Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri
2015–2016 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
Bir metnin altına ya da kenarına konuyla ilgili yazılan açıklayıcı bilgiye ne ad verilir? A) Haşiye B) Lüknetlik C) Şerh D) Arpalık E) ilâm - 2

Soru metni
Edirneli bir hatunun kulıdur. Küçicekden oğlı gibi besleyüp okutmış tahsil-i ulüm itmiş kitâbet ilminde ser-âmed cemî'-i hutûtı bî-manend yazar derdmend kimesne idi. Ittifâk var ki hatt-ı rikâ'ı Yâkûtdan yeg yazardı. Memâlik-i Rûm'da her tarafda hüsn-i hattı ile müte'âref Arabî vü Pârsî vü Türkî dilde eş'ârı var. Ehl-i ilm kısmındandur. Gâyet hoş-tab' nâzük-vücûd pür-şevk ve lyş ü işret sever lâ'ubâli ehl-i zevk kimesne idi. Hattı sebebi ile merhûm Sultan Bâyezîd ulûfe itmişdi. Nihâyet derecede rind ü bî-pervâ nâ-ümîd olup "kimesnenün mahkûmı olmayayın" diyü vazifeyi kabûl eylemedi. Felâket ile ömri âhıra yetişüp İstanbul Dârü'ş-şifâsında fevt olup mezârı Galata cânibindedür. Şevki ile ilgili yukarıdaki metinden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz? A) Kâtiplik mesleğinin önde gelenlerindendir. B) Iyi hattat olmasına rağmen rika yazısı kötüdür. C) Istanbul'da ölmüş, Galata tarafında defnedilmiştir. D) Uç dilde şiir söyleyen bilgin şairlerdendir. E) Edirneli bir kadın tarafından yetiştirilmiştir. - 3

Soru metni
Şairlerin kabiliyetini vurgulamak için tezkirecilerin tanımlayıcı bir unsur olarak kullandıkları cevher (cevahir, gevher, güher) kelimesi, tekirlerde genellikle aşağıdaki terimlerin hangisiyle birlikte geçer? A) Matla B) Gazel C) Kaside D) Nesr E) Nazm - 4

Soru metni
Râmiz'in tamamlayıp son biçimini veremeden ölmesi üzerine onun "Âdab-l Zurefa" adlı tezkiresini gözden geçirerek düzeltme ve ilaveler yapan ünlü biyografi yazarı aşağıdakilerden hangisidir? A) Osmanzade Ahmet Taib B) Müstakimzade Süleyman Sadeddin C) Resmi Ahmet Efendi D) Kâtip Çelebi E) Ebezade Abdullah Efendi - 5

Soru metni
"Mucib Tezkiresi"nin en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir? A) Şairler hakkında ayrıntılı bilgeler içermesi B) Antoloji niteliginde olması C) Daha Önce yazılmış tezkirelerde bulunmayan on bir şairin biyografisine yer vermesi D) Şiir değerlendirmelerinde derinlikli ve isabetli eleştirilerde bulunması E) Mukaddime bölümünün kısa olması - 6

Soru metni
Eserinin mukaddimesinde "kendüye bir mahlas isnad ederek şairim diye feryad eden" müteşairlerin biyografilerine yer vermediğini açıkça belirten tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir? A) Asım B) Güfti C) Yümnî D) Rıza E) Riyazî - 7

Soru metni
Doğu Türkçesi geleneğinin ikinci tezkiresidir. I. Şah İsmail devrinden yazıldığı döneme kadarki devre içerisinde yer alan İran ve Türk asıllı şairleri kapsar. Tezkire; Devletşah Tezkiresi, Mecalisü'n-Nefayis ve Tuhfe-i Samî'nin zeyli mahiyetindedir. Yukarıda söz edilen eser aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir? A) Faizi B) Yümnî C) Sadiki D) Riyazi E) Güfti - 8

Soru metni
"Hasan Çelebi Tezkiresi" ile "Beyanî Tezkiresi" arasindaki ilişkinin benzeri, "Safayî Tezkiresi" ile aşağıdakilerden hangisi arasında vardır? A) Nuhbetü'l-Asar Fi Fevaidi'l-Eş'ar B) Mir'at-i Şir C) Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye net D) Ádâb-i Zurefâ E) Hatimetü'l-eşar - 9

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi "Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye"yi diğer tezkirelerden ayıran özelliklerden biri değildir? A) Belli bir meslek veya gruptan meydana gelen şair tezkirelerinin ilki olması B) Divan sahibi ve üstat olan mevlevî şairlerini bir araya toplaması C) Mevleviliğin sözlü kaynaklarına fazlaca yer vermesi D) Ornek şiirlerin Şeyh Galip gibi büyük bir şair tarafından seçilmiş olması E) Şairlerin edebi kişiliklerine ilişkin değerlendirmelerin objektif ölçülere dayanması - 10

