Endüstrileşmiş ve gelişmiş ülkelerde olduğu gibi toplumumuzda da yaşlı sağlık ve bakım hizmetlerine olan talep artış göstermiştir. Sektör çalışanlarını; kendilerini sürekli geliştirmek ve becerilerini yenilemek zorunda bırakan temel sebep nedir?
Toplumlarda yaşlı kişilerin sağlık ihtiyaçlarının ve fiziki yetersizliklerinin geçmişe oranla artması.
Sağlık ve bakım hizmeti veren çalışanların, çatışma yaşayabileceği taraflar kimlerdir?
Yaşlı kişiler ve aile üyeleridir.
Yaşlı birey ve ailesi ile sağlıklı ilişkiler kurmada, çatışma yönetiminde kullanılması gereken anahtar kavramlar hangileridir?
Farkındalık ve erken müdahale
Ülkemizde yaşlıların ilgili kurumlar yerine aile üyelerinin yanında bakılmayı tercih etmelerinin temel sebebi nedir?
Yaşlıya sağlık ve bakım hizmetleri sağlayan çalışanların, yaşlı bireyi yeterince tanımaması ve ihtiyaçlarına karşılık verememesi.
Birleşmiş Milletler yaşlı haklarını hangi evrensel ilkeler etrafında toplamıştır?
Bağımsızlık, Katılım, Bakım, Kendini Gerçekleştirme ve İtibar.
Yaşlı sağlık ve bakım hizmetlerinde, yaşlıların özellikle en çok şikayet ettikleri konu nedir?
Sağlık ve bakım hizmetleri sağlayan çalışanların eksik iletişim becerileri.
Yaşlı sağlık ve bakım hizmetleri veren çalışanların iletişimle ilgili hedefleri nelerdir?
• Kaliteli ilişkiler kurmak,
• Sorunları doğru değerlendirmek,
• Empati kurmak,
• Bakım/tedaviyle ilgili anlaşılır açıklamalar yapmak.
Bakım hizmeti verilirken, yaşlı ile etkili iletişim kurulabilmesi için yapılan bilinçli fiziksel temas ve duygusal temas hangi kavram ile ifade edilir?
Araçsal ve İfadesel Temas
Kendini bir başkasının yerine koyabilmeyi ifade eden iletişim becerisi nedir? Çeşitleri nelerdir?
Empati; karşımızdaki kişinin duygularını, iç dünyasını anlama kapasitesi olarak tanımlanır ve kendimizi onun yerine koyabilmeyi ifade eder. Bilişsel ve duygusal empati olmak üzere iki boyutta ele alınan empati, çatışma süreçlerinde en güçlü iletişim becerilerinden biridir.
Aktif dinlemenin önündeki engeller nelerdir?
Aktif dinlemenin önündeki engelleri şu şekilde sıralamak mümkündür;
• Suçlamak,
• Ön yargılı davranmak,
• Kapalı uçlu sorular yöneltmek,
• Tavsiye vermek,
• Aceleci tavırlar sergilemek,
• Özel yaşam sınırını ihlâl etmek,
• Sözünü kesmek.
İyi bir aktif dinlemede olması gereken özellikler nelerdir?
• Göz teması kurmak,
• Zihinsel ve fiziksel olarak tüm dikkatini vermek,
• Müdahalelerden kaçınmak,
• İletişime engel olan unsurları azaltmak,
• Aktarılanları özetleyerek tekrar ederek geri yansıtmak,
• Sözlü ve sözsüz mesajların içeriklerine ve duygusal yönlerine uygun cevaplar vermek.
İddialı iletişimi, pasif ve saldırgan iletişimden farklı kılan nedir?
İddialı iletişimi tercih etmenin sağlıklı bir çalışma ortamı oluşturduğu ve çatışma durumlarını çözerken daha olumlu sonuçlar doğurduğu düşünülmektedir.
Güdüleme odaklı yapılan görüşmelerde, güçlendirme yapmanın yaşlıya olan faydaları nelerdir?
Yaşlı bireylerle görüşmelerde güçlendirme yapmak, onların benlik saygılarını ve öz güvenlerini artırabilir. Kendi durumlarına daha umutla yaklaşmaları, psikolojik dayanıklıklarına güvenmeleri stresin olumsuz sonuçlarının azalmasına ve uyumun desteklenmesini sağladığından olası çatışma nedenlerini azaltabilir.
Güdüleme odaklı görüşmelerde, bireyin içinde bulunduğu fiziksel ve duygusal durumunu öğrenmek adına hangi tür sorular daha fazla güdüleme sağlar?
