Question 1

Kavramsal olarak gastronomi nedir?

Accepted Answer

Kavramsal olarak gastronomi; kültür, yaşam biçimi, yöresel ürünler ve sürdürülebilir değerler manasına da gelmektedir. Bu sebeple gastronomi kavramı kültür bağlamında gelenek ve görenekleri, sağlık ve beslenme ilişkisine dayalı yaşam biçimini, sürdürülebilirliği, çeşitli deneyimleri ve değerleri kapsamaktadır.

Question 2

Mutfak kültürü neleri kapsamaktadır?

Accepted Answer

Mutfak kültürü denildiğinde tabii ki pişirme yöntemleri, servis düzenleri, mutfak mimarisi, saklama teknikleri ve çorbadan tatlılara kadar birçok kategoride yemek tarifleri de hemen akla gelmektedir.

Question 3

Karbon ayak izi nedir?

Accepted Answer

Karbon ayak izi: Birim karbondioksit türünden belirtilen, üretilen sera gazı miktarı yönünden insan faaliyetlerinin çevreye verdiği harabiyetin ölçüsüdür ve iki ana elemandan oluşur: doğrudan (birincil) ayak izi ve dolaylı (ikincil) ayak izi. Birincil ayak izi, evsel enerji sarfiyatı ve ulaşım (örneğin gemi ve uçak) dahil olmak üzere fosil yakıtlarının yanmasından ortaya çıkan doğrudan CO2 salınımlarının, ikincil ayak izi ise kullandığımız ürünlerin tüm yaşamın döngüsünden bu ürünlerin elde edilişi ve en sonunda bozulmalarıyla ilgili olan dolaylı CO2 salınımlarının ölçüsüdür.

Question 4

Yerel gıdanın önemi nedir?

Accepted Answer

Yerel olanın, kişinin yaşadığı kültürden olanın, kendi toprağından yetişenin, atalarının da tecrübe ettiğinin iyi olduğuna dair köklü iddialar ve bunları doğrulayıcı açıklamalar mevcuttur. Yiyecek ve içecek yerel olarak temin edilebiliyorsa, bu, onu uzaktan tedarik etmekten daha sürdürülebilir olarak kabul edilir. Bir gıda ne kadar yol alıyorsa o kadar karbon salınımına ve bir o kadar da doğaya, geleceğe zarar veriyor demektir. Dolayısıyla yerel olanı yemek ve içmek çevresel ve diğer perspektiflerden yapılacak iyi bir şey, dahası sürdürülebilir bir şey olarak görülmektedir.

Question 5

Yöresel mutfak nedir?

Accepted Answer

Yöresel mutfak, belirli bir yöreye ait olan, o yörenin kültüründen değerler yansıtan, yöreye özgü ürünler ve geleneklerin harmanlanmasıyla meydana gelen, yerel pişirme yöntemleri ve pişirme araçlarının kullanılması ile yapılan, millî veya dinî unsurlarla etkileşen, yöre halkı tarafından üstün tutulan yemeklerin ve içeceklerin tamamı olarak tanımlanabilmektedir.

Question 6

Yöresel yiyeceklerin restoranlar tarafından arz edilmesi neye yol açmaktadır?

Accepted Answer

Yöresel yiyeceklerin restoranlar tarafından arz edilmesi gıda üretimini istendik şekilde geliştirmekte ve markaların oluşumuna yol açmaktadır.

Yani evsel tüketimde yörenin domatesi bin ton talep görüyor ise, profesyonel işletmelerin talebiyle bu rakam yüz bin tonun ötesine çıkabilmektedir. Ayrıca sektörel kullanım, domatesin soyulması ve doğranması ile elde edilen konserveciliği, salçacılığı, domates suyu ve domates kurusu üreticiliğini de tetikleyebilir. Bu iş kollarının dallanması neticesinde yörede ekonomik refah artabilmekte, bireylerin sürdürülebilir gastronomiye yönelik girişimlerde bulunmaları mümkün olabilmektedir. Bu durum da restoranlar için iyi bir menü geliştirebilme fırsatı sağlamakla beraber, o coğrafyada kooperatifler, yöresel markalar oluşması ve geliştirilmesini de olanaklı kılmaktadır.

