Question 1

Uygulama yazılımı nedir, örnek veriniz?

Accepted Answer

Belli bir işe yönelik kullanıcı komutlarını yerine getirmek amacıyla tasarlanan bilgisayar programlarına uygulama yazılımı adı verilmektedir. Çoğu zaman uygulama programı ya da sadece uygulama (app) olarak da ifade edilirler. İşletim sistemleri bilgisayarların donanımını ve dâhilî işleyişini kontrol ederken uygulama yazılımları çok farklı türdeki bilgi işlem görevlerini gerçekleştire- bilmeleri için kullanıcılara ihtiyaç duydukları işlevselliği sağlar. Web tarayıcıları, kelime işlemciler, elektronik tablolar, envanter ve bordo otomasyonları uygulama yazılımlarına örnek verilebilir.

Question 2

Tarihte ilk bilinen uygulama yazılımı kim tarafından ne amaçla geliştirilmiştir?

Accepted Answer

Uygulama yazılımı kavramının kökleri 19. yüzyıla dayanmaktadır. Tarihte bilinen ilk uygulama yazılımları, “bilgisayarın babası” olarak tanınan İngiliz matematikçi Charles Babbage tarafından Analitik Motor (Analytical Engine) adını verdiği genel amaçlı ilkel bir bilgisayar prototipi için geliştirildi. Babbage; 1837-1840 yılları arasında Analitik Motor için polinomlar, yinelemeli formüller, Gauss eliminasyonu ve Bernoulli sayıları gibi farklı matematik problemlerine yönelik iki düzine program tasarladı.

Question 3

Günümüzde uygulama yazılımlarının geliştirilmesinde hangi programlama dilleri ve araçlarından yararlanılmaktadır?

Accepted Answer

Günümüzde uygulama yazılımlarının geliştirilmesinde C, C++, C#, Objective C, Java, Delphi, Visual Basic, JavaScript, Python, Ruby, Swift, Kotlin, Go ve benzeri üst seviye programlama dillerinden ve araçlarından yararlanılmaktadır.

Question 4

Yaygın kullanılan e-posta istemcilerinin temel kullanım amacı ve işlevlerini açıklaynız?

Accepted Answer

Microsoft Outlook ve Mozilla Thunderbird gibi yaygın kullanılan e-posta istemcilerinin temel kullanım amacı e-posta göndermek ve almaktır. Bunun yanı sıra e-postalarımızın organizasyonu için pek çok ekstra özellikle de donatılmışlardır. İstemciler, kullanıcıların yazdıkları e-postaları göndermek ve almak için internette yayın yapan aktif bir e-posta sunucusuna ihtiyaç duyarlar. İstemcilerin aksine e-posta sunucularının temel işlevi; SMTP, POP ve IMAP gibi protokolleri takip ederek e-posta iletişimini sağlamak ve yönetmektir. Yetkilendirilmiş sistem yöneticileri haricinde son kullanıcılara yönelik bir arayüz sunmazlar.

Question 5

Uygulama yazılımları ne hedef alınarak geliştirilir?

Accepted Answer

Uygulama yazılımları, belli donanım mimarileri ve işletim sistemleri hedef alınarak geliştirilir. Bu nedenle geliştiriciler mümkün olan en çok kullanıcıya ulaşabilmek için uygulamalarının farklı işletim sistemlerinde ve donanımlarda çalışan sürümlerini bir arada kullanıma sunar. Örneğin, popüler not alma uygulamalarından biri olan Evernote’un hem Windows, MacOS ve Linux işletim sistemli 32 ve 64 bit masaüstü bilgisayarlarda hem de Android ve iOS işletim sistemli mobil cihazlarda kullanılabilen pek çok sürümü bulunmaktadır.

Question 6

Uygulama yazılımlarının işlevselliği ne gibi değişkenlerden etkilenir?

Accepted Answer

Uygulama yazılımları, farklı platformlar bağlamında o platformun genel özellikleri hedef alınarak geliştirilir. İşlem gücünden ekran boyutuna, taşınabilirlikten kullanım kolaylığına kadar pek çok donanımsal değişken, uygulama yazılımların işlevselliğini doğrudan etkiler.

Question 7

Masaüstü uygulamaların temel özelikleri nedir ve bunları mobil ve web uygulamalarından ayıran üstünlükleri nelerdir?

Accepted Answer

Masaüstü uygulamalar, büyük ekranlı cihazlara özgü ve fare-klavye etkileşimine uygun olarak geliştirilirler. Performans, üretkenlik ve hız açısından değerlendirildiklerinde mobil ve web uygulamala- rına oranla çok daha başarılıdırlar. Özellikle yoğun işlem gücü gerektiren görevlerde kullanıcılara ihtiyaç duydukları performansı sunabilirler. Kullanıcılar istedikleri masaüstü uygulamalarını sahip oldukları işletim sisteminin uygulama marketinden, geliştiricinin web sitesinden ve uygulama paylaşım platformlarından indirerek kurabilirler.