Açık uçlu sorular.
Yaşlı bakımını gerçekleştiren personeller, disiplinler arası yaklaşımda hangi hizmetlerden faydalanmalıdırlar?
Psikososyal oryantasyon, rehberlik, yardım ve destek hizmetleri eşliğinde bakım hizmetini sunmalıdırlar.
Şikayet yönetimi tekniği uygulanırken izlenmesi gereken aşamalar sırasıyla nasıl olmalıdır?
1.Aşama: Kurum içerisinde yaşlı bireylerin şikayetlerini bildirecekleri bir mekanizmanın kurulması.
2. Aşama: Şikayetleri çözecek temsili bir takımın oluşturulması.
3. Aşama: Şikayetlerin hızlı ve etkin bir şekilde çözülmesi.
4. Aşama: Şikayetler hakkında veri tabanı kurulması.
Şikayet yönetiminde, kurum içinde farklı birimlerden ve farklı uzmanlıklara sahip kişilerden oluşan sorun çözme odaklı takımlara ne isim verilir?
Çapraz takımlar
Yaşlı bireylerle yaşanan çatışmaları en aza indirebilmek için, çalışanların görev ve yetkileri konusunda kurum yöneticilerinin sağlaması gereken en önemli konu nedir?
Yetki ve sorumluluk denkliğini sağlama ve görev tanımlarını yazılı hale getirme.
Ülkemizde hasta hakları biriminin etkin bir şekilde hizmet verememesinin sebepleri nelerdir?
• İncelenen şikayetler sonrası “şikayet sahibi haklı” ya da “personel haklı” gibi bir sonucun birim sorumlusu tarafından belirtilmesinin gerekli olması,
• Hangi durumlarda yazılı başvuru alınacağının tanımlanmamış olması,
• Şikayet mekanizması personel aleyhine sonuçlandığında anında ceza verilmesi,
• Hasta hakları birimleri tarafından verilen hasta hakları eğitimlerine hasta ve yakınlarının ilgi göstermemesi,
• Hasta hakları birimlerinin poliklinik katlarında olması nedeniyle hastaların, hakkında şikayet başvurusu yapmayı düşündüğü personel tarafından şikayet edildiğinin görülmesi ve tekrar geldiklerinde bakılmayacakları endişesiyle birimlere başvurmada çekingen davranması gibi nedenlerden dolayı halihazırdaki Hasta Hakları Birimleri işlevsellikten uzak ve çatışmaları çözmek yerine tam tersi çatışmayı teşvik eden yeni sorunların doğmasına sebebiyet vermektedir.
Aile üyeleri ile çalışanlar arasında çatışma yaratan kaynaklar nelerdir?
Yaşlı kişilerin yaşamlarını sürdürmeleri için oluşturulmuş yerlerde, yaşlı bireye kötü muamelede bulunulmasını ifade eden istismar nedir?
Kurumsal istismar
Bağırmak, hakaret etmek ve korkutmak, yaşlı istismarı kategorilerinden hangisi altında değerlendirilmektedir?
Psikolojik istismar: Bağırmak, hakaret etmek, korkutmak, suçlamak ya da aşağılamak gibi örnekler psikolojik istismarı içerir. Sık görülen psikolojik istismar örneklerinden biri de kişiyi fiziksel ya da mental bir durumu gerektirmemesine rağmen huzurevine göndermek ile tehdit etmektir. Başlıca psikolojik istismar belirtileri arasında yaşlı bireyin cevap vermemesi, iletişim kurmaması, şüpheli ve mantıksız korku yaşaması, sosyal ilişkilerde ilgi eksikliği olması, kronik fiziksel ve psikolojik sağlık problemlerinin olması sayılabilir.
Bir tarafın amaç ve isteklerine ulaşırken, diğer tarafın amaç ve isteklerine ulaşamadığı durumları ifade eden bireysel çatışma yaklaşımı hangisidir?
Kaybet-kazan yaklaşımı
Kendine dönük ilgi ve başkalarına dönük ilgi boyutları açısından değerlendirildiğinde; kazan-kazan yaklaşımını benimseyen, yüksek derecede iddiacı olan yönetim yolu hangisidir?
İş birliği: Yüksek derecede iddiacı ve iş birlikçi olan bu stil, kazan-kazan yaklaşımını benimser. Her iki taraf da çatışma yaratan sorunu açık ve detaylı bir şekilde tartıştıktan sonra, her ikisinin de memnun olacağı bir çözümde anlaşırlar.