Bilim Felsefesi
2016–2017 Vize (Ara Sınav) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi bilim felsefesinin araştırma alanındaki bilim dallarından biri değildir? A) Fizik B) Kimya C) Sosyoloji D) Biyoloji E) Matematik - 2

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisinde belirlenebilir özellik ve belirlenmiş özellik çifti sırayla ve doğru olarak verilmiştir? A) Sıcaklık - Soğukluk B) Turuncu - Renk C) Mahmut Gazi Yaşargil - Cerrah D) Sıcaklık - 50 °C E) Hız - 60 m - 3

Soru metni
Geçerli tümevarimsal çıkarımlar için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Yeni öncüllerin eklenmesi çıkarımın geçerliliğini tamamen değiştirebilir. B) Derecelidirler. Bilgi-artıran çıkarımlardır. D) Bu tip önermelerde sonuç öncüllerin içerdiği bilgiden fazlasını içerir. E) Öncülleri doğru ise sonucu zorunlu olarak doğrudur. - 4

Soru metni
"Bir önermenin doğru olması bu önermenin karşılığı olan bir olgunun olması demektir." cümlesindeki "karşılık" terimi aşağıdaki hangi anlamda kullanılmıştır? A) Ontolojik karşılık B) Epistemolojik karşılık f.sorular.ne C) Semantik karşılık D) Semiyotik karşılık E) Bilimsel karşılık - 5

Soru metni
"Bilim insanları topluluğunun belli bir zaman içinde benimsedikleri bilimsel yöntem ile bu yöntem gereği geçerli olan kurallar açık ve belirtik degildir. Bilim insanlarının kendileri bile kabul ettikleri gözlem-önermesi-olmayan önermelerin gerekçelendirilmesi için kullandıkları bilimsel yöntem ile çıkarım kurallarının tam olarak bilincinde değildir. Dolayısıyla sözü geçen yöntem ve yöntemin geçerli kıldığı çıkarım kurallarının örtük olduğu söylenebilir. Böylece metodolojik açıdan gerekçelendirme işlevi, bilim insanlarının benimsedikleri bilim yöntemi ile bu yöntem gereği geçerli olan çıkarım kurallarını belirleme işlevine indirgenir. Ancak yöntem ile kurallar örtük olduğundan gerekçelendirme işlevi, örtük yöntem ile çıkarım kurallarını aydınlatmalı, onları açık ve belirtik bir biçime dönüştürmelidir." Yukarıdaki metne göre; belirtik biçime getirilmiş yöntem ve çıkarım kurallarına dayanarak yapılan gerekçelendirmeye ne ad verilir? A) Epistemolojik pekiştirme B) Mutlak kanıtlama C) Bilimsel pekiştirme D) Tumdengelim E) Tümevarım - 6

Soru metni
Karşılığı olduğu önermeyi doğru kılan varlığa ne ad verilir? A) Kanıtlayıcı B) Mutlak kanıt C) Doğru kılıcı D) Pekiştirici E) Bilimsel veri - 7

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi bir düşünsel işlem örneğidir? A) Ölçme B) Bilimsel bilginin kavramını çözümleme C) Gözlem ular.net D) Bilimsel hipotez kurma aof. E) Deney - 8

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi gözlemin yapısını oluşturan öğelerden biri değildir? A) Gözlemci B) Gözlemcinin sosyokültürel konumu C) Gözlemlenen nesne dizgesi D) Gözlemin yapıldığı zaman E) Gözlem sonucu - 9

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi ölçme kavramının tanımıdır? A) Bir gözlem önermesinin ifade ettigi bilgiye erişmeyi sağlayabilen bir düşünsel yöntem biçimidir. B) Koşulları deneycinin müdahalesi sonucunda belirlenmiş olan bir gözlemdir. C) Bir gözlem önermesinin ifade ettiği bilgiye erişmeyi sağlayabilen bir fiziksel yöntem biçimidir. D) Bir deney önermesinin ifade ettiği bilgiye erişmeyi sağlayabilen bir fiziksel yöntem biçimidir. E) Gözleme ya da deneye konu olan nesne-dizelerinin niceliklerine sayısal değer verme işlemidir. - 10

Soru metni
Dairesel sıralama bağıntısı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) Yansımalı ve geçişli olup bakışımlı değildir. B) Yansımalı, bakışımlı ve geçişlidir. C) Yansımalı ve bakışımlı olup geçişli değildir. D) Bakışımlı ve geçişli olup yansımalı değildir. E) Yansımasız, bakışımsız ve geçişsizdir. - 11

Soru metni
Değerleri arasındaki sıralamanın büyüklük derecesine bakılarak belirlenebildiği sertlik, uzunluk, sıcaklık, kütle gibi özelliklere ne denir? A) Niceliksel özellik B) Niteliksel özellik C) Kendine has özellik D) Çıkarımsal özellik E) Deneysel özellik - 12

Soru metni
Gerçekçilik karşıtı görüşte belli türden nesne dizelerine belli kurallar gereği birer reel sayı tekabül ettiren her bire-bir fonksiyon geniş anlamda bir niceliktir. Yukarıdaki türdeki nicelikler aşağıdaki hangi tür ölçekte yer alır? A) Aralık ölçeği B) Oran ölçeği C) Adlandırıcı ölçek D) Richter ölçeği E) Sırasal ölçek - 13