Question 8

Mobil uygulamalar genel olarak nedir ve masaüstü uygulamalardan ayrılan bazı özelliklerini sıralayınız.

Accepted Answer

Mobil uygulamalar; cep telefonu, tablet ve akıllı saat gibi mobil cihazlarda kullanılmak üzere Android ve iOS gibi mobil işletim sistemlerine özgü olarak geliştirilen uygulamalardır.

Masaüstü cihazlara oranla mobil cihazlar daha küçük ekran boyutlarına sahip olduklarından mobil uygulamaların kullanım alanı sınırlıdır.
Mobil uygulamalarda farenin yerine işaretçi olarak parmaklar kullanılır. Gesture adı verilen hafifçe dokunma, hızlıca kaydırma, sıkma ve genişletme gibi parmak hareketlerine tepki verecek biçimde tasarlanırlar.
Mobil uygulamalar ayrıca GPS, kamera, mikrofon ve benzeri sistem kaynaklarına da erişebilirler.
Masaüstü uygulamalardan farklı olarak mobil uygulamalar isteğe bağlı olarak dikey ve yatay ekran görünümü arasında geçiş yapabilir.
Mobil uygulamalar, genellikle belirli bir kullanım durumuna odaklanır ve masaüstü uygulamalarına oranla daha az kaynak koduyla yazılır.
Masaüstü uygulamalarının aksine mobil uygulamalar, genellikle sensör verilerine daha duyarlı tasarlanır.
Masaüstüne oranla mobil cihaz ekranları, içerik görüntülemek için daha az alan sunar. Bu ne- denle masaüstü uygulamalarında olduğu gibi aynı anda birden çok pencere görüntülemek pek mümkün değildir.

Question 9

HTTP protokolünü tanımlayınız.

Accepted Answer

Web uygulamalarının temeli, sunucu (server) ve istemci (client) arasında gerçekleşen iletişim akışına dayanır. Bu iletişim akışı, HTTP (Hyper Text Transfer Protocol) Protokolü tarafından düzenlenir. HTTP protokolü, webin yetkili ağzı olan W3 Organizasyonu tarafından bir “web standardı” (RFC7230) olarak tanımlanmıştır.

Question 10

Web uygulamaları nedir ve genel olarak masaüstü ve mobilden ayrılan özelliği nelerdir?

Accepted Answer

Web uygulamaları, ağ tabanlı görevleri gerçekleştirmek için web tarayıcılarını ve teknolojilerini kullanan yazılımlar olarak tanımlanabilirler. Masaüstü ve mobil uygulamalarının aksine web uygulamaları büyük oranda donanımdan ve işletim sisteminden bağımsız olarak çalışırlar. Bir web uygulamasının kullanılabilmesi için ağ bağlantısı ve bir web tarayıcısı yeterlidir. Kullanıcıların mekân ve cihaz bağımsız olarak belge oluşturmalarına, bilgi paylaşmalarına, projeler üzerinde iş birliği yap- malarına ve ortak belgeler üzerinde çalışmalarına imkân tanırlar.

Question 11

Web uygulamaları bağlamında sunucu ve istemci kavramlarını açıklayınız.

Accepted Answer

Web uygulamalarının temeli, sunucu (server) ve istemci (client) arasında ger- çekleşen iletişim akışına dayanır. Bu iletişim akışı, HTTP (Hyper Text Transfer Protocol) Protokolü tarafından düzenlenir. En genel haliyle sunucu, iletişim ağları kapsamında yayın yapan bir bilgisayar olarak tanımlanabilir. İstemci ise; Chrome, Edge, Firefox ve Safari gibi web tarayıcıları başta olmak bir sunucuya bağlanmak için kullanılabilen her türlü yazılımı (mobil, masaüstü) ve donanımı (IoT) ifade eder.

Question 12

Mobil uygulamalarının zayıf yönleri nelerdir?

Accepted Answer

Kurulum ve düzenli güncelleme gerektirir. Uygulama performansı kullanılan cihazın işlem gücüne bağlıdır. Web uygulamalarına oranla geliştirme maliyetleri yüksektir.

Question 13

Web uygulamalarının sınırlılıkları (zayıf yönleri) nelerdir?

Accepted Answer

İşlem kapasitesi ve çeşitliliği açısından sınırlıdır. Çevrim dışı çalışma desteği sınırlıdır. Kamera, mikrofon gibi cihaz donanımlarına erişim sınırlıdır.

Question 14

Bulut bilişim nedir, genel olarak kaç şekilde yapılandırılır?

Accepted Answer

Bulut Bilişim, yerel kaynaklar yerine tamamen internet üzerinden erişilebilen ve yönetilebilen yazılım, sistem ya da platform tabanlı hizmetler bütünüdür.

Bulut bilişim sistemleri genel olarak üç farklı biçimde yapılandırılır:

• Genel Bulut (Public Cloud)

• Özel Bulut (Private Cloud)

• Melez Bulut (Hybrid Cloud)

Question 15

Hizmet Olarak Altyapı bulut modeli nedir açıklayınız?

