Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri
2015–2016 Vize (Ara Sınav) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
"Mecalisü'n-Nefayis" ile "Heşt-Behişt"in tertip tarzı ve şair biyografilerinin sıralanışı bakımından ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir? A) Şehzade şairlere yer vermemeleri B) Eseri sundukları hükümdarın biyografisine birinci bölümde yer vermeleri C) Bilgin şairlere dördüncü bölümde yer vermeleri D) Son bölümü yeni yetişen şairlere ayırmaları E) Mukaddime ve hatime bölümlerinin olmaması - 2

Soru metni
Eyyâm-ı riyâzet ü itikâfda peydâ redif olan gazeli nazm itmiş. Hakkâ bi-nazîr ü i'câz-şi'âr ve bi-karîne gazeliyyât u eş'ârdur. Hattâ bu hakîr ol şi'r-i güher-nazîri tahmîs itmişdür. Şöhret-i kâmilesine binâen matla'ını îrâdla iktifâ olınmışdur. Künhü'l-ahbar'ın "Usulî" maddesiyle ilgili yukarıdaki metinden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz? A) Usulî'nin "peydâ" redifli gazelini Gelibolulu Alî'nin çok beğenmesi B) Gelibolulu Âli'nin, Usuli'nin gazeline nazire söylemesi C) "Peydâ" redifli gazel çok tanınmış olduğu için sadece matla beytinin verilmesi D) Usulî'nin "peydâ" redifli gazelinin eşi benzeri olmayan bir şiir olması E) Usulî'nin, "peydâ" redifli bir gazel yazması - 3

Soru metni
Daha önceki devirlerde yaşamış şairleri eserine almayıp çağdaşlarının biyografilerine yer vermek suretiyle meslektaşlarından farklı bir yol izleyen yazar aşağıdakilerden hangisidir? A) Ahdi B) Hasan Çelebi C) Beyanî D) Latifi E) Gelibolulu Ali - 4

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Ali Şir Nevayî tezkiresinin özelliklerinden biri değildir? A) Toplam 459 şair biyografisinin yer alması B) Türkçe yazılmış ilk şairler tezkiresi olması C) Meclis adını verdiği sekiz bölümden oluşması D) Sekizinci mecliste Hüseyin Baykara'nın biyografisine yer vermesi E) Fars şairlerine yer vermemesi - 5

Soru metni
Biyografisini verdiği şairlerin bazı şiirlerine müdahale ederek "Şu kelimenin yerinde bu olmalıydı." tarzında eleştiren tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir? A) Gelibolulu Âli B) Âşık Çelebi C) Latifi D) Ahdi Çelebi E) Sehî Bey - 6

Soru metni
Tezkire bir mukaddime; sultan şairler, şehzade şairler ve asıl şairler olmak üzere üç fasıl halinde düzenlenmiş olup birinci ve ikinci bölümde yer alan padişah ve şehzadeler kronolojik, üçüncü bölümde bulunan şairler ise alfabetik olarak sıralanmıştır. Vasf-ı Şerîf-i Hazret-i Hace Efendi başlığı altında Hoca Sadüddin Efendi'yi bilgi, kültür, ahlâk ve erdem bakımından övmüştür. Yukarıda söz edilen eser aşağıdakilerden hangisine aittir? sorul A) Hasan Çelebi B) Âşık Çelebi C) Ahdi D) Latifi E) Riyazî - 7

Soru metni
Heşt-Behişt'in birinci tabakasında yer verilen Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir? A) III. Murat B) II. Bayezit C) Fatih Sultan Mehmet D) Kanuni Sultan Süleyman E) Yavuz Sultan Selim - 8

Soru metni
Yazarının bizzat şairinden öğrendiği veya yakınlarından duyduğu en doğru ve geniş bilgiyi veren, bir psikolog gibi şairleri ve olayları tahlil eden eser ve yazarı aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir? A) Gülşen-i Şuara - Ahdî B) Tezkiretü'ş-Şuara - Hasan Çelebi et C) Tezkire-i Şuara - Latifi D) Heşt Behişt - Sehi E) Meşairü'ş-Şuara - Âşık Çelebi - 9

Soru metni
Latifi Tezkiresine yöneltilen en önemli eleştiri aşağıdakilerden hangisidir? A) Her şaire yeteneğine göre yer ayırması B) Birçok şairi Kastamonulu olarak göstermesi C) Şairlerin isimlerini alfabetik şıra ile yazması D) Kısa ve secili cümleler kullanması E) Üslubunun yer yer alaycı olması - 10