Question 7

Yöresel mutfak hareketi hangi tarihe dayanmaktadır?

Accepted Answer

Yöresel mutfak hareketi tarihsel olarak incelendiğinde, 1930’lu yıllarda yaşanan büyük ekonomik depresyon ve şiddetli kıtlık neticesinde 1933 yılında aile çiftliklerinin korunmasına yönelik çıkarılan Tarımsal Düzenleme Yasası’na dayandırılmaktadır.

Question 8

Yöresel mutfak hareketi, hangi anlamda desteklenmektedir?

Accepted Answer

Yöresel mutfak hareketi, yiyecek sistemi içinde rolü olan tüm taraflar arasında; özellikle üretici ve tüketici arasındaki mesafenin kısaltılması, yerel, taze ve sağlıklı yiyeceklerin üretilmesinin teşvik edilmesi, yerel ekonomilerin güçlendirilmesi, sosyal sermayeyi geliştirmek adına desteklenmektedir.

Question 9

Yöresel yiyeceklerin etkenleri olan kavramlar nelerdir?

Accepted Answer

Yöresel yiyeceklerin etkenleri olan “değerler, coğrafi yakınlık ve ilişkiler” birbirleri ile iç içe geçmiş kavramlardır.

Question 10

Yöresel yiyecek ve içecekler dendiğinde ne anlaşılmalıdır?

Accepted Answer

Yöresel yiyecek ve içecekler dendiğinde yemek için ön hazırlıkların yapılması, sunuma hazır hâle getirilmesi, muhafazası; bu işlemler için ihtiyaç duyulan araçlar, gereçler ve teknikler ile yemek yeme adabı ve mutfak çevresinde gelişen tüm ritüeller ve inanışlar anlaşılmalıdır.

Question 11

Türkiye’de yöresel değerlerin muhafazasına yönelik ilk çalışma hangi tarihte gerçekleşmiştir?

Accepted Answer

Türkiye’de yöresel değerlerin muhafazasına yönelik ilk çalışma, 27.06.1995 tarihinde yürürlüğe giren 555 sayılı Coğrafi İşaretle- rin Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile gerçekleştirilmiştir.

Question 12

Coğrafi işaret nedir?

Accepted Answer

Coğrafi işaret: Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri açısından kökenin bulunduğu yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş ürünü gösteren işarettir. Coğrafi işaretler, menşe adı ya da mahreç işareti olarak tescil edilir. Gıda, tarım, maden, el sanatları, sanayi ürünleri coğrafi işaret tesciline konu olabilir.

Question 13

Menşe adı nedir?

Accepted Answer

Menşe adı: Bir ürünün, tüm veya esas nitelikleri belirli bir coğrafi alana ait doğal ve beşerî unsurlardan kaynaklanıyorsa bu durumdaki coğrafi işaretlere “menşe adı” denir. Ürünün üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tümünün belirlenen coğrafi alanın sınırları içinde gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu çerçevede menşe adı olarak tescil edilen coğrafi işaretlerin kaynaklandıkları yöre ile bağları çok kuvvetlidir.

Question 14

Mahreç işareti nedir?

Accepted Answer

Mahreç işareti: Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibarıyla belirli bir coğrafi alan ile özdeşleşmiş olan; üretim, işleme ya da diğer işlemlerinden en az birinin belirlenmiş coğrafi alan içinde gerçekleşmesi gereken ürünlerin konu olduğu coğrafi işaretlere “mahreç işareti” denir. Hammaddesi veya üretim, işleme aşamalarından bir tanesi yörede gerçekleşen bir ürün mahreç işareti olarak tescillendiğinde diğer üretim ve işleme aşamaları kaynaklandığı yöre dışında da gerçekleştirilebilir.

Question 15

Girit mutfağını Anadolu mutfaklarından farklı kılan nedir?

Accepted Answer

Girit mutfağında, Anadolu mutfaklarından farklı olarak, yabani otlarla zeytinyağı kullanılarak yapılan yemekler ve salatalar yoğunluktadır. Girit mutfağında çoğu yabani olarak yetişen birçok ot kullanılarak farklı salatalar, etsiz ve etli yemekler yapılır.