Soru metni
Antoloji tipi tezkireler içinde şairler hakkında en az bilgi vermekle birlikte şairlerin ölüm tarihlerini kaydetme l konusunda özen gösteren tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir? A) Faizi B) Yümnî C) Rıza D) Güfti E) Asım - 11

Soru metni
Hümâyûn Pâdişâh: Evvelgı Mecma: Selâtîn-i rûzgâr zikride kim egerçi bu muhtasar risâlening olça vüs'ati yokdur kim bu pâdişâlarnıng mindin birining zikr-i hayrın bitimekge mütehammil bolgay. Lâ-ilâc teyemmün ü teberrük içün ism-i şerîflerin ve eş'âr-ı latîflerin merkûm kılmak güstâhlıgı olunur. Dil özellikleri bakımından farklılık gösteren yukarıdaki biyografi maddesi, aşağıdaki tezkirelerden hangisine aittir? A) Künhü'l-Ahbar B) Gülşen-i Şuara C) Meşairu 'ș-Şuara D) Mecmau'l-Havas E) Zübdetü'l-Eşar - 12

Soru metni
Tezkiresinin adı, ebced hesabıyla eserinin yazılış tarihine karşılık gelen tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir? A) Esat Efendi B) Şefkat C) Fatin D) Arif Hikmet E) Yümnî - 13

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyıl tekirlerinden biri değildir? A) Son Asır Türk Şairleri B) Teracim-i Ahvâl-i Meşâhir C) Mecma-1 Şuara ve Tezkire-i Udebâ D) Hatimetü'l-Eşar E) İşkodra Vilayeti Osmanlı Şairleri - 14

Soru metni
Dârü'l-maarif, Mekteb-i Maarif-i Adliyye, Bayezit Rüştiyesi gibi devrin yeni eğitim kurumlarından yetişmiş seçkinleri gösteren kayıtları ile yenileşme dönemi maarif tarihine malzeme veren eser aşağıdakilerden hangisidir? A) Son Asır Türk Şairleri B) Bağçe-i Safa-enduz C) Dehatü'l-Meşayih D) Mecmuatü't-Teracim E) Hâtimetü'l-Eş'ar - 15

Soru metni
"Şefkat Tezkiresi"ni diğer antoloji tipi tezkirelerden ayıran en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir? A) Biyografilerin çok kısa olması B) Mukaddime bölümünün uzun olması C) Biyografisini verdiği her şairden örnek şiir vermesi D) Şairlerin vefat tarihlerini vermesi E) Biyografilerin alfabetik sıralanması - 16

Soru metni
19. yüzyılda Anadolu ve Rumeli dışındaki şairleri de tezkiresine alan yazar aşağıdakilerden hangisidir? A) Şefkat B) Ahdi C) Arif Hikmet Bey D) Mehmet Tevfik Fatin - 17

Soru metni
Eserinde şuara tezkireleri başta olmak üzere 75 kaynak eserdeki bilgileri tarayarak şairlerin biyografilerini alfabetik sıra ile ve sistematik olarak özetleyen yazar aşağıdakilerden hangisidir? A) Faik Reşat B) Nail Tuman C) Fatin D) Mehmet Siracettin E) Ârif Hikmet - 18

Soru metni
Osmanlı şair ve âlimlerinin hâl tercümeleriyle manzum eserlerinden parçalar veren ve müellifin tezkire diye takdim ettiği eser, aynı adla Hazine-i Tunun memisinda çıkan yazı serisinin herhangi bir kronolojik veya alfabetik tasnif yapılmadan kitaplaştırılmış şeklidir. Yukarıda söz edilen tezkire aşağıdakilerden hangisidir? A) Eslâf B) Terâcim-i Ahvâl C) Son Asır Türk Şairleri D) Tuhfe-i Naili E) Tezkire-i Şuara-yı Âmid - 19

Soru metni
Hammer'in "Cami-i Mehasin fi Terâacim-i Şuara-yı Devlet-i Âl-i Osman" adlı eserini inceleyip tercüme eden yazar aşağıdakilerden hangisidir? A) Ibnülemin Mahmut Kemal B) Mehmet Siraceddin C) Nail Tuman D) Şeyhülislam Arif Hikmet E) Faik Reșat - 20

Soru metni
Biyografi yazarlığının yanı sıra Şeyhülislam Yahya Divanı ile Leskofçalı Galip ve Hersekli Arif Hikmet'in şiirlerini neşre hazırlayan yazar kimdir? A) Ibnülemin Mahmut Kemal B) Mehmet Tevfik orular.ne C) Faik Reşat D) Nail Tuman E) Mehmet Siracettin
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.