Accepted Answer

İşletmelerin yerel bilgisayar altyapılarının bir benzerini sanal olarak bulut ortamında oluşturabilmelerine olanak sağlayan en temel bulut modelidir. IaaS ile sunucular, sanal makineler, depolama birimleri, ağlar, işletim sistemleri. Kısaca tüm bilişim teknolojileri kullandıkça öde fiyatlandırma politikasıyla bir bulut sağlayıcısından kiralanır. Bu model ile her türlü donanım, yazılım ve yapılandırma bulut ortamında, ihtiyaçlar doğrultusunda kullanılabilir. Amazon EC2, Windows Azure Virtual Machines ve Google Compute Engine hizmet olarak altyapı su- nan bulut bilişim sağlayıcılarına örnek verilebilir.

Question 16

"Sunucusuz Bilgi İşlem" bulut modelini açıklayınız.

Accepted Answer

Sunucuları ve bunu yapmak için gereken altyapıyı sürekli yönetmeye zaman harcamadan uygulama işlevselliği oluşturmaya odaklanan bir bulut modelidir. Bulut sağlayıcı kurulum, kapasite planlama ve sunucu yönetimini sizin için halleder. Sunucusuz mimariler, yalnızca belirli bir işlev veya tetikleyici oluştuğunda bilişim kaynaklarını kullandığından yüksek düzeyde ölçeklenebilir yapıya sahiptirler.

Firebase, AWS Lambda, Render sunucusuz bulut sağlayıcılarına örnek verilebilir.

Question 17

Geliştiricilerin uygulama yazılımlarını pazarlamaya yönelik tercih satış modellerini sıralayınız.

Accepted Answer

Yaygın kullanılan satış modellerini şu şekilde sıralayabiliriz: Parakende Abonelik Freeware Shareware Donationware

Question 18

Yaygın kullanılan uygulama yazılımları satış modellerinden Donationware'i açıklayınız.

Accepted Answer

Donationware: Bu model çoğunlukla kâr amacı gütmeyen organizasyonlar ve serbest geliştiriciler tarafından tercih edilmektedir. Uygulama kullanıcılara ücretsiz olarak sunulur. Uygulamanın devamlılığının sağlanması için kullanıcılar bağış ve sponsorluk yapmaya teşvik edilir.

Question 19

Özel mülk yazılım kavramının ortaya çıkışını açıklayınız.

Accepted Answer

Özel mülk yazılım kavramının ortaya çıkışı 1970’li yıllara dayanır. Özellikle Bill Gates’in Microsoft’u kurmasından sonra, 1976 yılında ya- yımladığı “Hobicilere Açık Mektup” başlıklı bildiri, yazılımların ticarileşmesi yolundaki en önemli adımlardan biridir. Bildiride Gates, aynı donanımlar gibi yazılımların da ücretli olarak dağıtılması gerektiğini savunarak bilgisayar yazılımlarının özel mülk olarak değerlendirilmesin- de önemli rol oynamıştır.

1980’ler kişisel bilgisayar endüstrisinin oluşmaya başladığı yıllardı. Bill Gates’in başını çektiği yazılımların ticarileştirilmesi fikri, o dönemlerde kârlı bir girişim hâline geldi ve başta Microsoft olmak üzere pek çok büyük yazılım geliştirme firması sektörde boy göstermeye başladı.

Question 20

Uygulama yazılım farklı pazarlama stratejilerine göre nasıl sınıflandırılmaktadır?

Accepted Answer

Bu stratejiler çoğunlukla yatay ve dikey pazarlama sistemlerini hedef alır. Dikey pazarlama, tek bir sektöre ve ürün kategorisine odaklanarak tüketicileri cezbetmeyi ve onlara ulaşmayı amaçlarken yatay pazarlama pek çok sektörü kapsar ve ilgili bağlam kapsamında mümkün olan en çok ürün kategorisini tüketicilere sunmaya odaklanır.

Kullanım amacına ve sahip olduğu işlevselliklere göre incelendiğinde uygulama yazılımları, çoğunlukla yatay ve dikey pazarlama sistemleri hedef alınarak geliştirilirler.

Yatay uygulama yazılımları, endüstri veya iş türünden bağımsız olarak genel sorunları çözmeye yöneliktir. Kelime işlemciler, veritabanları ve oyunlar gibi yatay uygulamalar; son kullanıcıların genel ihtiyacına yönelik olarak belli bilgisayar görevlerini yerine getirmek üzere özelleştirilmiş, daha popüler ve yaygın yazılımları kapsar. Dikey yazılım uygulamaları ise belirli bir sektör için tasarlanır, sektörün ihtiyaçlarını karşılar ve sektöre özgü iş akışlarını destekler. Son kullanıcılardan ziyade imalat, bankacılık, muhasebe ve müşteri hizmetleri gibi belli bir sektörde faaliyet gösteren çalışanların ihtiyaçlarına odaklanmış yazılımları içerir. Bu uygulamalar alan uzmanlığı gerektirir ve genellikle işletmelerin belirli iş birimleri hedef alınarak geliştirilirler.