Kurumsal Kaynak Planlaması Yönetimi

Dünya çapında büyük ilgi çeken ve işletmelerde en yaygın kullanılan yönetim sistemlerinden biri Kurumsal Kaynak Planlaması (KKP) yazılımlarıdır.

KKP sisteminin adaptasyonunda dikkate alınması gereken kritik başarı faktörlerinin üzerinde durulmasının nedeni, iki durumdan kaynaklanmaktadır (Reimers, 2003:336).
Bunlar;
• İşletme yönetiminin bu faktörler üzerinde tam kontrolü mevcuttur, yönetim söz konusu kritik başarı faktörlerini değiştirebilir.
• KKP kurulum sürecine etki eden kritik faktörlerin dikkate alınması KKP adaptasyon başarısıyla olumlu yönde ilişkilidir.

İşletmeye KKP sisteminin kurulumunda üst yönetim desteğinin kapsamı üç başlık altında toplanır. Bunlar: liderlik etmek, ilgi göstermek ve gereken organizasyonel kaynakları (işgücü, finansman, teknik ekipman, zaman vb.) sağlamaktır.

Bilgisayar enformasyon sistemini kullanan, idari sorumluluğa sahip, verileri giren, raporları hazırlayan, sistemin çıktılarından yararlanan kişi ya da kişilere kullanıcı denir.

KKP sistemine geçişte yaşanan problemler içinde ve enformasyon sistemlerinin başarısızlığında en önemli rolü kullanıcı direnci oynar.

Maliyet, kalite, hizmet, dağıtım, esneklik, iş tatmini, hız gibi kritik performans ölçümlerinde köklü iyileşmelerin başarılabilmesi için iş süreçlerinin temelden yeniden düşünülmesi ve işletme süreçlerinin radikal bir şekilde yeniden tasarlanmasına iş süreçlerinin yeniden gözden geçirilmesi denir.

Toplam kalite yönetimi: işletme çapında sürekli iyileştirmeye dayalı, bütün işgörenlerin katılımını içeren, müşterilerin ihtiyaçlarını dikkate alarak sıfır hata ile ürün ve hizmet üretimini esas alan bir yönetim felsefesidir.

Rekabetçi baskı, işletmenin yeniliklere başlaması için harekete geçmesine neden olan etki şeklinde açıklanabilir.

Çevrenin bileşenlerini endüstriyel ilişkiler, ekonomik çevre, hükümet politikaları, rakipler, teknolojik süreçler, yasal düzenlemeler, tedarikçiler, müşteriler gibi unsurlar meydana getirir.

KKP başarısını ölçme ve değerlendirme faaliyetleri üç aşama boyunca yapılmaktadır. Sırasıyla,

*KKP sisteminin proje safhasında; proje bütçesiyle maliyetler, planlama zamanıyla tamamlanma zamanı karşılaştırılır.

*Uygulama ve canlı kullanıma geçiş safhasında; stok seviyesi, süreç zamanı, emek maliyetleri, müşterilerle ve tedarikçilerle harcanan ortalama zaman hesaplanır.

*KKP sisteminin faydalarından işletmenin yararlanmaya başladığı ilerleme safhasında; verimlilik ve kalitede artış, işlem ve stok maliyetlerinde azalma, öz yeteneklerin iyileştirilmesi, sipariş yönetiminde iyileşme, daha iyi koordinasyon ve yönetsel karar alma hızı gibi ölçüm kriterleri dikkate alınır.

KKP kullanımının işletme performansı üzerindeki faydalarının ölçümünde; pazar performansı, finansal performans ve ekonomik performans dikkate alınır.

KKP sisteminin işletmelere en büyük yararlarından biri, rakipleri karşısında rekabet üstünlüğü sağlamasıdır. Ancak uygulanması kolay bir sistem olmadığı için, beraberinde bazı problemlerin de yaşanmasına sebep olmaktadır. Bu problemlerden bazıları; KKP sisteminin işletmeye uyumlaştırılması, KKP sistemleri ile ilgili danışmanlık süreci, çalışanların KKP sistemlerine karşı tutumları ve KKP sistemlerinin getirdiği maliyetler ve teknik destek yetersizliğidir.

İşletmeler, literatürde yer alan bilgi sistemlerinin performansını ölçen modelleri ele alarak, KKP sisteminin performansını değerlendirebilirler. Bu modeller; 

Delone ve Mclean Modeli,

Gable Modeli,

Genişletilmiş KKP Başarı Modeli,

Markus ve Tanıs Modeli

Kurumsal Karne Yöntemidir.

Delone ve Mclean Modeli, bilgi teknolojilerinin performansını ölçmek için en çok kullanılan model olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu modelde; sistem kalitesi, bilgi kalitesi, sistemin kullanımı, kullanıcı memnuniyeti, bireysel etki, örgütsel etki faktörleri yer almaktadır.

Gable modelinin, Delone ve Mclean Modelinden farkı, kullanıcı memnuniyeti faktörünün modelde yer almamasıdır.

Genişletilmiş KKP Başarı Modeli, Gable Modeli’ne farklı faktörlerin eklenmesiyle oluşturulmuş bir modeldir. Modelde,

sistem kalitesi,

bilgi kalitesi,

bireysel etki,

örgütsel etki,

üretici/danışman kalitesi 

çalışma grubu etkisi yer almaktadır.

Markus ve Tanis Modeli: Bu modelde, KKP Sistemlerinin uygulama aşamasında yer alan 4 aşama ayrı ayrı değerlendirilir (Şekil 6.3).

İlk aşama, planlamadır, planlamada gereksinimler ve beklentiler net tanımlanır. Bu aşama işletmeler için en önemli aşamadır.

Kurumsal Karne yönteminde işletmenin finansal, müşteri, iç süreçler, öğrenme ve gelişim boyutu ele alınır.

Şekil 6.4’te Kurumsal Karne Yönteminde yer alan boyutları göstermektedir. Finansal boyutta, işletmenin sermayesinin kârlılık oranı raporlanmaktadır.

Kurumsal Karne yönteminde işletmenin finansal, müşteri, iç süreçler, öğrenme ve gelişim boyutu ele alınır. Şekil 6.4’te Kurumsal Karne
Yönteminde yer alan boyutları göstermektedir.

Öğrenme ve Gelişim boyutu ise çalışan verimliliğini artırma, insan kaynaklı hata oranlarını azaltma, çalışan eğitimi ve çalışan sadakati ile ilgilidir.