Soru metni
"23 Eylül 1846 tarihinde ve Le Verrier'in hesapladığı koordinatların belirttiği uzay bölgesinde Güneş'in bir gezegeni bulunuyor mu?" gözlem sorusu, aşağıdaki genel soru biçimlerinden hangisini örnekler? A) a nesne dizgesi t zamanında u bölgesinde bulunuyor mu? B) t aninda ve u yerinde F nesne dizgesi türünden bir nesne dizgesi var mı? C) a nesne dizesinde u yerinde ve [t1, t2] zaman aralığında hangi F olayı meydana geliyor? D) t zaman aninda u yerinde bulunan a nesne dizgesi, F özelliğini taşıyor mu? E) t zaman anında u yerindeki a nesne dizgesi, F belirlenebilir özelliğinin değeri olan hangi belirlenmiş özelliği taşır? - 14

Soru metni
"A" ile "B", tümdengelimsel-yasacı açıklamanın koşullarını yerine getiren önermeler olup A bir yalın olgu olsun. K kişisinin zamanında "A" önermesini tümdengelimsel çıkarımla "B" önermesinden türettiğini düşünelim. kişisinin t zamanında "A" önermesinin doğru olduğunu bilmediğini varsayarsak yukarıda bahsedilen çıkarım K kişisi için A olgusunun neyini oluşturur? A) Açıklamasını B) Öndeyisini C) Kanıtlamasını D) Deneyini E) Gözlemini - 15

Soru metni
Bir gönderin uzunluğu gölgesinin uzunluğu üzerinden açıklanamaz. Çünkü gönderin gölgesinin uzunluk değişimi güneşten göndere ve gölgeye bir süreçtir. Ancak böyle bir süreç nedensel değildir. Yukarıda tarif edilen bir süreç Wesley C.Salmon'a göre aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır? A) Sözde-süreç (pseudo-process) B) Yapay süreç •Пор C) Deneysel süreç D) Gözlem süreci E) Çoklu süreç - 16

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi bir düzenlilik açıklamasına yol açan bir niye-sorusudur? A) Niye a gaz kitlesinin basıncı, [t1, t2] zaman aralığında 2 atmosferden 1 atmosfere düşüyor? B) Niye a gaz kitlesinin basıncı, [t1, t2] zaman aralığında 1 atmosferden 2 atmosfere geçiyor? C) Niye a gaz kitlesinin hacmi, [t1, t2] zaman aralığında 1 litreden 0.5 litreye düşüyor? D) Niye her ideal gaz kitlesinin sabit sıcaklıktaki basıncı hacmi ile ters orantılıdır? E) Niye a gaz kitlesinin sıcaklığı, [t1, t2] zaman aralığında 288 K'den 303 K'e çıkıyor? - 17

Soru metni
Her denemesinin sonucunun aynı olduğu "tek-sonuçlu" rastlantı deneylerinin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir? A) Gerekirci (determinist) B) Indeterminist aof.sorular.ne Olasılıksal D) Mantıksal E) Tümevarımsal - 18

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Friedman'ın Birleştirici Açıklama Modeli için doğrudur? A) Başarılı açıklamalarda "B" açıklayan-önermesinin bileşen sayısı olan k, açıklanan "A1", "An" açıklanan-önermelerin sayısı olan n'in yarısı kadardır. B) Başarılı açıklamalarda "B" açıklayan-önermesinin bileşen sayısı olan k, açıklanan "A1" "An" açıklanan-önermelerin sayısı olan n'den çok büyük olur. C) Başarılı açıklamalarda "B" açıklayan-önermesinin bileşen sayısı olan k açıklanan "A1", "An" açıklanan-önermelerin sayısı olan n'in iki katıdır. D) Başarılı açıklamalarda "B" açıklayan-önermesinin bileşen sayısı olan k, açıklanan "A1% "An" açıklanan-önermelerin sayısı olan n'e çok yakın bir sayıdır. E) Başarılı açıklamalarda "B" açıklayan-önermesinin bileşen sayısı olan k açıklanan "A1", "An" açıklanan-önermelerin sayısı olan n'den çok küçük olur. - 19

Soru metni
Açıklamaların birleştirici gücünün, aksiyomların sayısının azlığı değil, açıklamaların dayandığı çıkarım tiplerinin sayısının azlığı ve bu az sayıda çıkarım tipine ait çıkarımların toplam sonuçlarının sayısının büyük olması şeklinde tanımlandığı açıklama modeli aşağıdakilerden hangisidir? A) Olasılıksal Tümevarımsal-Yasacı Açıklama Modeli B) Kitcher'in Birleştirici Açıklama Modeli C) Friedman'ın Birleştirici Açıklama Modeli D) Olasılıksal Tümdengelimsel-Yasacı Açıklama Modeli E) Pragmatik Açıklama Modeli - 20

Soru metni
R rastlantı deneyi, içinde rastgele dağılmış ve renk haricinde özdeş 10 adet kırmızı ve 7 adet beyaz bilye bulunan torbadan tek bir bilyenin rastgele çekilmesi işlemidir. Buna göre R deneyinin olasılık fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir? A) Tümevarımsal olasılık fonksiyonu B) Tümdengelimsel olasılık fonksiyonu C) Bilgisel olasılık fonksiyonu D) Istatistiksel olasılık fonksiyonu E) Varlıksal olasılık fonksiyonu
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.