluşmuştur?
- ASabah tam kapıdan çıkacağım sırada ayağımı burktum.
- BZ Kuşağı, yani internet teknolojileri içine doğan kuşak, dikkat çekiyor.
- CSon günlerde bir kez daha okudum Don Kişot'u.
- DKonuşurken elimizin, kolumuzun sürekli hareket ettigine dikkat ettiniz mi?
- EUmudumuzu yitirirsek yaşamda kalma, direnme gücümüzü de yitiririz.
13
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci kullanılmamıştır?
- AÜniversitedeyken Sait Faik'in öykülerini ezbere bilirdim neredeyse.
- BEserlerinde toplumsal yaşamlarımızdaki durumları anlatmanı çok beğeniyorum.
- CTurgut Uyar'ın aşk, ayrılık, ölüm temalarını işlediği şiirlerinde Garip akımının izleri görülür.
- DAlışık olmadığım insanlarla görüşmek bugünlerde beni rahatsız ediyor.
- EHep günün birinde ana teması aşk olan bir roman yazmayı düşünmüştüm.
14
--- toplumda belli bir sosyal sınıfa mensup olanların, daha çok toplum dışı olarak algılanan ve damgalanmış grupların, toplumun diğer kesimlerinden ayrılmak veya gizlenmek içgüdüsüyle kendilerine sözcük ve deyimlerle oluşturdukları konuşma sistemidir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- AAlkış
- BAlıntı
- CKargış
- DArgo
- EAğız
15
Osmanlı Türkçesi olarak adlandırdığımız Türkçenin 16. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar olan döneminde Arapça, Farsça dil bilgisi kuralları ve ögeleri de dilin yapısına etki etmeye başlamıştır. Aşagıdakilerden hangisi bu açıklamaya örnek gösterilemez?
- AYan cümlenin önce, asıl cümlenin sonra gelmesı
- BSözcüklerde erillik ve dişillik olması
- CTamlamalarda tamlananın önce, tamlayanın ise sonra gelmesi
- DOn eklerin kullanılması
- ESayı sıfatları yerine ikili çokluk kullanılması
16
Aşağıdaki cümlelerde geçen ikilemelerden hangisi yapı ve kuruluş yönünden isim kaynaklıdır?
- AMahallede salına salına yürüyüşüne dönüp bakmayan olmazdı.
- BOnu hastaneye yetiştiren kadına yatıp kalkıp dua ederdi.
- CYorgunlugunu armak için s sere serpe kumlara uzandı.
- DEskiden memleketinden dönerken çuval çuval un getirirdi.
- EKöyden ayrılırken dönüp dönüp köpeğine baktı.
17
Orhon Yazıtları'nda aşağıdaki dillerin hangisinin etkisinden söz edilemez?
- AArapça
- BÇince
- CSoğdca
- DTibetçe
- EHintçe
18
Aşağıdakilerden hangisi Azerbaycan Türkçesinin konuşulduğu yerlerden biri değildir?
- AErmenistan
- BPolonya
- CIran net
- DOzbekistan
- EUkrayna
19
Türkçenin sorunlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
- ASozcüklerin yanlış söylenmesi ve yazılması bir dil sorunudur.
- BGündelik hayatta da ticari hayatta da yabancı kökenli sözcüklere yer verilmesi bir dil sorunudur.
- CCümlelerde ögeler arası uyumsuzlukların olması bir dil sorunudur.
- DSözcüklerin yanlış anlamda kullanılması bir dil sorunudur.
- ETürkçede bilim terimlerinin olmaması bir dil sorunudur.
20
"Türk Dil Kurumunun kurulmasıyla birlikte terimler sorunu ele alınmış, açık ve anlaşılır terimlerle öğretim yapılması amacıyla Türkçe terimler türetilmesi yoluna gidilmiştir. Bu alandaki ilk çalışmalardan biri de Atatürk tarafından yapılmıştır." Atatürk, hangi bilim dalında türettiği terimlerle kitap yazmıştır?
- AGeometri
- BKimya
- CFizik
- DBiyoloji
- ECografya