Soru metni
وزرانك علماسندن وشعرانك فضلا سندندر. بين .10 الانام ولى الدين اوغلى ديمكله معروف باوجودكه علو نسب وكمال حسبله موصوفدر. والدلرى موالئ عظامدندر. مرحوم سلطان مراده قاضى عسكر وكندولر دخى سلطان محمده خواجه ايكن عقل مميز وشان بى نظير ايله وزير اولوب نظر عاليلرينه مظهر دو شمشلردر. Yukarıdaki metinde söz edilen şair ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Babası kazaskerdir. B) Bilgin vezirlerdendir. C) Fatih'in iltifatına mazhar olmuştur. D) Şairlerin bilgililerindendir. E) Asıl adı Veliyüddin'dir. - 11

Soru metni
Latifi'ye şairler tezkiresi yazma konusunda fikir veren şair aşağıdakilerden hangisidir? A) Arifi B) Molla Cami C) Sehi Bey D) Åşık Çelebi E) Zaifi - 12

Soru metni
Herat ekolü tezkireleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir? A) Âdab-ı Zurefa, Heşt Behişt, Gülşen-i Şuara B) Teşrifatü'ş-Şuara, Zubdetu l-Eşar, Baharistan C) Tezkire-i Devletsah, Heşt Behişt, Hatimetü l-Eşar D) Baharistan, Tezkire-i Devletşah, Mecalisü'n-Nefais E) Mecalisü'n-Nefais, Mecmau'l-Havas, Baharistan - 13

Soru metni
"Ser-tâ-pâ mahbûb vasfında bu medh anundur. Birkaç beyti yazıldı. Yukarıdaki cümlede altı çizili kelimenin anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Baştan sona B) Sevgili C) Övgü D) Anlatan E) Onundur - 14

Soru metni
"eyzan" kelimesiyle aynı görevde kullanılan ibare aşağıdakilerden hangisidir? A) Li-müellifihi B) Ve lehu C) Li-muharrihi D) Mısra E) Nazm - 15

Soru metni
Arap edebiyatında aynı çağda yaşamış, aynı bilim dalıyla uğraşmış kişilerin biyografilerinin anlatıldığı eserlere ne ad verilir? A) Makamat B) Kısas-ı Enbiya C) Tabakat D) Tezakir E) Mektubat - 16

Soru metni
Emsâl-âmîz güzel gazelleri ve hayâl-engîz bî-bedel ma'nâları çokdur. Ve Tevârîh-i Âl-i Osmânı inşâ idüp mübâlağa ma'ârif sarf itmiş pehlevân münşîdür. Türkî dilde bu denlü güzel yazmış kimesne var idügi ma'lûm degüldür. Yukarıdaki metinde söz edilen şair ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Osmanoğulları Tarihi'ni yazmıştır. B) Çok yetekli pehlivandır. C) Eserlerini Türk dilinde yazmıştır. D) Güçlü bir nesir ustasıdır. E) Atasözü ve deyimlerle örülü gazelleri çoktur. - 17

Soru metni
"Beyne'l-enâm Veliyü'd-dîn oglı dimekle ma'rûf bâ-vücûd ki uluvv-i neseb ve kemâl-i haseble mevsûftur." Yukarıdaki cümlede altı çizili tamlamanın anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A) Ulu bir soy B) Halk arasında C) Sanıyla tanınmış D) Vezirlerin bilginlerinden E) Özellikle - 18

Soru metni
Hakânî, Hızrî, Muîdî ve Meylî ile ilgili ilk bilgileri aşağıdaki tezkire yazarlarından hangisi vermiştir? A) Latifi B) Âşık Çelebi C) Beyani D) Ahdi E) Sehi Bey - 19

Soru metni
"Meşairü'ş-şuara"nın tenkitli metnini neşreden araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Harun Tolasa B) Mustafa Isen C) Süleyman Solmaz D) Filiz Kılıç E) Ridvan Canım - 20

Soru metni
Osmanlı Devleti sinirları içinde yetişen şairlerin ilk kez bir araya toplandığı tezkire aşağıdakilerden hangisidir? A) Gülşen-i Şuara B) Tezkiretü'ş-şuara C) Meşairü'ş-şuara D) Mecâlisü'n-nefayis E) Heşt Behişt
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.