Question 16

Eskişehir'de hangi bölgeden gelen göçmen nüfusu yaşamaktadır?

Accepted Answer

Eskişehir’de Kafkaslar, Kırım ve Balkanlardan gelen göçmenler yaşamaktadır.

Question 17

Hıçın, sorpa, tabak börek, tava lokum ve saburma gibi yemekler hangi göçmen mutfağına ait yemeklerdir?

Accepted Answer

Eskişehirde yaşayan göçmen gruplarından Kırım ve Kafkas göçmenlerine ait yemeklerdir.Mutfakları ağırlıklı olarak et ve hamura dayalıdır (hıçın, sorpa, tabak börek, tava lokum ve saburma gibi); sebze yemekleri sofralarda pek yer almaz.

Question 18

Etli ekmek, kuyu kebabı, kır pidesi, tirit, döner, Ecevit çorbası, Pınarbaşı kara çorbası, banduma, simit ve çekme helva adlı klasikleşmiş yemekler hangi ilimize aittir?

Accepted Answer

Kastamonu, Batı Karadeniz Bölgesi’nde yer alan, Gökırmak’ın bir dalı olan Karaçomak Deresi vadisinde yer alan, Anadolu’daki en eski şehirlerden biridir. Hâliyle etli ekmek, kuyu kebabı, kır pidesi, tirit, döner, Ecevit çorbası, Pınarbaşı kara çorbası, banduma, simit ve çekme helva gibi klasikleşmiş meşhur yöresel yemek sayısı oldukça fazladır. Ayrıca tescillenmiş siyez bulguru, Tosya pirinci ve Kastamonu denilince hemen akla gelen yöresel yemek bileşenlerinden Taşköprü sarımsağı bulunmaktadır.

Question 19

Doğu Karadeniz mutfağının özellikleri nelerdir?

Accepted Answer

Genel olarak değerlendirildiğinde, Doğu Karadeniz mutfağına ait yemekler kısa sürede hazırlanan, pratik yemeklerdir. Yemeklerin çabuk hazırlanabilir olmasının bir nedeni de yöre kadınının düzenli olarak ev dışında işlerle uğraşıp, yemek yapımına ayıracak zamanının kısıtlı olması gösterilmektedir. Doğu Karadeniz mutfağı denildiğinde, çay, fındık, hamsi, karalahana ve mısır ilk akla gelen gıdalar arasındadır.

Question 20

Akçaabat köftesi, Hamsiköy sütlacı, Tonya tereyağı, Vakfıkebir ekmeği hangi ilimize ait coğrafi işaretli ürünlerdir?

Accepted Answer

Trabzon: Akçaabat köftesi, Hamsiköy sütlacı, Tonya tereyağı, Vakfıkebir ekmeği

Question 21

Gastronomi müzeleri neleri kapsamaktadır?

Accepted Answer

Gastronomi müzeleri; yiyecek ve içeceklerin geçmiş tarihini yansıtmakta, bununla birlikte ziyaretçilerin mevzubahis yiyeceklerin üretimine katılım ya da gözlem imkânı vermektedir. Kimi müzeler ise tadım yapabilmelerine olanak verip zamanlarını hoşça değerlendirebilecekleri sosyokültürel aktiviteler de sunmaktır.

Question 22

Türk mutfağında çorba nasıl tanımlanır?

Accepted Answer

Türk mutfağında çorba diğer milletlerin mutfaklarına göre daha farklıdır. Batı ülkelerinde iştah açıcı ve ana yemek olarak tüketilen çorbalar, genellikle Türk mutfağının girişini oluşturmaktadır. Ayrıca, geleneksel mutfak kültüründe üç öğünde yer alabilen bir yemek türüdür. Doyurucu ve besleyici özellikleri nedeniyle kahvaltı sofralarında da tercih edilmektedir. Kahvaltıda çorba servisi, Türk yemek kültüründe daha fazla yer almaktadır. Çorbalar, Anadolu’da hâlâ sabahları, özellikle kışın sıkça tüketilmektedir.